Maandelijks archief: december 2020

Code Rood voor de Haagse PvdA en CDA versus de Groep de Mos affaire !!

Heb jij nog wat goede tips ???

Code Oranje

Inmiddels is Richard de Mos onder de naam “Code Oranje” op de vlucht naar de Tweede Kamer, in afwachting op de uitslag van het onderzoek naar de vermeende Fraude-affaire.

Den Haag Te Kijk ging alvast een stapje verder en ontwikkelde een heuse complot-theorie !!!!

Coup van de PvdA en CDA

“Haagse wethouders wisten van ‘verdachte’ plannen De Mos voor De Schilde. De beschuldiging van De Mos was de opmaat naar een Coup van PvdA en CDA.

Met de laatste gemeenteraadsverkiezingen werden de PvdA en het CDA gedwongen om tandenknarsend in de oppositiebankjes plaats te nemen. De landelijke CDA en PvdA waren daar natuurlijk niet gelukkig mee.
En toen de positie van Krikke onhoudbaar was geworden, zou De Mos waarnemend burgemeester worden.

Dat nooit, was de opvatting.

Nu zijn de lijntjes vanuit de landelijke politiek en justitie erg kort en werd er een plannetje uitgedacht. Er werd een inval gedaan op het stadhuis en de Mos werd van corruptie beschuldigd.

Daarmee was ook die coup een feit, zodat die niet gekozen PvdA en CDA alsnog in het college kwamen.

Hoezo Kiezersbedrog?

En nu blijkt, na onderzoek van  Den Haag FM en Omroep West, dat die beschuldigingen vooralsnog op drijfzand zijn gebaseerd.

Er is veel, waaronder heel veel bagger, over ons geschreven !!

Op de dag dat het boek van Richard de Mos in de voorverkoop is gegaan was er op sociale media aan aandacht geen gebrek: partijleden van Hart voor Den Haag/ Groep de Mos en Code Oranje deelden verschillende tweets over het aangekondigde boek van hun partijleider. “Er is veel over mij en mijn partij geschreven, hier is mijn antwoord”, valt op het partijaccount van Code Oranje en Hart voor Den Haag te lezen.

De Mos zegt in zijn boek ‘Mijn Verhaal’ álles te vertellen over de inval door de Rijksrecherche, de verdachtmakingen aan zijn adres, de “machten die hem van het politieke toneel wilden verdringen”, maar ook zijn jeugd en het ontstaan van zijn ombudspolitiek komen aan bod. Het boek zal in februari 2021 verschijnen.

Richard de Mos was tot oktober 2019 wethouder Economie, Sport en Buitenruimte, daarna keerde hij als fractievoorzitter terug in de Haagse gemeenteraad. Tevens is hij, met zijn advocaat Peter Plasman, actief voor de landelijke politieke partij Code Oranje.

Meer lezen uit dit dossier? Dat kan hier!

lees: Frans de Graaf (VVD): ‘Wij regelen geen dingen voor onze donateurs’ OmroepWest 22.07.2020

Meer lezen uit dit dossier? Dat kan hier!

Lees het strafdossier Kwestie “De Mos”

Bekijk hier de tijdlijn van Richard de MosA Flourish data visualization

zie ook: Code Oranje op weg naar de 2e kamerverkiezingen op 17 maart 2021

zie ook: Code Oranje versus Richard de Mos en de vlucht naar de Tweede Kamer

zie ook: Den Haag de Klos met rachi!! – de nasleep deel 8

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos !! – de nasleep deel 7

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos !! – de nasleep deel 6

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos !! – de nasleep deel 5

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos !! – de nasleep deel 4

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos ??!! – de nasleep deel 3

zie ook: Den Haag de Klos met Groep de Mos ??!! – de nasleep deel 2

Zie ook: Den Haag de klos met Groep de Mos ??!! – de nasleep deel 1

Zie ook: Den Haag de klos met Groep de Mos ??!!

Zie ook: Groep de Mos en het Haagse bonnetjesschandaal

Zie ook: Vriendjespolitiek in de Haagse Coalitie ??

