Tagarchief: De Schilde

Code Rood voor de Haagse PvdA en CDA versus de Groep de Mos affaire !!

Heb jij nog wat goede tips ???

Code Oranje

Inmiddels is Richard de Mos onder de naam “Code Oranje” op de vlucht naar de Tweede Kamer, in afwachting op de uitslag van het onderzoek naar de vermeende Fraude-affaire.

Den Haag Te Kijk ging alvast een stapje verder en ontwikkelde een heuse complot-theorie !!!!

Coup van de PvdA en CDA

“Haagse wethouders wisten van ‘verdachte’ plannen De Mos voor De Schilde. De beschuldiging van De Mos was de opmaat naar een Coup van PvdA en CDA.

Met de laatste gemeenteraadsverkiezingen werden de PvdA en het CDA gedwongen om tandenknarsend in de oppositiebankjes plaats te nemen. De landelijke CDA en PvdA waren daar natuurlijk niet gelukkig mee.
En toen de positie van Krikke onhoudbaar was geworden, zou De Mos waarnemend burgemeester worden.

Dat nooit, was de opvatting.

Nu zijn de lijntjes vanuit de landelijke politiek en justitie erg kort en werd er een plannetje uitgedacht. Er werd een inval gedaan op het stadhuis en de Mos werd van corruptie beschuldigd.

Daarmee was ook die coup een feit, zodat die niet gekozen PvdA en CDA alsnog in het college kwamen.

Hoezo Kiezersbedrog?

En nu blijkt, na onderzoek van  Den Haag FM en Omroep West, dat die beschuldigingen vooralsnog op drijfzand zijn gebaseerd.

Er is veel, waaronder heel veel bagger, over ons geschreven !!

Op de dag dat het boek van Richard de Mos in de voorverkoop is gegaan was er op sociale media aan aandacht geen gebrek: partijleden van Hart voor Den Haag/ Groep de Mos en Code Oranje deelden verschillende tweets over het aangekondigde boek van hun partijleider. “Er is veel over mij en mijn partij geschreven, hier is mijn antwoord”, valt op het partijaccount van Code Oranje en Hart voor Den Haag te lezen.

De Mos zegt in zijn boek ‘Mijn Verhaal’ álles te vertellen over de inval door de Rijksrecherche, de verdachtmakingen aan zijn adres, de “machten die hem van het politieke toneel wilden verdringen”, maar ook zijn jeugd en het ontstaan van zijn ombudspolitiek komen aan bod. Het boek zal in februari 2021 verschijnen.

Richard de Mos was tot oktober 2019 wethouder Economie, Sport en Buitenruimte, daarna keerde hij als fractievoorzitter terug in de Haagse gemeenteraad. Tevens is hij, met zijn advocaat Peter Plasman, actief voor de landelijke politieke partij Code Oranje.

Meer lezen uit dit dossier? Dat kan hier!

lees: Frans de Graaf (VVD): ‘Wij regelen geen dingen voor onze donateurs’ OmroepWest 22.07.2020

Meer lezen uit dit dossier? Dat kan hier!

Lees het strafdossier Kwestie “De Mos”

Bekijk hier de tijdlijn van Richard de MosA Flourish data visualization

zie ook: Code Oranje op weg naar de 2e kamerverkiezingen op 17 maart 2021

zie ook: Code Oranje versus Richard de Mos en de vlucht naar de Tweede Kamer

zie ook: Den Haag de Klos met rachi!! – de nasleep deel 8

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos !! – de nasleep deel 7

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos !! – de nasleep deel 6

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos !! – de nasleep deel 5

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos !! – de nasleep deel 4

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos ??!! – de nasleep deel 3

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos ??!! – de nasleep deel 2

Zie ook: Den Haag de klos met Groep de Mos ??!! – de nasleep deel 1

Zie ook: Den Haag de klos met Groep de Mos ??!!

Zie ook: Groep de Mos en het Haagse bonnetjesschandaal

Zie ook: Vriendjespolitiek in de Haagse Coalitie ??

Zie ook: Verplicht de Integriteitstoets voor Wethouders

Zie ook: Het Haagse corruptie-meldpunt versus integriteit bestuurders

PVV wil debat over de uitruil tussen De Mos, Van Tongeren en Revis

OmroepWest 21.12.2020 De Haagse PVV wil een debat met burgemeester Jan van Zanen en wethouder Liesbeth van Tongeren over de uitruil die heeft plaatsgevonden in het vorige stadsbestuur. Dit weekend bleek na onderzoek van Den Haag FM en Omroep West dat wethouder Liesbeth van Tongeren en oud-wethouder Boudewijn Revis betrokken waren bij de plannen van oud-wethouder Richard de Mos voor een polenhotel in De Schilde en attractiepark Plopsaland in Den Haag. In ruil zou er steun komen voor de energietransitie in de stad.

‘Ik zag het bericht de hele dag tevreden rondgetweet worden door Groep de Mos-leden. Ik vind het eigenlijk echt om je dood te schamen, want dan vindt er op het gemeentehuis een uitruil plaats tussen wethouders waarbij in ruil voor een mogelijk attractiepark een vestiging van een polenhotel in Moerwijk komt’, zegt PVV-fractievoorzitter Sebastian Kruis. ‘Uiteindelijk blijkt dat hetgene wat nu door het Openbaar Ministerie van Richard de Mos wordt onderzocht dat dat mogelijk het handelen van het hele college aangaat. Het is wel een beetje raar dat nu één iemand voor de rechter staat, terwijl het hele college een levendige handel achter de schermen had.’

Hart voor Den Haag/Groep de Mos-raadslid Ralf Sluijs sprak na de reconstructie van een verdachtmaking richting De Mos ‘waar geen spaan van heel blijft’. Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij noemde het een opmerkelijke reconstructie vanuit het gezichtspunt van De Mos en Akyol: ‘Revis en Van Tongeren waren op de hoogte van de plannen van De Mos, maar de overige collega’s waren dat niet toen het college besloot tot portefeuille-overdracht van het gebouw De Schilde.’ De Mos zei dit weekend onder de bus te zijn gegooid door zijn collega-wethouders.

‘Schokkend dat je zulke grote besluiten inruilt voor klein bier’

‘Het werpt ook wel een ander licht op de situatie dat die wethouders dus weten dat er eigenlijk niks aan de hand zou zijn geweest als het gaat om mogelijke corruptie in dit dossier’, stelt Kruis. ‘Alleen daar staat tegenover – en dat vind ik een debat waard – dat dit achterkamertjespolitiek is waar de mensen dus geen zicht op hebben. En nu zie je hoe het gaat: Richard de Mos krijgt Plopsaland en de hele stad krijgt de energietransitie waar meer dan de helft niet op zit te wachten. Ik vind het schokkend dat je zulke grote besluiten inruilt voor klein bier.’

Kruis hekelt de uitruil die heeft plaatsgevonden: ‘Dat ergens een polenhotel kan worden gevestigd, zodat ergens anders mogelijk een attractiepark kan komen. En Groep de Mos stemt vervolgens wel in met de kadernota duurzaamheid. Dat is nogal wat, dat je iets weggeeft wat een van je speerpunten zou moeten zijn: een tegengeluid tegen de groene gekte. Dat dit de uitruil was vind ik extra schokkend.’

‘Politiek koehandel’

Kruis onderschrijft daarmee wat Partij voor de Dieren-fractievoorzitter Robert Barker dit weekend al schreef: ‘Bij De Schilde was sprake van doorsnee politieke koehandel: De Mos kreeg De Schilde, Van Tongeren steun voor haar kadernota duurzaamheid. Ook al is dit niet strafbaar; hier is wel sprake van ongewenst gedrag.’

‘Het is schokkend dat je instemt met zulke grote besluiten in ruil voor een mogelijk pretpark en een polenhotel in De Schilde. Dat draagt niet bij aan de leefbaarheid in een van de zwakste wijken van Den Haag en dan krijgen we ook nog een peperdure energietranstitie’, vindt Kruis. Ook Abdoel Haryouli van DENK Den Haag hekelde dit weekend de geplande verhuizing van het polenhotel van de Lozerlaan naar De Schilde.

Debat met burgemeester Van Zanen en wethouder Van Tongeren

Burgemeester Van Zanen en wethouder Van Tongeren moeten wat de PVV betreft namens het stadsbestuur tekst en uitleg geven over de uitruil. ‘Ik wil bijvoorbeeld horen waarom zij dachten dat het een goed idee was om een polenhotel te plaatsen in Moerwijk. De ondernemer krijgt zijn handel – shortstay levert klauwen met geld op – en de gemeente betaalt voor de ellende die ermee samenhangt. De leefbaarheid komt onder druk te staan en de ondernemer heeft alleen maar de kamerverhuur.’

‘Ik heb het gevoel dat ze zijn gefocust op één doel: een tweetje eruit doen. Richard de Mos wilde Plopsaland en mevrouw Van Tongeren wilde de kadernota erdoorheen jassen. Dat was het doel en daar mag alles voor wijken. Politici zijn meedogenloos wat dat betreft. Dit had voor de wijk jarenlang gevolgen kunnen hebben. Ik vind het zorgwekkend dat tegen deze achtergrond alles wordt kortgesloten. Het gaat om een attractiepark… De stad heeft wel andere problemen en prioriteiten. Richard de Mos gaat over zijn eigen keuzes, maar ik denk wel dat als je ziet wat hij heeft opgegeven voor dit prestigeproject, dan is het misschien even veelzeggend dat Plopsaland er niet gaat komen.’

LEES OOK: Haagse wethouders wisten van ‘verdachte’ plannen De Mos voor De Schilde

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG RICHARD DE MOS POLITIEK LIESBETH VAN TONGEREN BOUDEWIJN REVIS SEBASTIAN KRUIS

PVV wil debat over ‘politieke koehandel’ De Mos, Revis en Van Tongeren

Den HaagFM 22.12.2020 De Haagse PVV wil een debat met burgemeester Jan van Zanen en wethouder Liesbeth van Tongeren over de uitruil die heeft plaatsgevonden in het vorige stadsbestuur. Dit weekend bleek na onderzoek van Den Haag FM en Omroep West dat wethouder Van Tongeren en oud-wethouder Boudewijn Revis betrokken waren bij de plannen van oud-wethouder Richard de Mos voor een polenhotel in De Schilde en attractiepark Plopsaland in Den Haag. In ruil zou er steun komen voor de energietransitie in de stad.

“Ik zag het bericht de hele dag tevreden rondgetweet worden door Groep de Mos-leden. Ik vind het eigenlijk echt om je dood te schamen, want dan vindt er op het gemeentehuis een uitruil plaats tussen wethouders waarbij in ruil voor een mogelijk attractiepark een vestiging van een polenhotel in Moerwijk komt”, zegt PVV-fractievoorzitter Sebastian Kruis. “Uiteindelijk blijkt dat hetgene wat nu door het Openbaar Ministerie van Richard de Mos wordt onderzocht dat dat mogelijk het handelen van het hele college aangaat. Het is wel een beetje raar dat nu één iemand voor de rechter staat terwijl het hele college een levendige handel achter de schermen had.”

Hart voor Den Haag/Groep de Mos-raadslid Ralf Sluijs sprak na de reconstructie van een verdachtmaking richting De Mos “waar geen spaan van heel blijft“. Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij noemde het een opmerkelijke reconstructie vanuit het gezichtspunt van De Mos en Akyol: “Revis en Van Tongeren waren op de hoogte van de plannen van De Mos, maar de overige collega’s waren dat niet toen het college besloot tot portefeuille-overdracht van het gebouw De Schilde.” De Mos zei dit weekend onder de bus te zijn gegooid door zijn collega-wethouders.

https://twitter.com/ralfsluijs/status/1340639070263894019

“Schokkend dat je zulke grote besluiten inruilt voor klein bier”

“Het werpt ook wel een ander licht op de situatie dat die wethouders dus weten dat er eigenlijk niks aan de hand zou zijn geweest als het gaat om mogelijke corruptie in dit dossier”, stelt Kruis. “Alleen daar staat tegenover – en dat vind ik een debat waard – dat dit achterkamertjespolitiek is waar de mensen dus geen zicht op hebben. En nu zie je hoe het gaat: Richard de Mos krijgt Plopsaland en de hele stad krijgt de energietransitie waar meer dan de helft niet op zit te wachten. Ik vind het schokkend dat je zulke grote besluiten inruilt voor klein bier.”

Kruis hekelt de uitruil die heeft plaatsgevonden: “Dat ergens een polenhotel gevestigd kan worden gevestigd, zodat ergens anders mogelijk een attractiepark kan komen. En Groep de Mos stemt vervolgens wel in met de kadernota duurzaamheid. Dat is nogal wat, dat je iets weggeeft wat een van je speerpunten zou moeten zijn: een tegengeluid tegen de groene gekte. Dat dit de uitruil was vind ik extra schokkend.”

Kruis onderschrijft daarmee wat Partij voor de Dieren-fractievoorzitter Robert Barker dit weekend al schreef: “Bij De Schilde was sprake van doorsnee politieke koehandel: De Mos kreeg De Schilde, Van Tongeren steun voor haar kadernota duurzaamheid. Ook al is dit niet strafbaar; hier is wel sprake van ongewenst gedrag.”

“Het is schokkend dat je instemt met zulke grote besluiten in ruil voor een mogelijk pretpark en een polenhotel in De Schilde. Dat draagt niet bij aan de leefbaarheid in een van de zwakste wijken van Den Haag en dan krijgen we ook nog een peperdure energietranstitie”, vindt Kruis. Ook Abdoel Haryouli van DENK Den Haag hekelde dit weekend de geplande verhuizing van het polenhotel van de Lozerlaan naar De Schilde.

 Abdoel Haryouli

@AbdoelHary

Het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan moest van @RicharddeMos vanwege electorale redenen wijken. Hij wilde de arbeidsmigranten verplaatsen naar een v/d meest onleefbare, kwetsbare en dichtstbevolkte wijken van NL: De Groente- en Fruitmarkt. Daar horen ze volgens Richard de Mos thuis.

12:51 p.m. · 20 dec. 2020  10  Andere Tweets van Abdoel Haryouli bekijken

Debat met burgemeester Van Zanen en wethouder Van Tongeren

Burgemeester Van Zanen en wethouder Van Tongeren moeten wat de PVV betreft namens het stadsbestuur tekst en uitleg geven over de uitruil. “Ik wil bijvoorbeeld horen waarom zij dachten dat het een goed idee was om een polenhotel te plaatsen in Moerwijk. De ondernemer krijgt zijn handel – shortstay levert klauwen met geld op – en de gemeente betaalt voor de ellende die ermee samenhangt. De leefbaarheid komt onder druk te staan en de ondernemer heeft alleen maar de kamerverhuur.”

“Ik heb het gevoel dat ze zijn gefocust op één doel: een tweetje eruit doen. Richard de Mos wilde Plopsaland en mevrouw Van Tongeren wilde de kadernota erdoorheen jassen. Dat was het doel en daar mag alles voor wijken. Politici zijn meedogenloos wat dat betreft. Dit had voor de wijk jarenlang gevolgen kunnen hebben. Ik vind het zorgwekkend dat tegen deze achtergrond alles wordt kortgesloten. Het gaat om een attractiepark… De stad heeft wel andere problemen en prioriteiten. Richard de Mos gaat over zijn eigen keuzes, maar ik denk wel dat als je ziet wat hij heeft opgegeven voor dit prestigeproject, dan is het misschien even veelzeggend dat Plopsaland er niet gaat komen.”

Haagse wethouders wisten van ‘verdachte’ plannen De Mos voor De Schilde

Door denhaagtekijk –  20.12.2020 De beschuldiging van De Mos was de opmaat naar een coup van PvdA en CDA.
Met de laatste gemeenteraadsverkiezingen werden de PvdA en het CDA gedwongen om tandenknarsend in de oppositiebankjes plaats te nemen.
De landelijke CDA en PvdA waren daar natuurlijk niet gelukkig mee.
En toen de positie van Krikke onhoudbaar was geworden, zou De Mos waarnemend burgemeester worden.
Dat nooit, was de opvatting.

Nu zijn de lijntjes vanuit de landelijke politiek en justitie erg kort en werd er een plannetje uitgedacht.
Er werd een inval gedaan op het stadhuis en de Mos werd van corruptie beschuldigd.

Daarmee was ook die coup een feit, zodat die niet gekozen PvdA en CDA alsnog in het college kwamen.
Hoezo Kiezersbedrog?