Zie ook: Verplicht de Integriteitstoets voor Wethouders

Zie ook: Het Haagse corruptie-meldpunt versus integriteit bestuurders

PVV wil debat over de uitruil tussen De Mos, Van Tongeren en Revis

OmroepWest 21.12.2020 De Haagse PVV wil een debat met burgemeester Jan van Zanen en wethouder Liesbeth van Tongeren over de uitruil die heeft plaatsgevonden in het vorige stadsbestuur. Dit weekend bleek na onderzoek van Den Haag FM en Omroep West dat wethouder Liesbeth van Tongeren en oud-wethouder Boudewijn Revis betrokken waren bij de plannen van oud-wethouder Richard de Mos voor een polenhotel in De Schilde en attractiepark Plopsaland in Den Haag. In ruil zou er steun komen voor de energietransitie in de stad.

‘Ik zag het bericht de hele dag tevreden rondgetweet worden door Groep de Mos-leden. Ik vind het eigenlijk echt om je dood te schamen, want dan vindt er op het gemeentehuis een uitruil plaats tussen wethouders waarbij in ruil voor een mogelijk attractiepark een vestiging van een polenhotel in Moerwijk komt’, zegt PVV-fractievoorzitter Sebastian Kruis. ‘Uiteindelijk blijkt dat hetgene wat nu door het Openbaar Ministerie van Richard de Mos wordt onderzocht dat dat mogelijk het handelen van het hele college aangaat. Het is wel een beetje raar dat nu één iemand voor de rechter staat, terwijl het hele college een levendige handel achter de schermen had.’

Hart voor Den Haag/Groep de Mos-raadslid Ralf Sluijs sprak na de reconstructie van een verdachtmaking richting De Mos ‘waar geen spaan van heel blijft’. Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij noemde het een opmerkelijke reconstructie vanuit het gezichtspunt van De Mos en Akyol: ‘Revis en Van Tongeren waren op de hoogte van de plannen van De Mos, maar de overige collega’s waren dat niet toen het college besloot tot portefeuille-overdracht van het gebouw De Schilde.’ De Mos zei dit weekend onder de bus te zijn gegooid door zijn collega-wethouders.

‘Schokkend dat je zulke grote besluiten inruilt voor klein bier’

‘Het werpt ook wel een ander licht op de situatie dat die wethouders dus weten dat er eigenlijk niks aan de hand zou zijn geweest als het gaat om mogelijke corruptie in dit dossier’, stelt Kruis. ‘Alleen daar staat tegenover – en dat vind ik een debat waard – dat dit achterkamertjespolitiek is waar de mensen dus geen zicht op hebben. En nu zie je hoe het gaat: Richard de Mos krijgt Plopsaland en de hele stad krijgt de energietransitie waar meer dan de helft niet op zit te wachten. Ik vind het schokkend dat je zulke grote besluiten inruilt voor klein bier.’

Kruis hekelt de uitruil die heeft plaatsgevonden: ‘Dat ergens een polenhotel kan worden gevestigd, zodat ergens anders mogelijk een attractiepark kan komen. En Groep de Mos stemt vervolgens wel in met de kadernota duurzaamheid. Dat is nogal wat, dat je iets weggeeft wat een van je speerpunten zou moeten zijn: een tegengeluid tegen de groene gekte. Dat dit de uitruil was vind ik extra schokkend.’

‘Politiek koehandel’

Kruis onderschrijft daarmee wat Partij voor de Dieren-fractievoorzitter Robert Barker dit weekend al schreef: ‘Bij De Schilde was sprake van doorsnee politieke koehandel: De Mos kreeg De Schilde, Van Tongeren steun voor haar kadernota duurzaamheid. Ook al is dit niet strafbaar; hier is wel sprake van ongewenst gedrag.’

‘Het is schokkend dat je instemt met zulke grote besluiten in ruil voor een mogelijk pretpark en een polenhotel in De Schilde. Dat draagt niet bij aan de leefbaarheid in een van de zwakste wijken van Den Haag en dan krijgen we ook nog een peperdure energietranstitie’, vindt Kruis. Ook Abdoel Haryouli van DENK Den Haag hekelde dit weekend de geplande verhuizing van het polenhotel van de Lozerlaan naar De Schilde.

Debat met burgemeester Van Zanen en wethouder Van Tongeren

Burgemeester Van Zanen en wethouder Van Tongeren moeten wat de PVV betreft namens het stadsbestuur tekst en uitleg geven over de uitruil. ‘Ik wil bijvoorbeeld horen waarom zij dachten dat het een goed idee was om een polenhotel te plaatsen in Moerwijk. De ondernemer krijgt zijn handel – shortstay levert klauwen met geld op – en de gemeente betaalt voor de ellende die ermee samenhangt. De leefbaarheid komt onder druk te staan en de ondernemer heeft alleen maar de kamerverhuur.’

‘Ik heb het gevoel dat ze zijn gefocust op één doel: een tweetje eruit doen. Richard de Mos wilde Plopsaland en mevrouw Van Tongeren wilde de kadernota erdoorheen jassen. Dat was het doel en daar mag alles voor wijken. Politici zijn meedogenloos wat dat betreft. Dit had voor de wijk jarenlang gevolgen kunnen hebben. Ik vind het zorgwekkend dat tegen deze achtergrond alles wordt kortgesloten. Het gaat om een attractiepark… De stad heeft wel andere problemen en prioriteiten. Richard de Mos gaat over zijn eigen keuzes, maar ik denk wel dat als je ziet wat hij heeft opgegeven voor dit prestigeproject, dan is het misschien even veelzeggend dat Plopsaland er niet gaat komen.’

LEES OOK: Haagse wethouders wisten van ‘verdachte’ plannen De Mos voor De Schilde

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG RICHARD DE MOS POLITIEK LIESBETH VAN TONGEREN BOUDEWIJN REVIS SEBASTIAN KRUIS

PVV wil debat over ‘politieke koehandel’ De Mos, Revis en Van Tongeren

Den HaagFM 22.12.2020 De Haagse PVV wil een debat met burgemeester Jan van Zanen en wethouder Liesbeth van Tongeren over de uitruil die heeft plaatsgevonden in het vorige stadsbestuur. Dit weekend bleek na onderzoek van Den Haag FM en Omroep West dat wethouder Van Tongeren en oud-wethouder Boudewijn Revis betrokken waren bij de plannen van oud-wethouder Richard de Mos voor een polenhotel in De Schilde en attractiepark Plopsaland in Den Haag. In ruil zou er steun komen voor de energietransitie in de stad.

“Ik zag het bericht de hele dag tevreden rondgetweet worden door Groep de Mos-leden. Ik vind het eigenlijk echt om je dood te schamen, want dan vindt er op het gemeentehuis een uitruil plaats tussen wethouders waarbij in ruil voor een mogelijk attractiepark een vestiging van een polenhotel in Moerwijk komt”, zegt PVV-fractievoorzitter Sebastian Kruis. “Uiteindelijk blijkt dat hetgene wat nu door het Openbaar Ministerie van Richard de Mos wordt onderzocht dat dat mogelijk het handelen van het hele college aangaat. Het is wel een beetje raar dat nu één iemand voor de rechter staat terwijl het hele college een levendige handel achter de schermen had.”

Hart voor Den Haag/Groep de Mos-raadslid Ralf Sluijs sprak na de reconstructie van een verdachtmaking richting De Mos “waar geen spaan van heel blijft“. Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij noemde het een opmerkelijke reconstructie vanuit het gezichtspunt van De Mos en Akyol: “Revis en Van Tongeren waren op de hoogte van de plannen van De Mos, maar de overige collega’s waren dat niet toen het college besloot tot portefeuille-overdracht van het gebouw De Schilde.” De Mos zei dit weekend onder de bus te zijn gegooid door zijn collega-wethouders.

https://twitter.com/ralfsluijs/status/1340639070263894019

“Schokkend dat je zulke grote besluiten inruilt voor klein bier”

“Het werpt ook wel een ander licht op de situatie dat die wethouders dus weten dat er eigenlijk niks aan de hand zou zijn geweest als het gaat om mogelijke corruptie in dit dossier”, stelt Kruis. “Alleen daar staat tegenover – en dat vind ik een debat waard – dat dit achterkamertjespolitiek is waar de mensen dus geen zicht op hebben. En nu zie je hoe het gaat: Richard de Mos krijgt Plopsaland en de hele stad krijgt de energietransitie waar meer dan de helft niet op zit te wachten. Ik vind het schokkend dat je zulke grote besluiten inruilt voor klein bier.”