En nu blijkt, na onderzoek van  Den Haag FM en Omroep West, dat die beschuldigingen vooralsnog op drijfzand zijn gebaseerd.

Tijdens die Scheveningse vuurregen  werd eigenlijk een vioolspelende  Krikke op het balkon van dat ijspaleis verwacht, die een stadhuis met “uitzicht op zee” wel zag zitten.

Wethouders Revis en Van Tongeren wisten van plannen De Mos voor De Schilde

Den HaagFM 20.12.2020 De Haagse wethouder Liesbeth van Tongeren en oud-wethouder Boudewijn Revis waren er van op de hoogte dat Richard de Mos plannen had met De Schilde. De voorgenomen overname van dit bedrijfspand door Groep de Mos-donateur Atilla Akyol is onderdeel van het corruptieonderzoek door de rijksrecherche, maar uit onderzoek door Den Haag FM en Omroep West blijkt dat De Mos op dit vlak niet buiten zijn portefeuille handelde.

Gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten maken duidelijk dat De Mos niet degene was die Akyol introduceerde bij de exploitant van De Schilde en dat hij zich niet heeft bemoeid met onderhandelingen over het gebouw. Wel koppelde hij Akyol aan de juiste topambtenaar, een directeur van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Deze dienst viel destijds onder de verantwoordelijkheid van Revis.

Onder leiding van die topambtenaar doorliepen de plannen van Akyol en zijn adviseur – beiden zijn verdachten in het corruptieonderzoek – het juiste ambtelijke proces bij de gemeente. Betrokkenen op het stadhuis zeggen dat zij nooit signalen van integriteitsschendingen hebben ontvangen.

Niet achter de rug van Van Tongeren

In september 2018 sprak Akyol voor het eerst met de exploitant van De Schilde, dat slechts gedeeltelijk eigendom is van de gemeente. Op dat moment was Van Tongeren als wethouder duurzaamheid verantwoordelijk voor het gebouw met de kassen op het dak.

Dat moest namelijk fungeren als broedplaats voor startups die zich bezighouden met het verbouwen van duurzaam voedsel. De Mos zou volgens NRC en Den Haag Centraal stiekem in haar portefeuille hebben gerommeld met de voorgenomen verhuur of verkoop, maar dat blijkt dus niet waar.

Een ander gerucht luidt dat De Mos in juli 2019 Van Tongeren onder druk heeft gezet, om De Schilde over te hevelen naar zijn portefeuille. Ook dat gaat niet op, want uit documenten blijkt dat er eerder sprake is geweest van doorsnee politieke koehandel: De Mos kreeg De Schilde, Van Tongeren steun voor haar kadernota duurzaamheid.

De Mos kreeg steun bij een aantal economische plannen, Van Tongeren meer budget voor haar duurzaamheidsplannen. In deze documenten is ook te lezen dat Van Tongeren wist dat De Mos een andere bestemming voor De Schilde voor ogen had, plus dat de zittende, duurzame bedrijven mochten blijven.

Polenhotel

De Mos wilde De Schilde graag in zijn portefeuille, omdat het pand verlieslatend was en dit betaald werd uit zijn begroting. Wat ook meespeelde, is dat hij bij De Uithof ruimte wilde maken voor een attractie- of waterpark van Plopsa. Daarvoor moesten dan wel de arbeidsmigranten in het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan een ander onderkomen vinden. De Mos wist dat Akyol in zijn businessplan had opgenomen om De Schilde te gaan gebruiken voor short stay-woningen. ‘Dan is het één plus één is twee’, aldus De Mos.

De Mos mocht en kon alleen niet in zijn eentje over de bestemming van De Schilde en de arbeidsmigranten beslissen, want grondzaken en huisvesting van arbeidsmigranten behoorden tot de portefeuille van Revis. Maar ook hier ging De Mos zijn boekje niet te buiten: uit gemeentelijke documenten blijkt dat Revis in september 2019 vanuit zijn eigen ambtelijke top is gevraagd om medewerking te verlenen aan het nieuwe ‘planologische voorstel’ voor De Schilde.

Het college bevestigt dit in een antwoord op schriftelijke vragen, waarin ook wordt geschreven dat Revis op de hoogte was van de ontwikkelingen rond Plopsa. Actief was hij er nog niet bij betrokken: het was immers nog niet zeker dat de plannen voor De Schilde überhaupt door zouden gaan.

Nooit verhoord

Richard de Mos zegt dat hij van de rijksrecherche een dik dossier heeft ontvangen over De Schilde, maar dat hij er nooit over is verhoord: ‘Geen seconde!’ Het Openbaar Ministerie gaat niet in op vragen of De Schilde nog steeds onderdeel is van het onderzoek.

De Mos zegt nergens spijt van te hebben en vindt het vreemd dat er achteraf zoveel geruchten uit het stadhuis kwamen en niemand voor hem opstond. ‘Alsof mijn politieke opponenten een trap na wilde geven.’

Als Revis en Van Tongeren wordt gevraagd waarom zij nooit hebben verklaard dat ze geen misstanden hebben waargenomen, antwoordt Revis dat hij niet kan weten wat er precies onderzocht wordt, dus dat hij dat ook niet kan becommentariëren. Liesbeth van Tongeren wil nergens op in gaan, lopende het onderzoek.

Najaar 2021

Dat onderzoek is nog in volle gang. Onder meer Richard de Mos en oud-wethouder Rachid Guernaoui worden verdacht van deelneming aan criminele organisaties met enkele vastgoed- en horecaondernemers, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie. Naar verwachting komt de zaak in het najaar van 2021 voor de rechter.

Haagse wethouders wisten van ‘verdachte’ plannen De Mos voor De Schilde – Omroep West

OmroepWest 20.12.2020 De Haagse wethouder Liesbeth van Tongeren en oud-wethouder Boudewijn Revis waren er van op de hoogte dat Richard de Mos plannen had met De Schilde. De voorgenomen overname van dit bedrijfspand door Groep de Mos-donateur Atilla Akyol is onderdeel van het corruptieonderzoek door de rijksrecherche, maar uit onderzoek door Den Haag FM en Omroep West blijkt dat De Mos op dit vlak niet buiten zijn portefeuille handelde.

Lees hier de volledige reconstructie: hoe politieke koehandel leidde tot verdachtmakingen rond Richard de Mos.

Gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten maken duidelijk dat De Mos niet degene was die Akyol introduceerde bij de exploitant van De Schilde en dat hij zich niet heeft bemoeid met onderhandelingen over het gebouw.

Wel koppelde hij Akyol aan de juiste topambtenaar, een directeur van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Deze dienst viel destijds onder de verantwoordelijkheid van Revis.

Onder leiding van die topambtenaar doorliepen de plannen van Akyol en zijn adviseur – beiden zijn verdachten in het corruptieonderzoek – het juiste ambtelijke proces bij de gemeente. Betrokkenen op het stadhuis zeggen dat zij nooit signalen van integriteitsschendingen hebben ontvangen.

Niet achter de rug van Van Tongeren

In september 2018 sprak Akyol voor het eerst met de exploitant van De Schilde, dat slechts gedeeltelijk eigendom is van de gemeente. Op dat moment was Van Tongeren als wethouder duurzaamheid verantwoordelijk voor het gebouw met de kassen op het dak.

Dat moest namelijk fungeren als broedplaats voor startups die zich bezighouden met het verbouwen van duurzaam voedsel. De Mos zou volgens NRC en Den Haag Centraal stiekem in haar portefeuille hebben gerommeld met de voorgenomen verhuur of verkoop, maar dat blijkt dus niet waar.

Een ander gerucht luidt dat De Mos in juli 2019 Van Tongeren onder druk heeft gezet, om De Schilde over te hevelen naar zijn portefeuille. Ook dat gaat niet op, want uit documenten blijkt dat er eerder sprake is geweest van doorsnee politieke koehandel: De Mos kreeg De Schilde, Van Tongeren steun voor haar kadernota duurzaamheid.

De Mos kreeg steun bij een aantal economische plannen, Van Tongeren meer budget voor haar duurzaamheidsplannen. In deze documenten is ook te lezen dat Van Tongeren wist dat De Mos een andere bestemming voor De Schilde voor ogen had, plus dat de zittende, duurzame bedrijven mochten blijven.

Polenhotel

De Mos wilde De Schilde graag in zijn portefeuille, omdat het pand verlieslatend was en dit betaald werd uit zijn begroting. Wat ook meespeelde, is dat hij bij De Uithof ruimte wilde maken voor een attractie- of waterpark van Plopsa. Daarvoor moesten dan wel de arbeidsmigranten in het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan een ander onderkomen vinden.

De Mos wist dat Akyol in zijn businessplan had opgenomen om De Schilde te gaan gebruiken voor short stay-woningen. ‘Dan is het één plus één is twee’, aldus De Mos.

De Mos mocht en kon alleen niet in zijn eentje over de bestemming van De Schilde en de arbeidsmigranten beslissen, want grondzaken en huisvesting van arbeidsmigranten behoorden tot de portefeuille van Revis. Maar ook hier ging De Mos zijn boekje niet te buiten: uit gemeentelijke documenten blijkt dat Revis in september 2019 vanuit zijn eigen ambtelijke top is gevraagd om medewerking te verlenen aan het nieuwe ‘planologische voorstel’ voor De Schilde.

Het college bevestigt dit in een antwoord op schriftelijke vragen, waarin ook wordt geschreven dat Revis op de hoogte was van de ontwikkelingen rond Plopsa. Actief was hij er nog niet bij betrokken: het was immers nog niet zeker dat de plannen voor De Schilde überhaupt door zouden gaan.

Nooit verhoord

Richard de Mos zegt dat hij van de rijksrecherche een dik dossier heeft ontvangen over De Schilde, maar dat hij er nooit over is verhoord: ‘Geen seconde!’ Het Openbaar Ministerie gaat niet in op vragen of De Schilde nog steeds onderdeel is van het onderzoek. De Mos zegt nergens spijt van te hebben en vindt het vreemd dat er achteraf zoveel geruchten uit het stadhuis kwamen en niemand voor hem opstond. ‘Alsof mijn politieke opponenten een trap na wilde geven.’

Als Revis en Van Tongeren wordt gevraagd waarom zij nooit hebben verklaard dat ze geen misstanden hebben waargenomen, antwoordt Revis dat hij niet kan weten wat er precies onderzocht wordt, dus dat hij dat ook niet kan becommentariëren. Liesbeth van Tongeren wil nergens op in gaan, lopende het onderzoek.

Najaar 2021

Dat onderzoek is nog in volle gang. Onder meer Richard de Mos en oud-wethouder Rachid Guernaoui worden verdacht van deelneming aan criminele organisaties met enkele vastgoed- en horecaondernemers, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie. Naar verwachting komt de zaak in het najaar van 2021 voor de rechter.

Meer over dit onderwerp: HAAGSE CORRUPTIEZAAK DEN HAAG RICHARD DE MOS ATILLA AKYOL LIESBETH VAN TONGEREN BOUDEWIJN REVIS POLITIEK

Hoe politieke koehandel leidde tot verdachtmakingen rond Richard de Mos

Den HaagFM 20.12.2020 Het corruptieonderzoek naar Hart voor Den Haag/Groep de Mos richt zich onder meer op een voorgenomen vastgoeddeal rond de voormalige Philipsfabriek De Schilde. Maar onderzoek van Den Haag FM en Omroep West roept de vraag op of er wel misstanden hebben plaatsgevonden. Collega-wethouders van Richard de Mos waren op de hoogte en ambtenaren betrokken. ‘De Schilde had er nooit voor een lagere prijs uit kunnen gaan.’

Als het verkeer mee zit, is het zo’n tien minuten rijden van het huis van Atilla Akyol naar het zalencentrum dat hij runt. Vanuit de Reinkenstraat via het Regentessenkwartier naar de Troelstrakade, en vervolgens linksaf de Fruitweg op. Nog voor de Viaductweg ligt Opera dan aan zijn rechterhand, maar eerst passeert hij een gebouw dat in 2016 kan rekenen op internationale belangstelling: De Schilde.

Redenen voor deze aandacht zijn 1.200 vierkante meter aan kassen op het dak en een tiliapiakwekerij op de verdieping eronder, als onderdeel van de pas geopende, grootste stadsboerderij van Europa. De manier van telen en kweken wordt bestempeld als revolutionair. Media als The Guardian en National Geographic komen langs, allen met de vraag: ‘Is dit de toekomst?’

Nee, blijkt het antwoord. In twee jaar lukt het Urban Farmers, het bedrijf achter het project, niet om de boel financieel op orde te krijgen en in juli 2018 wordt het faillissement uitgesproken. Daarmee komt een einde aan deze poging tot stadslandbouw, maar niet aan de publiciteit voor De Schilde.

Inval op het stadhuis

Want op 1 oktober 2019 schudt de rijksrecherche Den Haag op, met invallen op het stadhuis en bij twee wethouders, een raadslid en een horecaondernemer thuis: Groep de Mos/Hart voor Den Haag-wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui worden verdacht van corruptie, omkoping en schending van het ambtsgeheim. Ook Atilla Akyol, zijn broer Erdinç en diens partner, raadslid Nino Davituliani, zijn verdachten.

Vingers op het stadhuis wijzen dan vooral naar recent uitgegeven nachtvergunningen, voor onder meer zalencentrum Opera. De vergunningen zijn al veelbesproken omdat ze op verzoek van Groep de Mos zijn opgenomen in het coalitieakkoord en Opera die partij sponsort; Atilla Akyol was in maart 2018 ook verkiesbaar als lijstduwer.

Een maand later blijkt dat het onderzoek meer omvat dan vergunningen, als NRC en Den Haag Centraal schrijven dat de rijksrecherche zich ook richt op een voorgenomen vastgoeddeal rond De Schilde. De Mos zou zich – zonder medeweten van zijn verantwoordelijke collega-wethouders – hebben bemoeid met de bestemming van het gebouw, om zo een aantal van zijn partijfinanciers te bevoordelen.

Zijn plan volgens deze media: De Schilde in handen laten komen van zijn ‘vastgoedvrienden’ en het onderkomen voor arbeidsmigranten aan de Lozerlaan verplaatsen naar dit pand. Daar zou dan weer ruimte komen voor een attractiepark, waar De Mos als wethouder economie en toerisme mooi mee kon pronken. Het park zou bovendien in de buurt van recreatiecentrum De Uithof, een onderneming van een andere partijdonateur – Eugène de la Croix.

Justitie wil in de publicaties niets bevestigen, maar stelt in juli 2020 wel dat er sprake was van een ‘criminele organisatie’ rond vastgoed – en breidt het aantal verdenkingen uit met twee projectontwikkelaars, die ook doneerde aan Groep de Mos. Een van hen is Michel Zaadhof, een jeugdvriend van Akyol. De ander is Edwin Jansen, voormalig Idols-jurylid en ex-echtgenoot en -manager van zangeres Anouk.

Maar hoe concreet zijn de integriteitsschendingen bij de voorgenomen overname? Richard de Mos zegt dat hij inderdaad arbeidsmigranten wilde vestigen in De Schilde, om zo ruimte te maken voor een attractiepark. Maar uit gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten, blijkt dat De Mos de bevriende ondernemers niet introduceerde bij de exploitant, dat De Mos zich niet heeft bemoeid met onderhandelingen over het gebouw en bovendien: dat andere verantwoordelijke wethouders op de hoogte waren van de plannen die hij met De Schilde had. Kortom: dat Richard de Mos níet buiten zijn portefeuille rommelde.

Ruimte voor examens

Terug naar de zomer van 2018, na het faillissement van Urban Farmers. Atilla Akyol, die sinds 2003 onderneemt met Opera, moet dan al talloze keren voorbij De Schilde zijn gereden. Zo is hem al eerder opgevallen dat de begane grond en de eerste verdieping, die geen onderdeel uitmaakten van Urban Farmers, leegstaan en te huur zijn. ‘Ik was op dat moment op zoek naar extra ruimte voor de Universiteit Leiden. Dat is een grote klant van mij, omdat zij examens afnemen in mijn zalen. Zij groeiden heel erg in Den Haag en hadden meer plekken nodig. Ik probeerde dat voor hen te regelen.’

Akyol neemt contact op met de makelaar, maar krijgt nul op rekest: Urban Farmers is net failliet gegaan en verhuur is even niet mogelijk. ‘Daar hield het toen op voor mij want ik wist niet met wie ik verder moest praten.’