Kruis hekelt de uitruil die heeft plaatsgevonden: “Dat ergens een polenhotel gevestigd kan worden gevestigd, zodat ergens anders mogelijk een attractiepark kan komen. En Groep de Mos stemt vervolgens wel in met de kadernota duurzaamheid. Dat is nogal wat, dat je iets weggeeft wat een van je speerpunten zou moeten zijn: een tegengeluid tegen de groene gekte. Dat dit de uitruil was vind ik extra schokkend.”

Kruis onderschrijft daarmee wat Partij voor de Dieren-fractievoorzitter Robert Barker dit weekend al schreef: “Bij De Schilde was sprake van doorsnee politieke koehandel: De Mos kreeg De Schilde, Van Tongeren steun voor haar kadernota duurzaamheid. Ook al is dit niet strafbaar; hier is wel sprake van ongewenst gedrag.”

“Het is schokkend dat je instemt met zulke grote besluiten in ruil voor een mogelijk pretpark en een polenhotel in De Schilde. Dat draagt niet bij aan de leefbaarheid in een van de zwakste wijken van Den Haag en dan krijgen we ook nog een peperdure energietranstitie”, vindt Kruis. Ook Abdoel Haryouli van DENK Den Haag hekelde dit weekend de geplande verhuizing van het polenhotel van de Lozerlaan naar De Schilde.

 Abdoel Haryouli

@AbdoelHary

Het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan moest van @RicharddeMos vanwege electorale redenen wijken. Hij wilde de arbeidsmigranten verplaatsen naar een v/d meest onleefbare, kwetsbare en dichtstbevolkte wijken van NL: De Groente- en Fruitmarkt. Daar horen ze volgens Richard de Mos thuis.

12:51 p.m. · 20 dec. 2020  10  Andere Tweets van Abdoel Haryouli bekijken

Debat met burgemeester Van Zanen en wethouder Van Tongeren

Burgemeester Van Zanen en wethouder Van Tongeren moeten wat de PVV betreft namens het stadsbestuur tekst en uitleg geven over de uitruil. “Ik wil bijvoorbeeld horen waarom zij dachten dat het een goed idee was om een polenhotel te plaatsen in Moerwijk. De ondernemer krijgt zijn handel – shortstay levert klauwen met geld op – en de gemeente betaalt voor de ellende die ermee samenhangt. De leefbaarheid komt onder druk te staan en de ondernemer heeft alleen maar de kamerverhuur.”

“Ik heb het gevoel dat ze zijn gefocust op één doel: een tweetje eruit doen. Richard de Mos wilde Plopsaland en mevrouw Van Tongeren wilde de kadernota erdoorheen jassen. Dat was het doel en daar mag alles voor wijken. Politici zijn meedogenloos wat dat betreft. Dit had voor de wijk jarenlang gevolgen kunnen hebben. Ik vind het zorgwekkend dat tegen deze achtergrond alles wordt kortgesloten. Het gaat om een attractiepark… De stad heeft wel andere problemen en prioriteiten. Richard de Mos gaat over zijn eigen keuzes, maar ik denk wel dat als je ziet wat hij heeft opgegeven voor dit prestigeproject, dan is het misschien even veelzeggend dat Plopsaland er niet gaat komen.”

Haagse wethouders wisten van ‘verdachte’ plannen De Mos voor De Schilde

Door denhaagtekijk –  20.12.2020 De beschuldiging van De Mos was de opmaat naar een coup van PvdA en CDA.
Met de laatste gemeenteraadsverkiezingen werden de PvdA en het CDA gedwongen om tandenknarsend in de oppositiebankjes plaats te nemen.
De landelijke CDA en PvdA waren daar natuurlijk niet gelukkig mee.
En toen de positie van Krikke onhoudbaar was geworden, zou De Mos waarnemend burgemeester worden.
Dat nooit, was de opvatting.

Nu zijn de lijntjes vanuit de landelijke politiek en justitie erg kort en werd er een plannetje uitgedacht.
Er werd een inval gedaan op het stadhuis en de Mos werd van corruptie beschuldigd.

Daarmee was ook die coup een feit, zodat die niet gekozen PvdA en CDA alsnog in het college kwamen.
Hoezo Kiezersbedrog?

En nu blijkt, na onderzoek van  Den Haag FM en Omroep West, dat die beschuldigingen vooralsnog op drijfzand zijn gebaseerd.