Tot Akyol wordt benaderd door Eugène de la Croix. Die is gevraagd door de exploitant van De Schilde of hij nog geïnteresseerden kent. Zo hoort Akyol bij wie hij wél terecht kan.

Dat is bij Roderik Wuite. Hij is directeur bij Starterspanden BV/CV, het gemeentelijke bedrijf dat invulling moet geven aan De Schilde. Starterspanden bezit ook 2 procent van de aandelen in het gebouw. 49 procent is in handen van het Fonds Ruimte en Economie Den Haag (FRED), de overige 49 procent is bezit van de gemeente.

Het pand is dus maar voor een deel gemeentelijk bezit.

Die aandeelhouders hebben in het verleden al veel geld in De Schilde gestopt, en dat wordt niet minder nu het pand leegstaat. De gemeente ziet nog steeds het liefst dat het gebouw wordt gebruikt als broedplaats voor duurzaamheids-startups, vooral met betrekking tot voedsel. Maar omdat er vanuit die hoek weinig bedrijven zich aanbieden, is Wuite bereid verder te kijken.

‘Het idee was misschien anders, maar als je thuis geen inkomsten meer hebt, ga je ook naar andere oplossingen kijken om je portemonnee te vullen’, aldus Wuite. Daarom heeft hij een balletje opgeworpen bij De la Croix, met wie hij namens het FRED eerder heeft samengewerkt bij de aanleg van zonnepanelen bij de Uithof. ‘Ik heb hem gevraagd of hij toevallig een geïnteresseerde ondernemer kende.’

Het was dus niet Richard de Mos die Atilla Akyol in contact bracht met de exploiterende partij. Wel zegt De Mos dat hij Akyol – ‘een goede vriend, we drinken regelmatig samen een biertje en gaan naar de sauna’ – heeft verteld bij wie hij het beste kan aankloppen op het stadhuis als hij iets wil met De Schilde. ‘Als je niet bekend bent met de gemeente is het onmogelijk om daar iemand te spreken te krijgen over een idee’, zegt Akyol er zelf over.

Was De Mos zelf naar Akyol toegestapt, had hij wel buiten zijn portefeuille gehandeld. Vanwege het duurzame oogmerk valt De Schilde op dat moment onder de inhoudelijke verantwoordelijkheid van Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), wethouder duurzaamheid en energietransitie.

De Mos is wel verantwoordelijk voor het verlies, aangezien bedrijfsruimtes onder zijn begroting vallen. Gesprekken over huur of koop lopen echter via geen van beiden, maar via de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Die valt dan onder – de inmiddels naar Staatsbosbeheer vertrokken – wethouder Boudewijn Revis (VVD).

Broodje in Wassenaar

Maar voor het eerste gesprek op het stadhuis wordt er nog een broodje gegeten in Wassenaar: op 19 september 2018 hebben Akyol en Wuite voor het eerst afgesproken, bij restaurant De Landbouw. Akyol heeft jeugdvriend de projectontwikkelaar meegenomen als adviseur. Hij zal ook aanwezig zijn bij de rest van de gesprekken.

Akyol is aanvankelijk alleen geïnteresseerd in de onderste twee verdiepingen. ‘2.500 vierkante meter open ruimte. Heel geschikt voor een examenzaal, en beneden wilde ik een restaurant beginnen of een extra feestzaal voor mijn zalencentrum maken.’ Maar tijdens het gesprek komen er meer opties op tafel. Bijvoorbeeld de huur van meerdere, of zelfs alle verdiepingen.

Akyol: ‘Ik was wel geïnteresseerd, want ik ben ondernemer, maar wilde wel weten of het bestemmingsplan daar kon worden gewijzigd.’ Zo hoopte hij ruimte te maken voor short stay-woningen, onder meer voor arbeidsmigranten. ‘Daar ben ik tien jaar geleden ook al mee bezig geweest.’

Roderik Wuite vertegenwoordigt in de gesprekken niet alleen Starterspanden, maar ook het FRED. Toch kan hij niet in zijn eentje beslissen: er moet ook worden gesproken met de gemeente, zeker als er moet worden gesleuteld aan het bestemmingsplan. Wuite adviseert Akyol wel om eerst een businessplan te schrijven.

Na dit eerste gesprek komt Richard de Mos om de hoek kijken. Zoals gezegd loopt Akyol regelmatig tegen muren op bij de gemeente, dus vraagt hij zijn vriend De Mos met wie hij dan beste kan spreken. Die koppelt hem aan de juiste ambtenaar: Henk Harms, directeur Ontwikkeling en Realisatie bij de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO), een departement van Revis.

‘Ik ken De Mos alleen van televisie’

Op 11 december 2018 vindt het eerste formele gesprek plaats op het stadhuis, met aan tafel onder meer Akyol, zijn adviseur, Wuite en Harms. Hierna zullen er nog velen volgen, en op een gegeven moment komt ook de optie verkoop ter sprake.

Belangrijk hierbij is dat het prijskaartje van het pand afhankelijk is van wat er mee gaat gebeuren: krijgt het gedeeltelijk de bestemming (short stay-)woningen, wordt het gebouw gewilder op de markt en dus de prijs hoger. Ambtenaren schatten de waarde van De Schilde tijdens de gesprekken op zo’n zeven á acht miljoen euro. Niet wonderlijk dus dat vlak voor Akyol interesse toonde, er een bod van drie miljoen werd afgewezen.

Maar voor een definitieve prijs moet dus eerst worden gekeken naar het bestemmingsplan. Wat daarin mogelijk is, wordt onder meer bepaald in een adviesprocedure bij het Haags Initiatieven Team. Dat team valt ook onder de DSO en toetst bij verschillende ambtelijke afdelingen hoe kansrijk de plannen van een ondernemer zijn. Die ondernemer krijgt vervolgens een advies, en de wethouder die verantwoordelijk is voor vergunningen krijgt een verslag. Dit was destijds ook Boudewijn Revis.

Ook het plan van Akyol en zijn adviseur volgt deze procedure. Dat stellen zijzelf, maar het blijkt ook uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen: op 10 april 2019 zijn een aantal aandachtspunten benoemd die verder moeten worden uitgewerkt.

Na 6 mei gaan de ondernemers in gesprek met diverse ambtelijke afdelingen: wonen, grondzaken, hotelbeleid en horeca. Die laatste twee vallen wel onder De Mos, maar alleen zijn ambtenaren zijn erbij betrokken. Bovendien valt de beoordeling van het businessplan nog steeds onder de DSO: het was dus aan Henk Harms om dat plan uit te werken.

Betrokkenen bij de gesprekken zeggen dan ook dat zij geen signalen hebben ontvangen van integriteitsschendingen. Wuite, eindverantwoordelijke voor de exploitatie, heeft Richard de Mos zelfs nog nooit gezien: ‘Ik ken hem alleen van televisie.’

Plopsaland

Wel is De Mos in de tussentijd geïnteresseerd geraakt in De Schilde. Dat begint in maart 2019, met een bezoek aan De Panne in België. Daar bekijkt hij met ambtenaren hoe WOII-bunkers daar zijn opengesteld en gaat hij naar attractiepark Plopsaland. Doel van dat bezoek is onderzoeken of het park ook geschikt is voor Den Haag, en of eigenaar Steve van den Kerkhof oren heeft naar het openen van een nieuw (water)park. Beide zaken blijken het geval.

In juni gaat De Mos met Van den Kerkhof op stap in Den Haag om mogelijke locaties te bekijken. Op ambtelijk advies wordt er gekeken bij onder meer het ADO-stadion, op Scheveningen en bij De Uithof. Van den Kerkhof werd vooral enthousiast bij die laatste locatie. ‘Hij zei: “Allez, meneer De Mos, ik wil hier”.’

Ook De Mos heeft een voorkeur voor deze plek: hij wil het toerisme spreiden over Den Haag zodat iedereen meeprofiteert. In dit geval zou dat het economisch zwakkere Zuidwest zijn, wat De Mos eveneens goed uitkomt: hij is als wethouder ook verantwoordelijk voor dit stadsdeel.

De Mos ontkent dat Uithof-eigenaar en partijdonateur Eugène de la Croix hierbij van invloed was: ‘De locatie is bezocht op ambtelijk advies.’ Overigens wordt er anno 2020 door ambtenaren nog steeds nagedacht over een attractiepark op deze locatie.

Alleen: voor er een attractie kan landen, moet er ruimte worden vrijgemaakt zonder het omliggende natuurgebied aan te tasten. Dat kan volgens De Mos op twee manieren: door de volkstuinen aan de Jaap Edenweg te verplaatsen, of door een andere plek te zoeken voor het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan. Dat eerste is geen optie voor De Mos: ‘Mijn achterban zit in die tuinen. Dus moest ik op zoek naar een manier om de arbeidsmigranten te verplaatsen.

Grondzaken en huisvesting van arbeidsmigranten behoren alleen niet toe aan De Mos, maar aan Revis. En die kampt al met een tekort aan short stay-woningen: ‘Ik wist dat als ik Revis zou vertellen dat ze daar weg moesten, dat hij zou zeggen: “Waar moet ik ze dan laten?” Dus wilde ik het probleem oplossen voor het ontstond, door alvast een andere plek voor te dragen.’

Eén plus één is twee

Op dat moment komen er dus een aantal dingen samen: De Mos weet van Akyol – ‘we praten weleens met elkaar’ – dat hij nadenkt over het vestigen van arbeidsmigranten in De Schilde. Dat staat ook al in het businessplan dat Akyol begin 2019 schreef.

De Mos zegt ook dat hij er door de interesse van Akyol op is gewezen dat De Schilde verlies laat, en dat dit geld van zijn begroting gaat (‘daar ben ik niet zo van, verlies betalen met belastinggeld’). Tel daarbij op dat er plek nodig is voor arbeidsmigranten en ‘één plus één is twee’, aldus De Mos.

De Mos geeft dus toe dat hij wilde schuiven met arbeidsmigranten om grond vrij te spelen en dat dit niet binnen zijn portefeuille viel. Maar hij opereerde ook niet op eigen houtje: ‘Ik heb continu de topambtenaren van DSO meegenomen in dit proces.’ Ook had hij regelmatig overleg met Revis over zaken die elkaars portefeuille raakten: ‘We zijn allebei haantjes dus we botsten vaak. Daarom probeerden we dit soort dingen aan de voorkant glad te strijken.’ Bij deze ‘combi-stafs’ zaten ambtenaren van beide wethouders.

Uit gemeentelijke documenten blijkt dan ook dat Revis in september 2019 vanuit zijn eigen ambtelijke top is gevraagd om medewerking te verlenen aan het nieuwe ‘planologische voorstel’ voor De Schilde. Het college bevestigt dit in een antwoord op schriftelijke vragen, waarin ook wordt geschreven dat Revis op de hoogte was van de ontwikkelingen rond Plopsa. Actief was hij er nog niet bij betrokken: het was immers nog niet zeker dat de plannen voor De Schilde überhaupt door zouden gaan.

Boudewijn Revis laat in reactie dat hij als oud-wethouder niet over zijn graf wil regeren en onthoudt zich van commentaar. Op de vraag waarom hij niet verklaarde nooit een misstand te hebben waargenomen, antwoordt hij wel dat hij niet precies weet wat er onderdeel is van het onderzoek – en dat ook dus niet kan becommentariëren.

Koehandel

Om vaart te zetten achter de plannen voor Plopsa – ‘ik wilde binnen mijn ambtstermijn scoren met een attractiepark’ – stapt Richard de Mos eind juni 2019 naar Liesbeth van Tongeren: hij wil ook de inhoudelijke verantwoordelijkheid voor De Schilde. Volgens NRC en Den Haag Centraal zou De Mos hierbij Van Tongeren onder druk hebben gezet, maar er lijkt eerder sprake te zijn geweest van gewone politieke onderhandelingen.

Uit documenten wordt namelijk duidelijk dat Van Tongeren geen waarde hechtte aan het gebouw De Schilde an sich, en dat zij het kon missen als er elders plek zou komen voor duurzame startups. Zo zijn er meer dingen geruild: De Mos kreeg behalve De Schilde bijvoorbeeld ook steun bij zijn plannen voor de Leyweg en het Escher Museum, plus er kwam een uitzonderingspositie voor brommertochten als Kâhwe Klâhwe in de nieuwe milieuzones.

Van Tongeren kreeg op haar beurt steun bij een initiatiefvoorstel voor meer bomen en De Mos z’n stem voor haar kadernota Duurzaamheid – iets wat doorgaans niet zo in het straatje van zijn partij ligt. Verder werd afgesproken dat de nog zittende ondernemers in De Schilde, konden blijven, tegen een relatief voordelige huur. Uit documenten blijkt dat ook hierbij diverse bestuursadviseurs en topambtenaren betrokken waren.Van Tongeren wil desgevraagd nergens op ingaan.

Op 16 juli 2019 wordt tijdens een collegevergadering besloten tot de overdracht van De Schilde naar de portefeuille van De Mos. Die is niet bij deze vergadering vanwege het overlijden van zijn moeder, maar als er bezwaren waren geweest tegen dit voorstel was het besluit volgens hem uitgesteld. Ook de verklaring van een andere bron in het college suggereert dat het voorstel zonder al te veel discussie is aangenomen.

Vanaf dit moment is De Mos officieel verantwoordelijk voor De Schilde, maar veel plezier zal hij er niet van hebben. Voordat hij iets van zijn plannen ten uitvoering kan brengen, staat de rijksrecherche op de stoep. Twee weken later dient hij zijn ontslag in.

De gesprekken over De Schilde zijn dan al gestopt. Op 2 oktober 2019, een dag na de inval, laten Akyol en zijn adviseur weten dat zij hun initiatief terugtrekken. En als zij er nu op terugkijken, denken zij dat het niet tot een verkoop was gekomen.

Omdat de uiteindelijke bestemming nog niet duidelijk was, kon het gebouw nog niet getaxeerd worden, maar het bedrag van zeven á acht miljoen euro dat eerder werd genoemd, was volgens hen te veel geweest. Akyols adviseur is bovendien projectontwikkelaar, geen belegger. ‘Ik had waarschijnlijk hooguit wat verdiepingen gehuurd’, zegt Akyol.

Was het er allemaal wél van gekomen, en waren de arbeidsmigranten van De Uithof naar De Schilde verhuisd, dan had De Mos zijn donateurs daar alsnog niet mee bevoordeeld, zegt hij: ‘Zij waren al in gesprek over dat pand.’ Bovendien, zegt Akyol: ‘Ik was al bezig met een andere partij om daar migranten te vestigen. Ik had Richard best willen helpen, maar dan had er wel een marktconforme prijs betaald moeten worden. Die prijs bepaalde namelijk ook wat ik voor het pand zou betalen.’

Volgens Roderik Wuite had De Schilde ook nooit voor een voordelige prijs verkocht of verhuurd kunnen worden, zelfs al had Richard de Mos of een willekeurige andere bestuurder dat gewild: ‘De gemeente is niet de enige aandeelhouder. Het FRED had nooit toegestaan dat De Schilde er voor een lagere prijs was uitgegaan.’ Wuite onderstreept dan ook dat volgens hem alles netjes is verlopen.

Geen seconde verhoord

Zo blijft het de vraag waarom de rijksrecherche is aangeslagen op het Schilde-dossier. Richard de Mos zegt dat hij van de rijksrecherche een dik dossier heeft ontvangen over De Schilde, maar dat hij er nooit over is verhoord: ‘Geen seconde!’

Ook is het gissen waarom er, in het geval dat er wel iets mis zou zijn gegaan, geen ambtenaar of wethouder aan de bel heeft getrokken. De Mos heeft er in ieder geval geen spijt van dat hij zich op hetzelfde terrein als zijn donateurs heeft begeven. ‘Het spijt me alleen voor de stad, en vooral voor Zuidwest. Er mist nu én een mooie A-attractie en Moerwijk mist een hernieuwde Schilde, waar buiten arbeidsmigranten ook een supermarkt, horeca en een rooftopbar zouden komen.’

Volgens de Mos zijn er messen in zijn rug gestoken. ‘Ik heb continu ambtenaren en collega’s betrokken en nooit heeft er iemand gezegd: “Richard, is het wel in de haak met die Akyol?” Ze vonden het allemaal een mooi plan. En dan achteraf komen er allemaal geruchten vanuit het stadhuis, alsof mijn politieke opponenten een trap na willen geven.’