Tijdens die Scheveningse vuurregen  werd eigenlijk een vioolspelende  Krikke op het balkon van dat ijspaleis verwacht, die een stadhuis met “uitzicht op zee” wel zag zitten.

Wethouders Revis en Van Tongeren wisten van plannen De Mos voor De Schilde

Den HaagFM 20.12.2020 De Haagse wethouder Liesbeth van Tongeren en oud-wethouder Boudewijn Revis waren er van op de hoogte dat Richard de Mos plannen had met De Schilde. De voorgenomen overname van dit bedrijfspand door Groep de Mos-donateur Atilla Akyol is onderdeel van het corruptieonderzoek door de rijksrecherche, maar uit onderzoek door Den Haag FM en Omroep West blijkt dat De Mos op dit vlak niet buiten zijn portefeuille handelde.

Gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten maken duidelijk dat De Mos niet degene was die Akyol introduceerde bij de exploitant van De Schilde en dat hij zich niet heeft bemoeid met onderhandelingen over het gebouw. Wel koppelde hij Akyol aan de juiste topambtenaar, een directeur van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Deze dienst viel destijds onder de verantwoordelijkheid van Revis.

Onder leiding van die topambtenaar doorliepen de plannen van Akyol en zijn adviseur – beiden zijn verdachten in het corruptieonderzoek – het juiste ambtelijke proces bij de gemeente. Betrokkenen op het stadhuis zeggen dat zij nooit signalen van integriteitsschendingen hebben ontvangen.

Niet achter de rug van Van Tongeren

In september 2018 sprak Akyol voor het eerst met de exploitant van De Schilde, dat slechts gedeeltelijk eigendom is van de gemeente. Op dat moment was Van Tongeren als wethouder duurzaamheid verantwoordelijk voor het gebouw met de kassen op het dak.

Dat moest namelijk fungeren als broedplaats voor startups die zich bezighouden met het verbouwen van duurzaam voedsel. De Mos zou volgens NRC en Den Haag Centraal stiekem in haar portefeuille hebben gerommeld met de voorgenomen verhuur of verkoop, maar dat blijkt dus niet waar.

Een ander gerucht luidt dat De Mos in juli 2019 Van Tongeren onder druk heeft gezet, om De Schilde over te hevelen naar zijn portefeuille. Ook dat gaat niet op, want uit documenten blijkt dat er eerder sprake is geweest van doorsnee politieke koehandel: De Mos kreeg De Schilde, Van Tongeren steun voor haar kadernota duurzaamheid.

De Mos kreeg steun bij een aantal economische plannen, Van Tongeren meer budget voor haar duurzaamheidsplannen. In deze documenten is ook te lezen dat Van Tongeren wist dat De Mos een andere bestemming voor De Schilde voor ogen had, plus dat de zittende, duurzame bedrijven mochten blijven.

Polenhotel

De Mos wilde De Schilde graag in zijn portefeuille, omdat het pand verlieslatend was en dit betaald werd uit zijn begroting. Wat ook meespeelde, is dat hij bij De Uithof ruimte wilde maken voor een attractie- of waterpark van Plopsa. Daarvoor moesten dan wel de arbeidsmigranten in het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan een ander onderkomen vinden. De Mos wist dat Akyol in zijn businessplan had opgenomen om De Schilde te gaan gebruiken voor short stay-woningen. ‘Dan is het één plus één is twee’, aldus De Mos.

De Mos mocht en kon alleen niet in zijn eentje over de bestemming van De Schilde en de arbeidsmigranten beslissen, want grondzaken en huisvesting van arbeidsmigranten behoorden tot de portefeuille van Revis. Maar ook hier ging De Mos zijn boekje niet te buiten: uit gemeentelijke documenten blijkt dat Revis in september 2019 vanuit zijn eigen ambtelijke top is gevraagd om medewerking te verlenen aan het nieuwe ‘planologische voorstel’ voor De Schilde.

Het college bevestigt dit in een antwoord op schriftelijke vragen, waarin ook wordt geschreven dat Revis op de hoogte was van de ontwikkelingen rond Plopsa. Actief was hij er nog niet bij betrokken: het was immers nog niet zeker dat de plannen voor De Schilde überhaupt door zouden gaan.