Minder zwart-wit

Het Openbaar Ministerie (OM) wil niet reageren op vragen of De Schilde nog deel uitmaakt van het onderzoek. Mocht dat niet meer het geval zijn, is dat overigens geen bewijs dat Richard de Mos of andere verdachten nooit een letter van de wet hebben overtreden.

Maar dat het ambtelijke proces rond De Schilde juist is verlopen, is wel een verdere bevestiging dat de feiten in het onderzoek minder zwart-wit zijn dan ze tot dusver vaak zijn voorgesteld. Zo werden afgelopen zomer ook de nachtvergunningen voor Opera opnieuw toegekend na een bezwaarprocedure en heeft de gemeente al meerdere malen gesteld dat er tijdens de toekenningsprocedure voor deze vergunningen niks raars is gebeurd.

Of er stafbare feiten zijn gepleegd, en welke dit dan zijn, zal dus nog moeten blijken. Justitie verdenkt onder andere De Mos en voormalig collegawethouder Rachid Guernaoui van deelneming aan criminele organisaties met enkele vastgoed- en horecaondernemers, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie.

Het OM hoopt eind februari het complete dossier rond te hebben, waarna een tenlastelegging volgt en de eventueel overgebleven gedachten zich kunnen voorbereiden op een strafzaak. Deze dient naar verwachting aan het einde van het nieuwe jaar.

Verantwoording

Dit verhaal is tot stand gekomen via gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten. Alle opgeschreven feiten en uitspraken zijn gecontroleerd bij verschillende bronnen, waarvan een aantal anoniem wenst te blijven. De namen van deze personen zijn bekend bij de redactie. De verdachten hebben er geen bezwaar tegen dat zij bij hun volledige naam worden genoemd.

RECONSTRUCTIE: Hoe politieke koehandel leidde tot verdachtmakingen rond Richard de Mos

OmroepWest 20.12.2020 Het corruptieonderzoek naar Hart voor Den Haag/Groep de Mos richt zich onder meer op een voorgenomen vastgoeddeal rond de voormalige Philipsfabriek De Schilde. Maar onderzoek van Den Haag FM en Omroep West roept de vraag op of er wel misstanden hebben plaatsgevonden. Collega-wethouders van Richard de Mos waren op de hoogte en ambtenaren betrokken. ‘De Schilde had er nooit voor een lagere prijs uit kunnen gaan.’

Als het verkeer mee zit, is het zo’n tien minuten rijden van het huis van Atilla Akyol naar het zalencentrum dat hij runt. Vanuit de Reinkenstraat via het Regentessenkwartier naar de Troelstrakade, en vervolgens linksaf de Fruitweg op. Nog voor de Viaductweg ligt Opera dan aan zijn rechterhand, maar eerst passeert hij een gebouw dat in 2016 kan rekenen op internationale belangstelling: De Schilde.

Redenen voor deze aandacht zijn 1.200 vierkante meter aan kassen op het dak en een tiliapiakwekerij op de verdieping eronder, als onderdeel van de pas geopende, grootste stadsboerderij van Europa. De manier van telen en kweken wordt bestempeld als revolutionair. Media als The Guardian en National Geographic komen langs, allen met de vraag: ‘Is dit de toekomst?’

De viskwekerij in De Schilde | Foto: Omroep West

Nee, blijkt het antwoord. In twee jaar lukt het Urban Farmers, het bedrijf achter het project, niet om de boel financieel op orde te krijgen en in juli 2018 wordt het faillissement uitgesproken. Daarmee komt een einde aan deze poging tot stadslandbouw, maar niet aan de publiciteit voor De Schilde.

Dit verhaal is tot stand gekomen via gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten. Alle opgeschreven feiten en uitspraken zijn gecontroleerd bij verschillende bronnen, waarvan een aantal anoniem wenst te blijven. De namen van deze personen zijn bekend bij de redactie. De verdachten hebben er geen bezwaar tegen dat zij bij hun volledige naam worden genoemd. Tips? Mailen kan naar sjors.hofstede@omroepwest.nl.

Inval op het stadhuis

Want op 1 oktober 2019 schudt de rijksrecherche Den Haag op, met invallen op het stadhuis en bij twee wethouders, een raadslid en een horecaondernemer thuis: Groep de Mos/Hart voor Den Haag-wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui worden verdacht van corruptie, omkoping en schending van het ambtsgeheim. Ook Atilla Akyol, zijn broer Erdinç en diens partner, raadslid Nino Davituliani, zijn verdachten.

Vingers op het stadhuis wijzen dan vooral naar recent uitgegeven nachtvergunningen, voor onder meer zalencentrum Opera. De vergunningen zijn al veelbesproken omdat ze op verzoek van Groep de Mos zijn opgenomen in het coalitieakkoord en Opera die partij sponsort; Atilla Akyol was in maart 2018 ook verkiesbaar als lijstduwer.

Een maand later blijkt dat het onderzoek meer omvat dan vergunningen, als NRC en Den Haag Centraal schrijven dat de rijksrecherche zich ook richt op een voorgenomen vastgoeddeal rond De Schilde. De Mos zou zich – zonder medeweten van zijn verantwoordelijke collega-wethouders – hebben bemoeid met de bestemming van het gebouw, om zo een aantal van zijn partijfinanciers te bevoordelen.

Zijn plan volgens deze media: De Schilde in handen laten komen van zijn ‘vastgoedvrienden’ en het onderkomen voor arbeidsmigranten aan de Lozerlaan verplaatsen naar dit pand. Daar zou dan weer ruimte komen voor een attractiepark, waar De Mos als wethouder economie en toerisme mooi mee kon pronken. Het park zou bovendien in de buurt van recreatiecentrum De Uithof, een onderneming van een andere partijdonateur – Eugène de la Croix staan.

De Schilde | Foto: Omroep West

Justitie wil in de publicaties niets bevestigen, maar stelt in juli 2020 wel dat er sprake was van een ‘criminele organisatie’ rond vastgoed – en breidt het aantal verdenkingen uit met twee projectontwikkelaars, die ook doneerden aan Groep de Mos. Een van hen is Michel Zaadhof, een jeugdvriend van Akyol. De ander is Edwin Jansen, voormalig Idols-jurylid en ex-echtgenoot en -manager van zangeres Anouk.

Maar hoe concreet zijn de integriteitsschendingen bij de voorgenomen overname? Richard de Mos zegt dat hij inderdaad arbeidsmigranten wilde vestigen in De Schilde, om zo ruimte te maken voor een attractiepark.

Maar uit gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten, blijkt dat De Mos de bevriende ondernemers niet introduceerde bij de exploitant, dat De Mos zich niet heeft bemoeid met onderhandelingen over het gebouw en bovendien: dat andere verantwoordelijke wethouders op de hoogte waren van de plannen die hij met De Schilde had. Kortom: dat Richard de Mos níet buiten zijn portefeuille rommelde.

Ruimte voor examens

Terug naar de zomer van 2018, na het faillissement van Urban Farmers. Atilla Akyol, die sinds 2003 onderneemt met Opera, moet dan al talloze keren voorbij De Schilde zijn gereden. Zo is hem al eerder opgevallen dat de begane grond en de eerste verdieping, die geen onderdeel uitmaakten van Urban Farmers, leegstaan en te huur zijn. ‘Ik was op dat moment op zoek naar extra ruimte voor de Universiteit Leiden. Dat is een grote klant van mij, omdat zij examens afnemen in mijn zalen. Zij groeiden heel erg in Den Haag en hadden meer plekken nodig. Ik probeerde dat voor hen te regelen.’

Akyol neemt contact op met de makelaar, maar krijgt nul op rekest: Urban Farmers is net failliet gegaan en verhuur is even niet mogelijk. ‘Daar hield het toen op voor mij want ik wist niet met wie ik verder moest praten.’

Tot Akyol wordt benaderd door Eugène de la Croix. Die is gevraagd door de exploitant van De Schilde of hij nog geïnteresseerden kent. Zo hoort Akyol bij wie hij wél terecht kan.

Dat is bij Roderik Wuite. Hij is directeur bij Starterspanden BV/CV, het gemeentelijke bedrijf dat invulling moet geven aan De Schilde. Starterspanden bezit ook 2 procent van de aandelen in het gebouw. 49 procent is in handen van het Fonds Ruimte en Economie Den Haag (FRED), de overige 49 procent is bezit van de gemeente. Het pand is dus maar voor een deel gemeentelijk bezit.

Die aandeelhouders hebben in het verleden al veel geld in De Schilde gestopt, en dat wordt niet minder nu het pand leegstaat. De gemeente ziet nog steeds het liefst dat het gebouw wordt gebruikt als broedplaats voor duurzaamheids-startups, vooral met betrekking tot voedsel. Maar omdat er vanuit die hoek weinig bedrijven zich aanbieden, is Wuite bereid verder te kijken.

Foto: Omroep West

‘Het idee was misschien anders, maar als je thuis geen inkomsten meer hebt, ga je ook naar andere oplossingen kijken om je portemonnee te vullen’, aldus Wuite. Daarom heeft hij een balletje opgeworpen bij De la Croix, met wie hij namens het FRED eerder heeft samengewerkt bij de aanleg van zonnepanelen bij De Uithof. ‘Ik heb hem gevraagd of hij toevallig een geïnteresseerde ondernemer kende.’

Het was dus niet Richard de Mos die Atilla Akyol in contact bracht met de exploiterende partij. Wel zegt De Mos dat hij Akyol – ‘een goede vriend, we drinken regelmatig samen een biertje en gaan naar de sauna’ – heeft verteld bij wie hij het beste kan aankloppen op het stadhuis als hij iets wil met De Schilde. ‘Als je niet bekend bent met de gemeente is het onmogelijk om daar iemand te spreken te krijgen over een idee’, zegt Akyol er zelf over.

Was De Mos zelf naar Akyol toegestapt, had hij wel buiten zijn portefeuille gehandeld. Vanwege het duurzame oogmerk valt De Schilde op dat moment onder de inhoudelijke verantwoordelijkheid van Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), wethouder duurzaamheid en energietransitie.

De Mos is wel verantwoordelijk voor het verlies, aangezien bedrijfsruimtes onder zijn begroting vallen. Gesprekken over huur of koop lopen echter via geen van beiden, maar via de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Die valt dan onder – de inmiddels naar Staatsbosbeheer vertrokken – wethouder Boudewijn Revis (VVD).

Broodje in Wassenaar

Maar voor het eerste gesprek op het stadhuis wordt er nog een broodje gegeten in Wassenaar: op 19 september 2018 hebben Akyol en Wuite voor het eerst afgesproken, bij restaurant De Landbouw. Akyol heeft jeugdvriend de projectontwikkelaar meegenomen als adviseur. Hij zal ook aanwezig zijn bij de rest van de gesprekken.

Akyol is aanvankelijk alleen geïnteresseerd in de onderste twee verdiepingen. ‘2.500 vierkante meter open ruimte. Heel geschikt voor een examenzaal, en beneden wilde ik een restaurant beginnen of een extra feestzaal voor mijn zalencentrum maken.’ Maar tijdens het gesprek komen er meer opties op tafel. Bijvoorbeeld de huur van meerdere, of zelfs alle verdiepingen.

Akyol: ‘Ik was wel geïnteresseerd, want ik ben ondernemer, maar wilde wel weten of het bestemmingsplan daar kon worden gewijzigd.’ Zo hoopte hij ruimte te maken voor short stay-woningen, onder meer voor arbeidsmigranten. ‘Daar ben ik tien jaar geleden ook al mee bezig geweest.’

Roderik Wuite vertegenwoordigt in de gesprekken niet alleen Starterspanden, maar ook het FRED. Toch kan hij niet in zijn eentje beslissen: er moet ook worden gesproken met de gemeente, zeker als er moet worden gesleuteld aan het bestemmingsplan. Wuite adviseert Akyol wel om eerst een businessplan te schrijven.

Na dit eerste gesprek komt Richard de Mos om de hoek kijken. Zoals gezegd loopt Akyol regelmatig tegen muren op bij de gemeente, dus vraagt hij zijn vriend De Mos met wie hij dan beste kan spreken. Die koppelt hem aan de juiste ambtenaar: Henk Harms, directeur Ontwikkeling en Realisatie bij de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO), een departement van Revis.

‘Ik ken De Mos alleen van televisie’

Op 11 december 2018 vindt het eerste formele gesprek plaats op het stadhuis, met aan tafel onder meer Akyol, zijn adviseur, Wuite en Harms. Hierna zullen er nog velen volgen, en op een gegeven moment komt ook de optie verkoop ter sprake.

Belangrijk hierbij is dat het prijskaartje van het pand afhankelijk is van wat er mee gaat gebeuren: krijgt het gedeeltelijk de bestemming (short stay-)woningen, wordt het gebouw gewilder op de markt en dus de prijs hoger. Ambtenaren schatten de waarde van De Schilde tijdens de gesprekken op zo’n zeven á acht miljoen euro. Niet verwonderlijk dus dat vlak voor Akyol interesse toonde, er een bod van drie miljoen werd afgewezen.

Maar voor een definitieve prijs moet dus eerst worden gekeken naar het bestemmingsplan. Wat daarin mogelijk is, wordt onder meer bepaald in een adviesprocedure bij het Haags Initiatieven Team. Dat team valt ook onder de DSO en toetst bij verschillende ambtelijke afdelingen hoe kansrijk de plannen van een ondernemer zijn. Die ondernemer krijgt vervolgens een advies, en de wethouder die verantwoordelijk is voor vergunningen krijgt een verslag. Dit was destijds ook Boudewijn Revis.

Ook het plan van Akyol en zijn adviseur volgt deze procedure. Dat stellen zijzelf, maar het blijkt ook uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen: op 10 april 2019 zijn een aantal aandachtspunten benoemd die verder moeten worden uitgewerkt.

Na 6 mei gaan de ondernemers in gesprek met diverse ambtelijke afdelingen: wonen, grondzaken, hotelbeleid en horeca. Die laatste twee vallen wel onder De Mos, maar alleen zijn ambtenaren zijn erbij betrokken. Bovendien valt de beoordeling van het businessplan nog steeds onder de DSO: het was dus aan Henk Harms om dat plan uit te werken.

Betrokkenen bij de gesprekken zeggen dan ook dat zij geen signalen hebben ontvangen van integriteitsschendingen. Wuite, eindverantwoordelijke voor de exploitatie, heeft Richard de Mos zelfs nog nooit gezien: ‘Ik ken hem alleen van televisie.’

Plopsaland

Wel is De Mos in de tussentijd geïnteresseerd geraakt in De Schilde. Dat begint in maart 2019, met een bezoek aan De Panne in België. Daar bekijkt hij met ambtenaren hoe WOII-bunkers zijn opengesteld en gaat hij naar attractiepark Plopsaland. Doel van dat bezoek is onderzoeken of het park ook geschikt is voor Den Haag, en of eigenaar Steve van den Kerkhof oren heeft naar het openen van een nieuw (water)park. Beide zaken blijken het geval.

In juni gaat De Mos met Van den Kerkhof op stap in Den Haag om mogelijke locaties te bekijken. Op ambtelijk advies wordt er gekeken bij onder meer het ADO-stadion, op Scheveningen en bij De Uithof. Van den Kerkhof werd vooral enthousiast bij die laatste locatie. ‘Hij zei: “Allez, meneer De Mos, ik wil hier”.’

Ook De Mos heeft een voorkeur voor deze plek: hij wil het toerisme spreiden over Den Haag zodat iedereen meeprofiteert. In dit geval zou dat het economisch zwakkere Zuidwest zijn, wat De Mos eveneens goed uitkomt: hij is als wethouder ook verantwoordelijk voor dit stadsdeel.

De Mos ontkent dat Uithof-eigenaar en partijdonateur Eugène de la Croix hierbij van invloed was: ‘De locatie is bezocht op ambtelijk advies.’ Overigens wordt er anno 2020 door ambtenaren nog steeds nagedacht over een attractiepark op deze locatie.

Alleen: voor er een attractie kan landen, moet er ruimte worden vrijgemaakt zonder het omliggende natuurgebied aan te tasten. Dat kan volgens De Mos op twee manieren: door de volkstuinen aan de Jaap Edenweg te verplaatsen, of door een andere plek te zoeken voor het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan. Dat eerste is geen optie voor De Mos: ‘Mijn achterban zit in die tuinen. Dus moest ik op zoek naar een manier om de arbeidsmigranten te verplaatsen.