Nooit verhoord

Richard de Mos zegt dat hij van de rijksrecherche een dik dossier heeft ontvangen over De Schilde, maar dat hij er nooit over is verhoord: ‘Geen seconde!’ Het Openbaar Ministerie gaat niet in op vragen of De Schilde nog steeds onderdeel is van het onderzoek.

De Mos zegt nergens spijt van te hebben en vindt het vreemd dat er achteraf zoveel geruchten uit het stadhuis kwamen en niemand voor hem opstond. ‘Alsof mijn politieke opponenten een trap na wilde geven.’

Als Revis en Van Tongeren wordt gevraagd waarom zij nooit hebben verklaard dat ze geen misstanden hebben waargenomen, antwoordt Revis dat hij niet kan weten wat er precies onderzocht wordt, dus dat hij dat ook niet kan becommentariëren. Liesbeth van Tongeren wil nergens op in gaan, lopende het onderzoek.

Najaar 2021

Dat onderzoek is nog in volle gang. Onder meer Richard de Mos en oud-wethouder Rachid Guernaoui worden verdacht van deelneming aan criminele organisaties met enkele vastgoed- en horecaondernemers, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie. Naar verwachting komt de zaak in het najaar van 2021 voor de rechter.

Haagse wethouders wisten van ‘verdachte’ plannen De Mos voor De Schilde – Omroep West

OmroepWest 20.12.2020 De Haagse wethouder Liesbeth van Tongeren en oud-wethouder Boudewijn Revis waren er van op de hoogte dat Richard de Mos plannen had met De Schilde. De voorgenomen overname van dit bedrijfspand door Groep de Mos-donateur Atilla Akyol is onderdeel van het corruptieonderzoek door de rijksrecherche, maar uit onderzoek door Den Haag FM en Omroep West blijkt dat De Mos op dit vlak niet buiten zijn portefeuille handelde.

Lees hier de volledige reconstructie: hoe politieke koehandel leidde tot verdachtmakingen rond Richard de Mos.

Gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten maken duidelijk dat De Mos niet degene was die Akyol introduceerde bij de exploitant van De Schilde en dat hij zich niet heeft bemoeid met onderhandelingen over het gebouw.

Wel koppelde hij Akyol aan de juiste topambtenaar, een directeur van de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Deze dienst viel destijds onder de verantwoordelijkheid van Revis.

Onder leiding van die topambtenaar doorliepen de plannen van Akyol en zijn adviseur – beiden zijn verdachten in het corruptieonderzoek – het juiste ambtelijke proces bij de gemeente. Betrokkenen op het stadhuis zeggen dat zij nooit signalen van integriteitsschendingen hebben ontvangen.

Niet achter de rug van Van Tongeren

In september 2018 sprak Akyol voor het eerst met de exploitant van De Schilde, dat slechts gedeeltelijk eigendom is van de gemeente. Op dat moment was Van Tongeren als wethouder duurzaamheid verantwoordelijk voor het gebouw met de kassen op het dak.

Dat moest namelijk fungeren als broedplaats voor startups die zich bezighouden met het verbouwen van duurzaam voedsel. De Mos zou volgens NRC en Den Haag Centraal stiekem in haar portefeuille hebben gerommeld met de voorgenomen verhuur of verkoop, maar dat blijkt dus niet waar.

Een ander gerucht luidt dat De Mos in juli 2019 Van Tongeren onder druk heeft gezet, om De Schilde over te hevelen naar zijn portefeuille. Ook dat gaat niet op, want uit documenten blijkt dat er eerder sprake is geweest van doorsnee politieke koehandel: De Mos kreeg De Schilde, Van Tongeren steun voor haar kadernota duurzaamheid.

De Mos kreeg steun bij een aantal economische plannen, Van Tongeren meer budget voor haar duurzaamheidsplannen. In deze documenten is ook te lezen dat Van Tongeren wist dat De Mos een andere bestemming voor De Schilde voor ogen had, plus dat de zittende, duurzame bedrijven mochten blijven.

Polenhotel

De Mos wilde De Schilde graag in zijn portefeuille, omdat het pand verlieslatend was en dit betaald werd uit zijn begroting. Wat ook meespeelde, is dat hij bij De Uithof ruimte wilde maken voor een attractie- of waterpark van Plopsa. Daarvoor moesten dan wel de arbeidsmigranten in het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan een ander onderkomen vinden.