Grondzaken en huisvesting van arbeidsmigranten behoren alleen niet toe aan De Mos, maar aan Revis. En die kampt al met een tekort aan short stay-woningen: ‘Ik wist dat als ik Revis zou vertellen dat ze daar weg moesten, dat hij zou zeggen: “Waar moet ik ze dan laten?” Dus wilde ik het probleem oplossen voor het ontstond, door alvast een andere plek voor te dragen.’

Eén plus één is twee

Op dat moment komen er dus een aantal dingen samen: De Mos weet van Akyol – ‘we praten weleens met elkaar’ – dat hij nadenkt over het vestigen van arbeidsmigranten in De Schilde. Dat staat ook al in het businessplan dat Akyol begin 2019 schreef.

De Mos zegt ook dat hij er door de interesse van Akyol op is gewezen dat De Schilde verlies laat, en dat dit geld van zijn begroting gaat (‘daar ben ik niet zo van, verlies betalen met belastinggeld’). Tel daarbij op dat er plek een nodig is voor arbeidsmigranten en ‘één plus één is twee’, aldus De Mos.

De Mos geeft toe dat hij wilde schuiven met arbeidsmigranten om grond vrij te spelen en dat dit niet binnen zijn portefeuille viel. Maar hij opereerde niet op eigen houtje: ‘Ik heb continu de topambtenaren van DSO meegenomen in dit proces.’ Ook had hij regelmatig overleg met Revis over zaken die elkaars portefeuille raakten: ‘We zijn allebei haantjes dus we botsten vaak. Daarom probeerden we dit soort dingen aan de voorkant glad te strijken.’ Bij deze ‘combi-stafs’ zaten ambtenaren van beide wethouders.

Uit gemeentelijke documenten blijkt dan ook dat Revis in september 2019 vanuit zijn eigen ambtelijke top is gevraagd om medewerking te verlenen aan het nieuwe ‘planologische voorstel’ voor De Schilde. Het college bevestigt dit in een antwoord op schriftelijke vragen, waarin ook wordt geschreven dat Revis op de hoogte was van de ontwikkelingen rond Plopsa. Actief was hij er nog niet bij betrokken: het was immers nog niet zeker dat de plannen voor De Schilde überhaupt door zouden gaan.

Boudewijn Revis laat in een reactie weten dat hij als oud-wethouder niet over zijn graf wil regeren en onthoudt zich van commentaar. Op de vraag waarom hij niet verklaarde nooit een misstand te hebben waargenomen, antwoordt hij wel dat hij niet precies weet wat er onderdeel is van het onderzoek – en dat dus ook niet kan becommentariëren.

Koehandel

Om vaart te zetten achter de plannen voor Plopsa – ‘ik wilde binnen mijn ambtstermijn scoren met een attractiepark’ – stapt Richard de Mos eind juni 2019 naar Liesbeth van Tongeren: hij wil ook de inhoudelijke verantwoordelijkheid voor De Schilde. Volgens NRC en Den Haag Centraal zou De Mos hierbij Van Tongeren onder druk hebben gezet, maar er lijkt eerder sprake te zijn geweest van gewone politieke onderhandelingen.

Uit documenten wordt namelijk duidelijk dat Van Tongeren geen waarde hechtte aan het gebouw De Schilde an sich, en dat zij het kon missen als er elders plek zou komen voor duurzame startups. Zo zijn er meer dingen geruild: De Mos kreeg behalve De Schilde bijvoorbeeld ook steun bij zijn plannen voor de Leyweg en het Escher Museum, plus er kwam een uitzonderingspositie voor brommertochten als Kâhwe Klâhwe in de nieuwe milieuzones.

Van Tongeren kreeg op haar beurt steun bij een initiatiefvoorstel voor meer bomen en De Mos z’n stem voor haar kadernota Duurzaamheid – iets wat doorgaans niet zo in het straatje van zijn partij ligt. Verder werd afgesproken dat de nog zittende ondernemers in De Schilde konden blijven, tegen een relatief voordelige huur. Uit documenten blijkt dat ook hierbij diverse bestuursadviseurs en topambtenaren betrokken waren. Van Tongeren wil desgevraagd nergens op ingaan.

Op 16 juli 2019 wordt tijdens een collegevergadering besloten tot de overdracht van De Schilde naar de portefeuille van De Mos. Die is niet bij deze vergadering vanwege het overlijden van zijn moeder, maar als er bezwaren waren geweest tegen dit voorstel was het besluit volgens hem uitgesteld. Ook de verklaring van een andere bron in het college suggereert dat het voorstel zonder al te veel discussie is aangenomen.

Vanaf dit moment is De Mos officieel verantwoordelijk voor De Schilde, maar veel plezier zal hij er niet van hebben. Voordat hij iets van zijn plannen ten uitvoering kan brengen, staat de rijksrecherche op de stoep. Twee weken later dient hij zijn ontslag in.

De gesprekken over De Schilde zijn dan al gestopt. Op 2 oktober 2019, een dag na de inval, laten Akyol en zijn adviseur weten dat zij hun initiatief terugtrekken. En als zij er nu op terugkijken, denken zij dat het niet tot een verkoop was gekomen. Omdat de uiteindelijke bestemming nog niet duidelijk was, kon het gebouw nog niet getaxeerd worden, maar het bedrag van zeven á acht miljoen euro dat eerder werd genoemd, was volgens hen te veel geweest. Akyols adviseur is bovendien projectontwikkelaar, geen belegger. ‘Ik had waarschijnlijk hooguit wat verdiepingen gehuurd’, zegt Akyol.

Was het er allemaal wél van gekomen, en waren de arbeidsmigranten van De Uithof naar De Schilde verhuisd, dan had De Mos zijn donateurs daar alsnog niet mee bevoordeeld, zegt hij: ‘Zij waren al in gesprek over dat pand.’ Bovendien, zegt Akyol: ‘Ik was al bezig met een andere partij om daar migranten te vestigen. Ik had Richard best willen helpen, maar dan had er wel een marktconforme prijs betaald moeten worden. Die prijs bepaalde namelijk ook wat ik voor het pand zou betalen.’

Volgens Roderik Wuite had De Schilde ook nooit voor een voordelige prijs verkocht of verhuurd kunnen worden, zelfs al had Richard de Mos of een willekeurige andere bestuurder dat gewild: ‘De gemeente is niet de enige aandeelhouder. Het FRED had nooit toegestaan dat De Schilde er voor een lagere prijs was uitgegaan.’ Wuite onderstreept dan ook dat volgens hem alles netjes is verlopen.

Geen seconde verhoord

Zo blijft het de vraag waarom de rijksrecherche is aangeslagen op het Schilde-dossier. Richard de Mos zegt dat hij van de rijksrecherche een dik dossier heeft ontvangen over De Schilde, maar dat hij er nooit over is verhoord: ‘Geen seconde!’

Ook is het gissen waarom er, in het geval dat er wel iets mis zou zijn gegaan, geen ambtenaar of wethouder aan de bel heeft getrokken. De Mos heeft er in ieder geval geen spijt van dat hij zich op hetzelfde terrein als zijn donateurs heeft begeven. ‘Het spijt me alleen voor de stad, en vooral voor Zuidwest. Er mist nu én een mooie A-attractie en Moerwijk mist een hernieuwde Schilde, waar buiten arbeidsmigranten ook een supermarkt, horeca en een rooftopbar zouden komen.’

Volgens De Mos zijn er messen in zijn rug gestoken. ‘Ik heb continu ambtenaren en collega’s erbij betrokken en nooit heeft er iemand gezegd: “Richard, is het wel in de haak met die Akyol?” Ze vonden het allemaal een mooi plan. En dan achteraf komen er allemaal geruchten vanuit het stadhuis, alsof mijn politieke opponenten een trap na willen geven.’

Minder zwart-wit

Het Openbaar Ministerie (OM) wil niet reageren op vragen of De Schilde nog deel uitmaakt van het onderzoek. Mocht dat niet meer het geval zijn, is dat overigens geen bewijs dat Richard de Mos of andere verdachten nooit een letter van de wet hebben overtreden.

Maar dat het ambtelijke proces rond De Schilde juist is verlopen, is wel een verdere bevestiging dat de feiten in het onderzoek minder zwart-wit zijn dan ze tot dusver vaak zijn voorgesteld. Zo werden afgelopen zomer ook de nachtvergunningen voor Opera opnieuw toegekend na een bezwaarprocedure en heeft de gemeente al meerdere malen gesteld dat er tijdens de toekenningsprocedure voor deze vergunningen niks raars is gebeurd.

Of er stafbare feiten zijn gepleegd, en welke dit dan zijn, zal dus nog moeten blijken. Justitie verdenkt onder andere De Mos en voormalig collegawethouder Rachid Guernaoui van deelneming aan criminele organisaties met enkele vastgoed- en horecaondernemers, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie.

Het OM hoopt eind februari het complete dossier rond te hebben, waarna een tenlastelegging volgt en de eventueel overgebleven gedachten zich kunnen voorbereiden op een strafzaak. Deze dient naar verwachting aan het einde van het nieuwe jaar.

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG RICHARD DE MOS ATILLA AKYOL HAAGSE CORRUPTIEZAAK

Ook het gedonder met het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !!

Haagse Integriteit weer onder druk

De Haagse Topambtenaar Henk Harms  mag zich niet meer bemoeien met de bouw van het cultuurcomplex Spuiforum na signalen over het voortrekken van VolkerWessels. Wel blijft hij op andere dossiers zaken doen met bouwbedrijven. Dat bevestigt een ingewijde rond het stadsbestuur.

Hij wordt ervan verdacht de aannemer te hebben bevoordeeld achter de rug van de projectdirectie om. Dat blijkt uit o.a. onderzoek van NRC.

AD 23.11.2019

De gemeente Den Haag onderzoekt of de topambtenaar bouwbedrijf VolkerWessels heeft bevoordeeld bij de bouw van het bijna 211 miljoen euro kostende onderwijs- en cultuurcomplex Spuiforum, dat sinds kort Amare heet. Dat zou gebeurd zijn door onder meer de meerwerkverzoeken van de bouwer te honoreren.

Ook zou Harms, directeur ontwikkelingen en realisatie van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling, de verdeling van de kosten voor de bouwplaats in het Spuikwartier op eigen houtje hebben aangepast ten gunste van aannemer VolkerWessels. Een speciale commissie onderzoekt de zaak.

AD 23.11.2019

Vanwege het onderzoek is Henk Harms, directeur ontwikkeling en realisatie van de dienst Stedelijke Ontwikkeling, ontheven uit zijn functie als hoogst verantwoordelijke ambtenaar voor het gemeentelijk project.

Op vrijdagmiddag 22.11.2019 stuurde waarnemend burgemeester Remkes een brief naar de gemeenteraad. Daarin schrijft hij dat het onderzoek naar de ambtenaar al enige tijd loopt. ‘De afhandeling van het onderzoek verloopt via reguliere stappen, zoals beschreven in het ‘Centraal Onderzoeksprotocol Vermoedelijke Integriteitsschending’.

Business seat

Uit dit onderzoek van NRC blijkt tevens dat Harms gebruik kon maken van een business seat van VolkerWessels in de Rotterdamse Kuip. De gemeente onderzoekt ook deze kwestie. In zijn brief aan de gemeenteraad meldt Remkes dat niet met zoveel woorden, maar schrijft hij dat behalve Harms’ betrokkenheid bij Amare er „aanvullende signalen” zijn ontvangen.

VolkerWessels ontkent in een reactie bevoordeeld te zijn door Harms. Over gezamenlijk bezoek aan voetbalwedstrijden zegt een woordvoerder: „Wij hebben een aantal stoelen in een skybox in de Kuip, in lijn met hoe wij altijd met relaties omgaan hebben wij de heer Harms daar ook wel eens ontvangen.”

Onderzoek De Mos

Henk Harms’ naam wordt ook genoemd in het gemeentelijk onderzoek naar de activiteiten van de van corruptie verdachte ex-wethouder Richard de Mos. Wethouder Saskia Bruines (D66), die de portefeuille economische zaken van De Mos overnam na diens vertrek, heeft een inventarisatie gemaakt van ‘verdachte’ dossiers.

Eén van de dossiers betreft het bedrijfsverzamelgebouw De Schilde. Eerder berichtte NRC dat de rijksrecherche de bemoeienis onderzoekt van De Mos met de voorgenomen verkoop van dit gemeentelijk pand aan zakenmensen die gelieerd zijn aan zijn partij. Harms was als ambtenaar betrokken bij de op handen zijnde deal. Die deal ging uiteindelijk niet meer door toen de rijksrecherche een inval deed in de woningen en kantoren van Groep de Mos.

Behalve De Schilde zijn ook andere dossiers onderzocht. Het gaat onder meer om nachtvergunningen voor zalencentra, de verplaatsing van arbeidsmigranten bij sportcomplex De Uithof en de vestiging van een Escherhotel en een Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade.

Lees ook;

Omstreden ambtenaar mag met bouwer blijven werken ondanks beschuldiging van bevoordeling

Lees meer

Lees meer

Lees meer

Reacties gemeenteraad

Raadsleden vinden het opmerkelijk. ,,Ik weet nog niet hoe ernstig de integriteitsmeldingen zijn, maar het is niet voor het eerst dat de ongezonde symbiose tussen VolkerWessels en de gemeente op tafel ligt”, zegt Pieter Grinwis van ChristenUnie/SGP. Hij trok zelf al vaker aan de bel over het gebrek aan tegenspel dat de gemeente VolkerWessels biedt, wanneer bouwprojecten te duur uitvallen.

31 miljoen

Dat gebeurde onder meer bij Amare, waarvoor vorig jaar een rekening van 31 miljoen euro voor ‘meerwerk’ aan de gemeente werd gepresenteerd. Dat gebeurde door Boudewijn Revis, die toen net een paar dagen wethouder Stadsontwikkeling was.

Volgens Grinwis ging het om ‘net iets meer dan een paar schroefjes en toiletpotten, maar geen zaken die niet al in het eisenpakket van de gemeente zaten.’ Revis’ voorganger Joris Wijsmuller van de HSP had over deze pogingen om extra bouwkosten in rekening te brengen, jarenlang robbertjes gevochten met VolkerWessels.

Volgens Peter Bos, raadslid van de Haagse Stadspartij, komt het nieuws over de vermeende fraudekwestie niet als verrassing. ,,Het verbaast mij niks. Ik heb de laatste jaren hele reeksen vragen gesteld over VolkerWessels-projecten die financieel uit de hand liepen en waar wij als gemeente dan voor op moesten draaien”, zegt Bos.

Hij noemt nadrukkelijk het busplatform op NS-station Den Haag Centraal (plus vijf miljoen), het woningbouwcomplex aan de Vuurtorenweg, woonflat Sonate bij het Spuiplein en het onderwijs- en cultuurcomplex dat nu Amare heet (plus dertig miljoen euro).

We hebben signalen afgegeven, maar daar koop je nu natuurlijk niks voor, aldus Peter Bos, Haagse Stads Partij (HSP).

Bij een van de laatste miljoenenoverschrijdingen was voor Peter Bos de maat vol: ,,Ik heb het Haagse stadsbestuur toen nadrukkelijk gevraagd om niet meer in zee te gaan met VolkerWessels. Wat mij betreft was het klaar.’’

Dat Peter Bos achteraf wellicht gelijk krijgt over de ‘veel te hoge kosten’ die de bouwer in rekening bracht, is een schrale troost. ,,We hebben signalen afgegeven. Maar daar koop je nu natuurlijk niks voor.’’

Integriteit

De zoveelste dreun voor het vertrouwen in de politiek, noemt Adeel Mahmood van Nida de kwestie. ,,We moeten niet alleen een integriteitsonderzoek houden naar alle wethouders, maar ook naar de hele ambtelijke top. De onderste steen moet boven komen. De uitdaging van de burgemeester op het dossier integriteit wordt alleen maar groter.’’

Ook Robert Barker van de Partij voor de Dieren reageert geschokt. ,,Dit is een heel zorgelijk signaal, dat het beeld bevestigt dat Den Haag een serieus integriteitsprobleem heeft.’’

AD 25.11.2019

Henk Harms zwijgt

Veel Haagse politici hebben intussen gezegd wat ze ervan vinden dat topambtenaar Henk Harms mogelijk bouwgigant VolkerWessels heeft bevoordeeld bij de bouw van het bijna 211 miljoen euro kostende onderwijs- en cultuurcomplex Spuiforum. Maar de man om wie het gaat, doet er vooralsnog het zwijgen toe.

De directeur ontwikkeling en realisatie van de dienst Stedelijke Ontwikkeling kan voorlopig niet anders, laat hij telefonisch weten. ,,Ik mag me niet verdedigen’’, zegt hij gelaten. ,,Dat gaat voorlopig allemaal via de gemeente.’’

Of hij nu nog wel kan aanblijven op zijn huidige post en of hij zich sowieso herkent in de beschuldigingen van corruptie? Het zijn vragen die Harms beleefd afwimpelt. De suggestie dat hem met klem is afgeraden om in verband met eventuele juridische consequenties voorlopig zijn kaken op elkaar te houden, spreekt hij niet tegen.

Bevoordeling

Maar, zoals eerder gememoreerd, Harms is niet uit zijn functie ontheven. Lopende het onderzoek naar mogelijke bevoordeling van VolkerWessels – en dus naar mogelijke benadeling van de Haagse belastingbetalers – blijft hij op zijn post. Zij het dat het dossier Spuiforum tot nader order wordt overgenomen door waarnemend burgemeester Johan Remkes.

Wat speelt er nog meer ???

Nogal wat Haagse projecten van VolkerWessels kostten te veel. En de gemeente mocht dokken. Dat baart al langer zorgen.

Architect Joop ten Velden was er vroeg bij. Op 1 oktober 2019, de dag dat Justitie naar buiten bracht dat de Haagse wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui van corruptie, omkoping en schending van het ambtsgeheim worden verdacht, stuurde het lid van stichting SOS Den Haag een e-mail naar de Rijksrecherche.

‘Wellicht kunt u bij uw onderzoek naar het Haagse gemeentebestuur ook aandacht besteden aan de gang van zaken bij het onderwijs- en cultuurcomplex’, vroeg Ten Velden namens de club bouwfanaten die ‘de schoonheid van de stad’ bewaken. ‘Inclusief de gang van zaken bij de bouw van het complex.’

Onderzoek

Succes had hij niet. Telefonisch kreeg Ten Velden nul op het rekest. ‘Het dossier maakt geen deel uit van het onderzoek’, werd hem verteld.

Zaterdag 23.11.2019 werd Ten Velden in zekere zin alsnog op zijn wenken bediend. Er loopt een onderzoek naar een hoge ambtenaar vanwege integriteitsmeldingen, zo maakte het stadsbestuur bekend. Vanwege vermeende bevoordeling van VolkerWessels, de bouwer van het OCC, meldde NRC.

We hebben als werkgroep vaak gewaar­schuwd, aldus Joop ten Velden.

,,Dat verbaast me niet”, zegt Ten Velden. ,,We hebben als werkgroep vaak gewaarschuwd dat het projectteam in bed lag bij VolkerWessels en dat niemand er de belangen van de gemeente in de gaten hield.”

En dat gaat niet alleen om de plotselinge meerwerkfactuur van ruim 30 miljoen die de topambtenaar zou hebben goedgekeurd. In de zomer was er al ophef over het schrappen van 88 sociale huurwoningen, die in de drie woontorens rond het kunstenpaleis hadden moeten komen.

Anonieme tip

Volgens een architect die anoniem wil blijven, is bijvoorbeeld op de woontorens  die bij het nieuwe cultuurpaleis komen door VolkerWessels ‘een legertje juristen’ ingezet om onder delen van het programma van eisen uit te komen. Dit gekonkel resulteerde er onder meer in dat dit jaar plotseling 88 sociale huurwoningen verdwenen uit de plannen.

Geen woningcorporatie zou ze willen kopen, stelde VolkerWessels, omdat ze te duur waren geworden. Reden volgens de bouwer: de fundering is uitzonderlijk kostbaar, omdat die op een bestaande parkeergarage komt.

Peter Bos van de Haagse Stadspartij stelde hier vragen over. ,,Het blijkt dat ze al die bouwkosten niet hebben uitgesplitst over de drie torens die er komen, maar alleen over die ene.” Dit zou een kostprijs opleveren van 285.000 euro per flatje van 51 vierkante meter.

De woontorens, plots zonder sociale woningen.

De woontorens, plots zonder sociale woningen. © Sonate|Delta

De toenmalig wethouder Joris Wijsmuller (Haagse Stadspartij) wilde dat in een van die torens ook sociale huurwoningen zouden komen. Daarvoor was wel extra geld nodig van de gemeente om het mogelijk te maken.

Den Haag was toen zelfs nog bereid om hiervoor een miljoen euro uit te trekken. ‘Het openbare gebied moet van de hele stad worden en ook de woningen moeten toegankelijk worden voor alle groepen in de stad,’ was toen de redenering.

Echter de nieuwe wethouder Boudewijn Revis (VVD, bouw)  maakte eind januari 2019 al bekend dat de veelbesproken huurwoningen in een van de torens naast het onderwijs- en cultuurcomplex (OCC) worden geschrapt. Dit omdat ze te duur zouden worden. Daardoor zagen de woningbouwcorporaties er vanaf om 88 huurappartementen af te nemen in de luxe woontoren die VolkerWessels aan het Spuiplein bouwt.

Kleine lettertjes

De gemeente wilde deze flatjes per se in de toren van de parkeergarage, omdat die het eerste af zou zijn. Maar in de kleine lettertjes van het contract stond ook vermeld dat VolkerWessels de appartementjes niet aan een woningcorporatie hoefde te leveren als die ze niet wilde kopen tegen kostprijs.

Straks leveren ze op de vrije markt veel meer op. Op de vraag of de sociale woninkjes dan niet in een van de andere torens konden komen, stelde Revis: de gemeente kan dat ‘op grond van de huidige contracten en afspraken niet afdwingen’.

Scheveningen

Zoiets speelt ook in Scheveningen, waar het bedrijf een hotel met een grote parkeergarage bouwt. ,,Die parkeergarage moet nu kleiner, dat is goedkoper”, legt Grinwis uit, ,,maar de visafslag heeft die plekken nodig voor hun personeel. De directeur is talloze keren naar de topambtenaar gestapt, maar die kon niks voor hem doen. De gemeente zit volledig in de tang bij VolkerWessels.”

Busplatform: de gemeente rekent 5 miljoen meer af.

Busplatform: de gemeente rekent 5 miljoen meer af. © Frank Jansen

Vertraging oplevering Cultuurgebouw

En als klap op de vuurpijl is de Oplevering van het cultuurcomplex Amare op het Spuiplein in Den Haag is mogelijk een paar maanden vertraagd.

Bouwcombinatie Cadanz heeft aan de gemeente laten weten dat het de geplande oplevering op 4 januari 2021 niet haalt. De vertraging zou de ingebruikname van het gebouw niet in gevaar brengen. Toch accepteert de gemeente de vertraging niet.

Cultuurcomplex Amare is het nieuwe onderkomen van het Residentie Orkest, het Nederlands Danstheater en het Koninklijk Conservatorium. Zij willen in september 2021 intrekken in het cultuurcomplex.

Onlangs heeft Cadanz in een brief aan de gemeente gemeld dat de oplevering van het gebouw begin januari niet wordt gehaald. Het wordt minimaal vier maanden later: op 3 mei 2021. ‘De gemeente heeft Cadanz laten weten dat de inhoud van deze brief en het opschuiven van de opleverdatum niet worden geaccepteerd’, schrijft wethouder Boudewijn Revis (VVD) in een brief aan de gemeenteraad. ‘Overigens komt met een oplevering op 3 mei 2021 de geplande ingebruikname van Amare in september 2021 niet in gevaar.’

‘Accepteren we niet’

Het is onduidelijk wat de reden van de vertraging is. Volgens een woordvoerder van het stadhuis zegt Cadanz dat er een wijziging is in hun planning waardoor de oplevering later komt. ‘Maar wij accepteren dat dus niet’, zegt hij.

Vorige week werd bekend dat de directeur ontwikkeling en realisatie, van de dienst Stedelijke Ontwikkeling, door de gemeente Den Haag van het Amare-bouwproject is gehaald. De ambtenaar was hoofdverantwoordelijk voor de bouw van cultuurcomplex Amare op het Spuiplein. De gemeente onderzoekt of hij zijn functie heeft misbruikt om aannemer VolkerWessels te bevoordelen. VolkerWessels maakt onderdeel uit van bouwcombinatie Cadanz.

lees: RIS303983 Signalen ambtenaar brief 22.11.2019

Zie ook: Het gedonder met de “Sonate” in het Haagse Wijnhavenkwartier

Zie ook: Den Haag de klos met Groep de Mos ??!! – de nasleep

Zie ook: Den Haag de klos met Groep de Mos ??!!

Zie ook: Verplicht de Integriteitstoets voor Wethouders

Zie ook: Het Haagse corruptie-meldpunt versus integriteit bestuurders

Lees: Gemeente opent meldpunt bestuurlijke integriteit 28.10.2019 DH

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 17.11.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat als “Amare” vrolijk weer verder !! – voortgang 10.10.2019

Zie ook: Het Haagse Spuiforum na het coaltieakkoord 2018 – 2022

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 08.09.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 10.07.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !!

Nieuwe directeur Jan Zoet: ‘Ik hoop dat Amare de huiskamer van Den Haag wordt’

OmroepWest 04.01.2020 Op 1 februari begint de 61-jarige Jan Zoet als nieuwe directeur van het Haagse Zuiderstrandtheater. Vanaf 2021 is hij automatisch ook de eerste directeur van Amare, zoals het niet onomstreden cultuurcomplex op het Spuiplein inmiddels heet: ‘Mijn droom is dat Amare een huis is waar iedereen van zegt: Hé, dat is óns huis. Ónze plek, waar we graag zijn, waar we trots op zijn. Waar we elkaar tegenkomen, waar onze dingen te zien zijn.’

Zoet, die in Leiden heeft gestudeerd en een groot deel van zijn leven in Oude Wetering heeft gewoond, is geen onbekende in Den Haag. In de jaren tachtig is hij elk weekend te vinden in de Hofstad. Niet alleen vanwege vrienden die daar wonen, maar ook met name vanwege zijn eerste vrouw, die studeert aan het Koninklijk Conservatorium.

In de jaren negentig geeft hij hier zelfs twee dagen les. En begin deze eeuw is hij lid van de Raad van Toezicht van datzelfde conservatorium en de Academie voor de Beeldende Kunsten.

Toch kent hij de stad nog niet zo goed als hij zou willen. Daar gaat vanaf 1 februari 2020 verandering in komen: ‘Den Haag is een fantastische stad. Het is mij niet vreemd.

Ik ken de beleving van de kunstenaars en het conservatorium. Maar dat is maar van een kant. Ik ben heel erg nieuwsgierig naar wie er nog meer wonen. Daar kijk ik wel heel erg naar uit. Ook organisaties, wensen, plekken. Met wie ik wil samenwerken.’

Liefde en zee

Want Zoet laat er geen misverstand over bestaan, hij wil verbinden: ‘Ik hoop dat Amare de huiskamer van Den Haag wordt.’ Daarom is hij blij met de naam van het nieuwe cultuurcomplex. ‘Ik vind het houden van als naam fantastisch. Amare gaat over liefde (amore), over verbinden. Het verwijst ook naar de zee (mar). Den Haag, de stad aan de zee.’

Impressie Amare | Foto: Zuiderstrandtheater / Amare

‘De naam is omarmend. I AM, we ARE, zei iemand. Dat verwijst ook naar bij elkaar zijn, samen komen. Ik denk dat het een mooie naam is.’ Den Haag kennende zal er vast ook een bijnaam komen voor het gebouw op het Spui. En dat vindt hij alleen maar goed en leuk: ‘Het is een gebouw van de stad en de stad mag en moet daar ook iets van vinden. Als het maar een bijnaam met humor is.’

Gedoe en weerstand

Er is veel te doen geweest om de komst van Amare, voorheen ook wel het Onderwijs en Cultuurcomplex (OCC) of, in de volksmond, Cultuurpaleis genoemd. Zoet heeft begrip voor de commotie die het met zich meebracht: ‘Was het wel nodig?

Moet het zoveel kosten? Waarom niet de oude panden opknappen? En zoals gebruikelijk: mensen vinden het gebouw een gedrocht. Ik snap het wel. Je hoeft het niet mooi te vinden.’

Impressie van de concertzaal in Amare | Foto: Zuiderstrandtheater / Amare

‘Maar,’ brengt hij daartegen in, ‘er zijn hele goede redenen om te verhuizen. Het onderhoud en het vervangen van de bestaande gebouwen kost ook veel geld. Voor al die vragen zijn allemaal goede antwoorden te vinden. Maar dat is nog niet het antwoord waar het volgens mij over gaat. Over de vraag: waarom willen we dit gebouw?’

Fans voor het leven

Hij herhaalt het een paar keer tijdens het interview. De nieuwe directeur wil dat Amare de huiskamer van Den Haag wordt. Hij wil dat de inwoners van Den Haag Amare omarmen, zich mede-eigenaar voelen en denken: ‘Dit gebouw kost veel geld, maar dat vinden we helemaal niet erg, want het is van mij, ik kan daar naar toe.

En als je vraagt hoe overtuig je de tegenstanders? Ik denk door dingen te doen. Door de programmering. En dan nog zullen er mensen zijn die zeggen: maar dat is niet voor mij.’

Toch legt hij zich daar niet zo makkelijk bij neer, want hij gelooft in de ontmoeting tussen kunst en mensen die helemaal niet gewend zijn naar kunst te gaan.

Zoet spreekt als voormalig zakelijk leider van Theater Hollandia uit ervaring: ‘We bouwden een theater en speelden voorstellingen op plekken waar mensen nooit naar het theater gingen. In het stadhuis van Den Haag, op Schiphol, in tuinkassen. Waar ze zich afvroegen, wat doen ze met mijn belastingcenten? En iedere keer was daar wrijving: wat komen jullie doen? En iedere keer als wij daar weggingen, hadden wij fans voor het leven.’

Toegankelijkheid

Hetzelfde doet hij als hij vijftien jaar lang directeur is van de Rotterdamse Schouwburg. Zijn grootste uitdaging: Hoe maak je van de Kist van Quist, zoals het werd genoemd, een betonnen bak die pas ’s avonds openging, een huiskamer van de stad? Door het gebouw open te stellen voor iedereen: ‘In de Rotterdamse Schouwburg hadden we de ervaring dat mensen dagelijks kwamen, die nooit naar voorstellingen gingen. Die vonden het leuk om overdag in de foyer te zijn, daar kon je lezen, computeren, naar een videowall kijken.’

Theater Rotterdam, voorheen de Rotterdamse Schouwburg of de Kist van Quist genoemd | Foto: Jan Klein

Zo stelt hij Amare zich ook voor: ‘Een huiskamer van de stad. Waar je niet om de minuut wordt gevraagd of je een kopje koffie wil, maar waar je gewoon even mag zitten, mag lezen. Een openbare ruimte die je deelt met anderen. Die aangenaam is, die onderdak biedt. Een ontmoetingsplek waar je je thuis voelt. Waar een speakers corner is.

Waar je kleine concerten ziet, waar je niet voor hoeft te betalen. Want we hebben er voor gekozen om een gratis programmering neer te zetten. Zodat als je geen geld hebt, daar toch ook van kan genieten. De toegankelijkheid is voor mij heel belangrijk.’

Vernieuwing en creativiteit

Maar Amare valt of staat natuurlijk met de programmering. Aan de vaste bewoners van het gebouw zal het niet liggen: ‘Het Residentie Orkest is een orkest dat geweldig is, maar ook enorm op zoek is naar nieuwe ontwikkelingen. Dat openstaat voor invloeden vanuit de hele wereld. Het Nederlands Dans Theater ís van de wereld. Het is een van de meest belangrijke dansgezelschappen van de wereld. En het Koninklijk Conservatorium, dat heeft ook wereldwijd een grote reputatie. Het is een groot en inspirerend laboratorium.’

Nederlands Dans Theater is een van de vaste bespelers van Amare | Foto: © Rahi Rezvani, Nederlands Dans Theater, Mehdi Walerski, AUREUM

Daarnaast staat de nieuwe directeur open voor nieuwe initiatieven. Volgens Zoet zijn verbeelding en creativiteit de motor van de vernieuwing voor de hele samenleving: ‘Zonder risico’s nemen, de kans op mislukking, wordt er niets uitgevonden.’

Die houding betaalde zich in Rotterdam uit met kleine, maar zeer succesvolle initiatieven als het theaterfestival de Internationale Keuze van de Rotterdamse Schouwburg, de Operadagen Rotterdam, het Circusstad Festival en het kunstenfestival Motel Mozaïque.

Festival met alle culturen

‘Ik geloof in de formule dat relatief kleine festivals, die nog steeds veel mensen trekken, een geconcentreerd programma kunnen laten zien, waar de liefhebber denkt: Wow, hier moet ik zijn! Dus liefhebbers van over de hele wereld komen naar zo’n stad toe. Ik ga nu niet zeggen dat gaan we ook zo doen in Den Haag, maar het is wel een idee. Amare is een geweldige plek om daar iets prachtigs te doen, samen met andere partners.’

Impressie van de theaterzaal in Amare | Foto: Zuiderstrandtheater / Amare

‘Ik zou het geweldig vinden om een festival te hebben met alle culturen. Dat je ook viert dat we zo divers zijn in Den Haag. Dus niet alleen voor de selecte doelgroep, dat kan, moeten we zeker ook doen, maar dat je ook een ontmoeting kan hebben. Maar dat wil ik samen met de deskundigen, de collega’s, de partners uitzoeken en ontwikkelen.’

Kinderziektes

Opmerkelijk genoeg is Zoet nog niet in het nieuwe gebouw geweest. Maar dat heeft alles te maken met de bouwwerkzaamheden die nog volop in gang zijn. ‘Ik wil graag naar binnen, maar dat is pas in januari mogelijk. Dan krijg ik een rondleiding. Ik ben natuurlijk heel erg nieuwsgierig. Maar ik ken natuurlijk wel de tekeningen en de impressies. Dat ziet er fantastisch uit.’

Impressie van het interieur van Amare | Foto: Zuiderstrandtheater / Amare

Als alles volgens de planning verloopt, wordt Amare in de eerste week van september 2021 officieel geopend. Voor die tijd zal er worden proefgedraaid. Zoet maakt een klein voorbehoud: ‘De bouw is natuurlijk een proces, waar je onvoorziene gebeurtenissen tegenkomt. Maar het ziet er naar uit dat het begin september opengaat voor het publiek. En dan nog moet je rekening houden met kinderziektes.’

Grote woorden

Dat is in het verleden wel gebleken: ‘Ik ken geen gebouw waar dat niet is gebeurd. Of het nou de Stopera in Amsterdam is, het Nieuwe Luxor in Rotterdam of TivoliVredenburg Utrecht. Het is niet heel ernstig, maar het hoort er gewoon bij. Het is heel ingewikkeld met die grote gebouwen. Dat kan pas getest worden als de zalen vol zitten met mensen.’

Jan Zoet | Foto: Bob Bronshoff

Als het eenmaal zover is, hoopt Zoet dat Amare de nieuwe standaard wordt: ‘Ik gebruik nu grote woorden, maar dat het een begin is van een andere manier van werken. Dat meerdere culturen, meerdere groepen uit de stad en samenleving, van hoog tot laag, zich tot die kunsten verhouden.

Dat die ontmoeting tussen alle lagen van de bevolking tot stand te brengen. Dat er een beweging wordt ingezet, een verandering, iets moois, wat de stad meer bindt. Waar we met elkaar trots op kunnen zijn. Dat zou ik geweldig vinden.’

https://player.vimeo.com/video/347254266

Amare in cijfers
Amare herbergt van september 2021 maar liefst vier zalen: een concertzaal met 1500 zitplaatsen, een theaterzaal met 1300 zitplaatsen, een ensemblezaal met 600 zitplaatsen en een repetitiezaal met 200 zitplaatsen.

Daarnaast krijgt het een parkeergarage met 700 parkeerplaatsen en komen er 1500 inpandige fietsplekken.

Het gebouw wordt 125 meter lang, 70 meter breed en 38 meter hoog. Het vloeroppervlak bedraagt daarmee 54000 vierkante meter, ongeveer 7,5 voetbalvelden. Het gebouw bestaat uit 145 miljoen kilo beton en 7,8 miljoen kilo staal. Er komt 3600 vierkante meter glas in het pand.

Duurzaamheid speelt een belangrijke rol bij de bouw.

Het pand is uitgerust met onder meer 4000 vierkante meter zonnepanelen, hemelwater gespoelde toiletten, temperatuurregulatie door gebruik van de bodem als warmte- en koudebron, vijftig in de gevel verwerkte broedkasten voor verschillende soorten vogels en 28 ingebouwde vleermuizenverblijven.

Impressie van het interieur van Amare | Foto: Zuiderstrandtheater / Amare

Meer over dit onderwerp: JAN ZOET AMARE ZUIDERSTRANDTHEATER RESIDENTIE ORKEST NEDERLANDS DANS THEATER KONINKLIJK CONSERVATORIUM SPUIPLEIN CULTUUR

Oplevering cultuurcomplex Spuiplein later, gemeente Den Haag boos

OmroepWest 29.11.2019 De oplevering van cultuurgebouw Amare op het Spuiplein in Den Haag is mogelijk een paar maanden vertraagd. Bouwcombinatie Cadanz heeft aan de gemeente laten weten dat het de geplande oplevering op 4 januari 2021 niet haalt. De vertraging zou de ingebruikname van het gebouw niet in gevaar brengen. Toch accepteert de gemeente de vertraging niet.

Cultuurcomplex Amare is het nieuwe onderkomen van het Residentie Orkest, het Nederlands Danstheater en het Koninklijk Conservatorium. Zij willen in september 2021 intrekken in het cultuurcomplex.

Onlangs heeft Cadanz in een brief aan de gemeente gemeld dat de oplevering van het gebouw begin januari niet wordt gehaald. Het wordt minimaal vier maanden later: op 3 mei 2021. ‘De gemeente heeft Cadanz laten weten dat de inhoud van deze brief en het opschuiven van de opleverdatum niet worden geaccepteerd’, schrijft wethouder Boudewijn Revis (VVD) in een brief aan de gemeenteraad. ‘Overigens komt met een oplevering op 3 mei 2021 de geplande ingebruikname van Amare in september 2021 niet in gevaar.’

‘Accepteren we niet’

Het is onduidelijk wat de reden van de vertraging is. Volgens een woordvoerder van het stadhuis zegt Cadanz dat er een wijziging is in hun planning waardoor de oplevering later komt. ‘Maar wij accepteren dat dus niet’, zegt hij.

Vorige week werd bekend dat de directeur ontwikkeling en realisatie, van de dienst Stedelijke Ontwikkeling, door de gemeente Den Haag van het Amare-bouwproject is gehaald. De ambtenaar was hoofdverantwoordelijk voor de bouw van cultuurcomplex Amare op het Spuiplein. De gemeente onderzoekt of hij zijn functie heeft misbruikt om aannemer VolkerWessels te bevoordelen. VolkerWessels maakt onderdeel uit van bouwcombinatie Cadanz.

LEES OOK: Dit is de nieuwe naam van het cultuurcomplex in Den Haag

Meer over dit onderwerp: AMARE ONDERWIJS- EN CULTUURCOMPLEX SPUI

Is VolkerWessels stadhuis steeds te slim af, of speelt er toch meer?

AD 24.11.2019 Nogal wat Haagse projecten van VolkerWessels kostten te veel. En de gemeente mocht dokken. Dat baart al langer zorgen.

Architect Joop ten Velden was er vroeg bij. Op 1 oktober 2019, de dag dat Justitie naar buiten bracht dat de Haagse wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui van corruptie, omkoping en schending van het ambtsgeheim worden verdacht, stuurde het lid van stichting SOS Den Haag een e-mail naar de Rijksrecherche.

Lees ook;

Omstreden ambtenaar mag met bouwer blijven werken ondanks beschuldiging van bevoordeling

Lees meer

Corruptiezaken stapelen zich op: ‘Den Haag heeft een serieus integriteitsprobleem’

Corruptiezaken stapelen zich op: ‘Den Haag heeft een serieus integriteitsprobleem’

Lees meer

‘Wellicht kunt u bij uw onderzoek naar het Haagse gemeentebestuur ook aandacht besteden aan de gang van zaken bij het onderwijs- en cultuurcomplex’, vroeg Ten Velden namens de club bouwfanaten die ‘de schoonheid van de stad’ bewaken. ‘Inclusief de gang van zaken bij de bouw van het complex.’

Onderzoek

Succes had hij niet. Telefonisch kreeg Ten Velden nul op het rekest. ‘Het dossier maakt geen deel uit van het onderzoek’, werd hem verteld.

Gisteren werd Ten Velden in zekere zin alsnog op zijn wenken bediend. Er loopt een onderzoek naar een hoge ambtenaar vanwege integriteitsmeldingen, zo maakte het stadsbestuur bekend. Vanwege vermeende bevoordeling van VolkerWessels, de bouwer van het OCC, meldde NRC.

We hebben als werkgroep vaak gewaar­schuwd, aldus Joop ten Velden.

,,Dat verbaast me niet”, zegt Ten Velden. ,,We hebben als werkgroep vaak gewaarschuwd dat het projectteam in bed lag bij VolkerWessels en dat niemand er de belangen van de gemeente in de gaten hield.”

En dat gaat niet alleen om de plotselinge meerwerkfactuur van ruim 30 miljoen die de topambtenaar zou hebben goedgekeurd. In de zomer was er al ophef over het schrappen van 88 sociale huurwoningen, die in de drie woontorens rond het kunstenpaleis hadden moeten komen.

Anoniem

Volgens een architect die anoniem wil blijven, is bijvoorbeeld op de woontorens die bij het nieuwe cultuurpaleis komen door VolkerWessels ‘een legertje juristen’ ingezet om onder delen van het programma van eisen uit te komen. Dit gekonkel resulteerde er onder meer in dat dit jaar plotseling 88 sociale huurwoningen verdwenen uit de plannen.

Geen woningcorporatie zou ze willen kopen, stelde VolkerWessels, omdat ze te duur waren geworden. Reden volgens de bouwer: de fundering is uitzonderlijk kostbaar, omdat die op een bestaande parkeergarage komt.

Peter Bos van de Haagse Stadspartij stelde hier vragen over. ,,Het blijkt dat ze al die bouwkosten niet hebben uitgesplitst over de drie torens die er komen, maar alleen over die ene.” Dit zou een kostprijs opleveren van 285.000 euro per flatje van 51 vierkante meter.

De woontorens, plots zonder sociale woningen.

De woontorens, plots zonder sociale woningen. © Sonate|Delta

Kleine lettertjes

De gemeente wilde deze flatjes per se in de toren van de parkeergarage, omdat die het eerste af zou zijn. Maar in de kleine lettertjes van het contract stond ook vermeld dat VolkerWessels de appartementjes niet aan een woningcorporatie hoefde te leveren als die ze niet wilde kopen tegen kostprijs.

Straks leveren ze op de vrije markt veel meer op. Op de vraag of de sociale woninkjes dan niet in een van de andere torens konden komen, stelde Revis: de gemeente kan dat ‘op grond van de huidige contracten en afspraken niet afdwingen’.

Zoiets speelt ook in Scheveningen, waar het bedrijf een hotel met een grote parkeergarage bouwt. ,,Die parkeergarage moet nu kleiner, dat is goedkoper”, legt Grinwis uit, ,,maar de visafslag heeft die plekken nodig voor hun personeel. De directeur is talloze keren naar de topambtenaar gestapt, maar die kon niks voor hem doen. De gemeente zit volledig in de tang bij VolkerWessels.”

Busplatform: de gemeente rekent 5 miljoen meer af.

Busplatform: de gemeente rekent 5 miljoen meer af. © Frank Jansen

Topambtenaar Henk Harms houdt zich koest over bouwgigant VolkerWessels

AD 23.11.2019 Veel Haagse politici hebben intussen gezegd wat ze ervan vinden dat topambtenaar Henk Harms mogelijk bouwgigant VolkerWessels heeft bevoordeeld bij de bouw van het bijna 211 miljoen euro kostende onderwijs- en cultuurcomplex Spuiforum. Maar de man om wie het gaat, doet er vooralsnog het zwijgen toe.

De directeur ontwikkeling en realisatie van de dienst Stedelijke Ontwikkeling kan voorlopig niet anders, laat hij telefonisch weten. ,,Ik mag me niet verdedigen’’, zegt hij gelaten. ,,Dat gaat voorlopig allemaal via de gemeente.’’

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Uitdagingen

Het is de op zich begrijpelijke reactie van een ambtenaar die – afgezien van twee korte tussenpozen – al bijna 20 jaar in dienst is van de gemeente Den Haag, waar hij zich al vroeg toelegde op de ontwikkeling van bouwprojecten in de dichtstbevolkte stad van Nederland. ‘De uitdagingen die je in alle steden ziet,’zei hij eerder al eens, ‘zijn in Den Haag hier en daar nog een tikkeltje ingewikkelder.’

Of hij nu nog wel kan aanblijven op zijn huidige post en of hij zich sowieso herkent in de beschuldigingen van corruptie? Het zijn vragen die Harms beleefd afwimpelt. De suggestie dat hem met klem is afgeraden om in verband met eventuele juridische consequenties voorlopig zijn kaken op elkaar te houden, spreekt hij niet tegen.

Bevoordeling

Maar, zoals eerder gememoreerd, Harms is niet uit zijn functie ontheven. Lopende het onderzoek naar mogelijke bevoordeling van VolkerWessels – en dus naar mogelijke benadeling van de Haagse belastingbetalers – blijft hij op zijn post. Zij het dat het dossier Spuiforum tot nader order wordt overgenomen door waarnemend burgemeester Johan Remkes.

Omstreden ambtenaar mag met bouwer blijven werken ondanks beschuldiging van bevoordeling

AD 23.11.2019 Directeur Henk Harms van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling mag zich niet meer bemoeien met de bouw van het cultuurcomplex Spuiforum omdat hij ervan wordt verdacht de aannemer te hebben bevoordeeld. Wel blijft hij op andere dossiers zaken doen met bouwbedrijven. Dat bevestigt een ingewijde rond het stadsbestuur.

Onder die bouwers is ook VolkerWessels, de aannemer van het theatercomplex Amare die bevoordeeld zou zijn door de topambtenaar. De bouwgigant heeft nog meer grote projecten in de stad, waaronder de bouw van een hotel op het Noordelijk Havenhoofd in Scheveningen en drie luxe woontorens rond het Spuiplein.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Raadsleden vinden het opmerkelijk. ,,Ik weet nog niet hoe ernstig de integriteitsmeldingen zijn, maar het is niet voor het eerst dat de ongezonde symbiose tussen VolkerWessels en de gemeente op tafel ligt”, zegt Pieter Grinwis van ChristenUnie/SGP. Hij trok zelf al vaker aan de bel over het gebrek aan tegenspel dat de gemeente VolkerWessels biedt, wanneer bouwprojecten te duur uitvallen.

31 miljoen

Dat gebeurde onder meer bij Amare, waarvoor vorig jaar een rekening van 31 miljoen euro voor ‘meerwerk’ aan de gemeente werd gepresenteerd. Dat gebeurde door Boudewijn Revis, die toen net een paar dagen wethouder Stadsontwikkeling was.

Volgens Grinwis ging het om ‘net iets meer dan een paar schroefjes en toiletpotten, maar geen zaken die niet al in het eisenpakket van de gemeente zaten.’ Revis’ voorganger Joris Wijsmuller van de HSP had over deze pogingen om extra bouwkosten in rekening te brengen, jarenlang robbertjes gevochten met VolkerWessels.

Ik was er wel klaar mee dat hun projecten steeds miljoenen duurder werden en dat de gemeente daar elke keer voor moest opdraaien, aldus Peter Bos.

Peter Bos van de Haagse Stadspartij verbaast zich niet over de integriteitsmelding. Hij vroeg het stadsbestuur onlangs nog om niet meer in zee te gaan met VolkerWessels. ,,Ik was er wel klaar mee dat hun projecten steeds miljoenen duurder werden en dat de gemeente daar elke keer voor moest opdraaien.’’

Het bouwbedrijf ontkent door Harms te zijn bevoordeeld, maar wil verder niet reageren op de aantijgingen. VolkerWessels neemt wel afstand van de suggestie in NRC Handelsblad dat de ambtenaar ‘gebruik kan maken’ van de business seats van het bedrijf in Feyenoord-stadion De Kuip. ,,Hij is daar wel eens door ons ontvangen, maar dat is niets bijzonders, we verwelkomen daar veel relaties.”

Volgens een ingewijde zou er nog een tweede ambtenaar bij de kwestie betrokken zijn.

Corruptiezaken stapelen zich op: ‘Den Haag heeft een serieus integriteitsprobleem’

AD 22.11.2019 Henk Harms, een topambtenaar van de gemeente Den Haag, mag zich niet meer bemoeien met de bouw van het cultuurcomplex Spuiforum omdat hij ervan wordt verdacht de aannemer te hebben bevoordeeld achter de rug van de projectdirectie om.

Dat zou gebeurd zijn door onder meer de meerwerkverzoeken van de bouwer te honoreren. Ook zou Harms, directeur ontwikkelingen en realisatie van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling, de verdeling van de kosten voor de bouwplaats in het Spuikwartier op eigen houtje hebben aangepast ten gunste van aannemer VolkerWessels. Een commissie onderzoekt de zaak.

Lees ook;

Lees meer

Volgens Peter Bos, raadslid van de Haagse Stadspartij, komt het nieuws over de vermeende fraudekwestie niet als verrassing. ,,Het verbaast mij niks. Ik heb de laatste jaren hele reeksen vragen gesteld over VolkerWessels-projecten die financieel uit de hand liepen en waar wij als gemeente dan voor op moesten draaien”, zegt Bos.

Hij noemt nadrukkelijk het busplatform op NS-station Den Haag Centraal (plus vijf miljoen), het woningbouwcomplex aan de Vuurtorenweg, woonflat Sonate bij het Spuiplein en het onderwijs- en cultuurcomplex dat nu Amare heet (plus dertig miljoen euro).

We hebben signalen afgegeven, maar daar koop je nu natuurlijk niks voor, aldus Peter Bos, Haagse Stads Partij (HSP).

Bij een van de laatste miljoenenoverschrijdingen was voor Peter Bos de maat vol: ,,Ik heb het Haagse stadsbestuur toen nadrukkelijk gevraagd om niet meer in zee te gaan met VolkerWessels. Wat mij betreft was het klaar.’’

Dat hij achteraf wellicht gelijk krijgt over de ‘veel te hoge kosten’ die de bouwer in rekening bracht, is een schrale troost. ,,We hebben signalen afgegeven. Maar daar koop je nu natuurlijk niks voor.’’

Integriteit

De zoveelste dreun voor het vertrouwen in de politiek, noemt Adeel Mahmood van Nida de kwestie. ,,We moeten niet alleen een integriteitsonderzoek houden naar alle wethouders, maar ook naar de hele ambtelijke top. De onderste steen moet boven komen. De uitdaging van de burgemeester op het dossier integriteit wordt alleen maar groter.’’

Ook Robert Barker van de Partij voor de Dieren reageert geschokt. ,,Dit is een heel zorgelijk signaal, dat het beeld bevestigt dat Den Haag een serieus integriteitsprobleem heeft.’’

De kosten voor cultuurpaleis Spuiforum zijn toegenomen naar bijna 211 miljoen euro. Foto Bart Maat/ANP

Onderzoek topambtenaar Den Haag wegens mogelijke bevoordeling bouwgigant

NRC 22.11.2019 Topambtenaar van gemeente Den Haag mag zich niet meer bemoeien met groot bouwproject, na signalen over het voortrekken van VolkerWessels.

De gemeente Den Haag onderzoekt of een topambtenaar bouwbedrijf VolkerWessels heeft bevoordeeld bij de bouw van het bijna 211 miljoen euro kostende onderwijs- en cultuurcomplex Spuiforum, dat sinds kort Amare heet. Vanwege het onderzoek is Henk Harms, directeur ontwikkeling en realisatie van de dienst Stedelijke Ontwikkeling, ontheven uit zijn functie als hoogst verantwoordelijke ambtenaar voor het gemeentelijk project. Dat blijkt uit onderzoek van NRC.

Naar aanleiding van vragen van NRC over de kwestie zal waarnemend burgemeester Johan Remkes vrijdagmiddag de gemeenteraad informeren, aldus zijn woordvoerder.

Bronnen in het stadhuis melden dat een commissie onderzoekt of Harms, achter de rug van de projectdirectie om, de aannemer bevoordeeld heeft. Volgens een interne integriteitsmelding zou dat onder meer zijn gebeurd door meerwerk-verzoeken van de bouwer te honoreren. De melding kwam van de projectdirectie, aldus de bronnen.

Ook zou Harms de verdeling van de kosten voor de bouwplaats in het Spuikwartier op eigen houtje hebben aangepast ten gunste van de aannemer. VolkerWessels bouwt niet alleen Amare maar ook drie hoge woontorens ernaast. Bouwer van de torens is de combinatie Sonate, net als Amare-aannemer Cadanz, een dochteronderneming van VolkerWessels. Beide projecten delen de bouwplaats.

Vorig jaar bleek dat Amare de gemeente aanzienlijk meer kost dan oorspronkelijk begroot: 210,9 miljoen in plaats van 176,6 miljoen euro. Het gebouw is ook niet in de loop van volgend jaar klaar zoals beoogd, maar pas in september 2021. Amare gaat onderdak bieden aan het Koninklijk Conservatorium, het Residentie Orkest en het Nederlands Dans Theater.

Business seat

Uit onderzoek van NRC blijkt dat Harms gebruik kon maken van een business seat van VolkerWessels in de Rotterdamse Kuip. De gemeente onderzoekt ook deze kwestie. In zijn brief aan de gemeenteraad meldt Remkes dat niet met zoveel woorden, maar schrijft hij dat behalve Harms’ betrokkenheid bij Amare er „aanvullende signalen” zijn ontvangen.

VolkerWessels ontkent in een reactie bevoordeeld te zijn door Harms. Over gezamenlijk bezoek aan voetbalwedstrijden zegt een woordvoerder: „Wij hebben een aantal stoelen in een skybox in de Kuip, in lijn met hoe wij altijd met relaties omgaan hebben wij de heer Harms daar ook wel eens ontvangen.”

Achtergrond: Hoe De Mos het mes aan drie kanten liet snijden

Onderzoek De Mos

Harms’ naam wordt ook genoemd in het gemeentelijk onderzoek naar de activiteiten van de van corruptie verdachte ex-wethouder Richard de Mos. Wethouder Saskia Bruines (D66), die de portefeuille economische zaken van De Mos overnam na diens vertrek, heeft een inventarisatie gemaakt van ‘verdachte’ dossiers.

Eén van de dossiers betreft het bedrijfsverzamelgebouw De Schilde. Eerder berichtte NRC dat de rijksrecherche de bemoeienis onderzoekt van De Mos met de voorgenomen verkoop van dit gemeentelijk pand aan zakenmensen die gelieerd zijn aan zijn partij. Harms was als ambtenaar betrokken bij de op handen zijnde deal. Die ketste af toen de rijksrecherche vorige maand invallen deed en woonhuizen en kantoren doorzocht.

Behalve De Schilde zijn ook andere dossiers onderzocht. Het gaat onder meer om nachtvergunningen voor zalencentra, de verplaatsing van arbeidsmigranten bij sportcomplex De Uithof en de vestiging van een Escherhotel en een Eschermuseum in de voormalige Amerikaanse ambassade.

‘Serieus en vertrouwelijk’

Harms wil geen commentaar geven. In een schriftelijke verklaring schrijft de gemeente publiekelijk geen uitspraken te doen over „de arbeidsverhouding tussen de gemeente en haar ambtenaren.”

Wel zegt de gemeente: „In algemene zin geldt: als er een signaal van integriteitsschending wordt gedaan, dan behandelen we die melding serieus en vertrouwelijk. Dat doen we om het belang veilig te stellen van degene die de melding doet en degene over wie de melding gemaakt wordt.”

Onderzoek naar topambtenaar om mogelijk bevoordelen bouwer Amare

OmroepWest 22.11.2019 De directeur ontwikkeling en realisatie van de dienst Stedelijke Ontwikkeling is door de gemeente Den Haag van het Amare bouwproject gehaald. De ambtenaar was hoofdverantwoordelijk voor de bouw van cultuurcomplex Amare op het Spuiplein. De gemeente onderzoekt of hij zijn functie heeft misbruikt om aannemer VolkerWessels te bevoordelen, dat meldt NRC.

Volgens onderzoek van NRC zouden er meerdere incidenten zijn geweest waarin er sprake was van mogelijke belangenverstrengeling. Zo werd door de ambtenaar gebruikt gemaakt van de skybox van VolkerWessels in de Kuip. Ook werd de kostenverdeling voor de bouwplaats aangepast in het voordeel van de aannemer zonder dat daar overleg over had plaatsgevonden.

VolkerWessels zegt dat er nooit sprake is geweest van bevoordeling, maar dat het bedrijf zich altijd op een dergelijke manier beschikbaar stelt. ‘Wij hebben een aantal stoelen in een skybox in de Kuip, in lijn met hoe wij altijd met relaties omgaan hebben wij de ambtenaar daar ook wel eens ontvangen’, aldus een woordvoerder van VolkerWessels tegen NRC.

Corruptie

Het onderzoek rondom VolkerWessels is niet de eerste keer dat de ambtenaar in kwaad daglicht wordt gesteld. Tijdens het gemeentelijk onderzoek naar de van corruptie verdachte ex-wethouder Richard de Mos werd zijn naam ook al genoemd.

Ook komt zijn naam voor in verschillende ‘verdachte’ dossiers die zijn verzameld door wethouder Saskia Bruines (D66). Zij nam na het vertrek van De Mos diens taken omtrent economische zaken over.

Zo was de ambtenaar in kwestie ook betrokken bij de afgebroken verkoop van bedrijfsverzamelgebouw De Schilde. De Mos zou zich mogelijk bemoeid hebben met de verkoop van het pand aan zakenmensen die connecties hadden met zijn partij. Die deal ging uiteindelijk niet meer door toen de rijksrecherche een inval deed in de woningen en kantoren van Groep de Mos.

Integriteitsschending

De melding over mogelijke belangenverstrengeling en integriteitsschending komt volgens bronnen van NRC uit de projectdirectie van Amare. Volgens die bronnen zou de ambtenaar meerwerk-verzoeken van de aannemer gehonoreerd hebben zonder overleg.

Hoewel de ambtenaar zelf nog geen uitspraak heeft gedaan over de verdenkingen aan zijn adres heeft de gemeente laten weten dat ze de melding van een mogelijke integriteitsschending serieus neemt.

Op vrijdagmiddag stuurde waarnemend burgemeester Remkes een brief naar de gemeenteraad. Daarin schrijft hij dat het onderzoek naar de ambtenaar al enige tijd loopt. ‘De afhandeling van het onderzoek verloopt via reguliere stappen, zoals beschreven in het ‘Centraal Onderzoeksprotocol Vermoedelijke Integriteitsschending’.

Elk signaal neemt de gemeente serieus’ aldus Remkes. Ook schrijft hij dat er publiekelijk voorlopig geen uitspraak zal worden gedaan over de ambtenaar in kwestie.

Haagse raad geschrokken

Vanuit de Haagse gemeenteraad wordt geschokt gereageerd op de kwestie. ‘De zoveelste dreun voor het vertrouwen in de Haagse politiek’, reageert Adeel Mahmood van Nida op twitter. ‘Wat Nida betreft niet alleen een integriteitsonderzoek voor alle wethouders maar ook voor de hele ambtenaren-top. De uitdaging van de burgemeester op het dossier integriteit wordt alleen maar groter.’

Pieter Grinwis van de ChristenUnie/SGP zegt wel geschrokken maar niet verbaasd te zijn. ‘Alleen al de afgelopen jaren heb ik wethouder Boudewijn Revis diverse keren aangesproken op de mijns inziens ongezonde symbiose tussen gemeente en bouwers, met name VolkerWessels.

Zo heb ik mij in juli 2018 gekeerd tegen het cadeau van 31 miljoen van het college voor VolkerWessels om het Spuiforum/Amare alsnog volgens het programma van eisen af te bouwen. Want spreekwoordelijke schroefjes en toiletpotten kostten opeens vele miljoenen extra.’

Integriteitsprobleem

Ook Robert Barker van de Partij voor de Dieren maakt zich zorgen. ‘Dit is een erg zorgelijk signaal dat het beeld bevestigt dat Den Haag een serieus integriteitsprobleem heeft’, zegt hij.

Meer over dit onderwerp: AMARE ONDERWIJS- EN CULTUURCOMPLEX RICHARD DE MOS JOHAN REMKES

Nóg een corruptiemelding in stadhuis: Bouwbedrijf VolkerWessels had topambtenaar Henk in zijn zak

AD 22.11.2019 Een topambtenaar van de gemeente Den Haag mag zich niet meer bemoeien met de bouw van het cultuurcomplex Spuiforum. De gemeente onderzoekt of hij bouwbedrijf VolkerWessels heeft bevoordeeld bij de bouw.

Henk Harms, directeur ontwikkelingen en realisatie van de dienst Stedelijke Ontwikkeling, is inmiddels van het project gehaald. Een commissie onderzoekt of hij achter de rug van de projectdirectie om de aannemer bevoordeelde.

Dat zou gebeurd zijn door onder meer de meerwerkverzoeken van de bouwer te honoreren. Ook zou Harms de verdeling van de kosten voor de bouwplaats in het Spuikwartier op eigen houtje hebben aangepast ten gunste van aannemer VolkerWessels.

Lees ook;

Lees meer

Lees meer

Harms had toegang tot een business seat van VolkerWessels in stadion de Kuip in Rotterdam, schrijft NRC, een gegeven dat ook door de gemeente wordt onderzocht. De aannemer heeft in een reactie aan de krant ontkend bevoordeeld te zijn door de ambtenaar.

Bij uitzondering informeren

De gemeente Den Haag heeft vandaag ‘bij uitzondering’ een mededeling naar buiten gebracht over de kwestie. Daarin laten zij weten dat het onderzoek al enige tijd gaande is en dat er inmiddels ‘aanvullende signalen’ zijn bijgekomen.

Het onderzoek verloopt via de gebruikelijk stappen. De gemeente laat weten nog niet publiekelijk een uitspraak te kunnen doen, omdat het onderzoek nog loopt en er nog geen conclusies zijn.

Kosten

In de zomer van 2018 bleek al dat de kosten voor het Spuiforum opliepen. Het Haagse stadsbestuur moest tientallen miljoen euro extra in de bouw steken om het complex mooier te maken, dat ook nog eens later dan gepland klaar is.

In december vorig jaar uitte wethouder Boudewijn Revis (VVD) nog zijn zorgen over de samenwerking met VolkerWessels, de aannemer die verantwoordelijk is voor de bouw van onder meer het Spuicomplex.

Volgens NRC zal burgemeester Johan Remkes vanmiddag de gemeenteraad informeren.

Het verbaast mij niks, aldus Peter Bos, Haagse Stadspartij.

Raadslid Peter Bos van de Haagse Stadspartij reageert gelaten op de nieuwe, vermeende fraudekwestie in Den Haag. ,,Het verbaast mij niks. Ik heb de laatste jaren hele reeksen vragen gesteld over VolkerWessels-projecten die financieel uit de hand liepen en waar wij als gemeente dan voor op moesten draaien.’’

Hij noemt nadrukkelijk het busplatform op NS-station Den Haag Centraal (plus vijf miljoen), het woningbouwcomplex aan de Vuurtorenweg, woonflat Sonate bij het Spuiplein en het onderwijs- en cultuurcomplex dat nu Amare heet (plus dertig miljoen euro).

Achteraf

Bij een van de laatste miljoenoverschrijdingen was voor Peter Bos de maat vol: ,,Ik heb het Haagse stadsbestuur toen nadrukkelijk gevraagd om niet meer in zee te gaan met VolkerWessels. Wat mij betreft was het klaar.’’

Dat hij achteraf wellicht gelijk krijgt over de ‘veel te hoge kosten’ die de bouwer in rekening bracht, is een schrale troost.,,We waren erbij. We hebben signalen afgegeven. Maar daar koop je nu natuurlijk niks voor.’’

Integriteit

De zoveelste dreun voor het vertrouwen in de politiek, noemt Adeel Mahmood van Nida de kwestie. ,,We moeten niet alleen een integriteitsonderzoek houden voor alle wethouders, maar ook voor de hele ambtelijke top. De onderste steen moet boven komen. De uitdaging van de burgemeester op het dossier integriteit wordt alleen maar groter.’’

Ook Robert Barker van de Partij voor de Dieren reageert geschokt. ,,Dit is een heel zorgelijk signaal dat het beeld bevestigt dat Den haag een serieus integriteitsprobleem heeft”.