De Mos wist dat Akyol in zijn businessplan had opgenomen om De Schilde te gaan gebruiken voor short stay-woningen. ‘Dan is het één plus één is twee’, aldus De Mos.

De Mos mocht en kon alleen niet in zijn eentje over de bestemming van De Schilde en de arbeidsmigranten beslissen, want grondzaken en huisvesting van arbeidsmigranten behoorden tot de portefeuille van Revis. Maar ook hier ging De Mos zijn boekje niet te buiten: uit gemeentelijke documenten blijkt dat Revis in september 2019 vanuit zijn eigen ambtelijke top is gevraagd om medewerking te verlenen aan het nieuwe ‘planologische voorstel’ voor De Schilde.

Het college bevestigt dit in een antwoord op schriftelijke vragen, waarin ook wordt geschreven dat Revis op de hoogte was van de ontwikkelingen rond Plopsa. Actief was hij er nog niet bij betrokken: het was immers nog niet zeker dat de plannen voor De Schilde überhaupt door zouden gaan.

Nooit verhoord

Richard de Mos zegt dat hij van de rijksrecherche een dik dossier heeft ontvangen over De Schilde, maar dat hij er nooit over is verhoord: ‘Geen seconde!’ Het Openbaar Ministerie gaat niet in op vragen of De Schilde nog steeds onderdeel is van het onderzoek. De Mos zegt nergens spijt van te hebben en vindt het vreemd dat er achteraf zoveel geruchten uit het stadhuis kwamen en niemand voor hem opstond. ‘Alsof mijn politieke opponenten een trap na wilde geven.’

Als Revis en Van Tongeren wordt gevraagd waarom zij nooit hebben verklaard dat ze geen misstanden hebben waargenomen, antwoordt Revis dat hij niet kan weten wat er precies onderzocht wordt, dus dat hij dat ook niet kan becommentariëren. Liesbeth van Tongeren wil nergens op in gaan, lopende het onderzoek.

Najaar 2021

Dat onderzoek is nog in volle gang. Onder meer Richard de Mos en oud-wethouder Rachid Guernaoui worden verdacht van deelneming aan criminele organisaties met enkele vastgoed- en horecaondernemers, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie. Naar verwachting komt de zaak in het najaar van 2021 voor de rechter.

Meer over dit onderwerp: HAAGSE CORRUPTIEZAAK DEN HAAG RICHARD DE MOS ATILLA AKYOL LIESBETH VAN TONGEREN BOUDEWIJN REVIS POLITIEK

Hoe politieke koehandel leidde tot verdachtmakingen rond Richard de Mos

Den HaagFM 20.12.2020 Het corruptieonderzoek naar Hart voor Den Haag/Groep de Mos richt zich onder meer op een voorgenomen vastgoeddeal rond de voormalige Philipsfabriek De Schilde. Maar onderzoek van Den Haag FM en Omroep West roept de vraag op of er wel misstanden hebben plaatsgevonden. Collega-wethouders van Richard de Mos waren op de hoogte en ambtenaren betrokken. ‘De Schilde had er nooit voor een lagere prijs uit kunnen gaan.’

Als het verkeer mee zit, is het zo’n tien minuten rijden van het huis van Atilla Akyol naar het zalencentrum dat hij runt. Vanuit de Reinkenstraat via het Regentessenkwartier naar de Troelstrakade, en vervolgens linksaf de Fruitweg op. Nog voor de Viaductweg ligt Opera dan aan zijn rechterhand, maar eerst passeert hij een gebouw dat in 2016 kan rekenen op internationale belangstelling: De Schilde.

Redenen voor deze aandacht zijn 1.200 vierkante meter aan kassen op het dak en een tiliapiakwekerij op de verdieping eronder, als onderdeel van de pas geopende, grootste stadsboerderij van Europa. De manier van telen en kweken wordt bestempeld als revolutionair. Media als The Guardian en National Geographic komen langs, allen met de vraag: ‘Is dit de toekomst?’

Nee, blijkt het antwoord. In twee jaar lukt het Urban Farmers, het bedrijf achter het project, niet om de boel financieel op orde te krijgen en in juli 2018 wordt het faillissement uitgesproken. Daarmee komt een einde aan deze poging tot stadslandbouw, maar niet aan de publiciteit voor De Schilde.

Inval op het stadhuis

Want op 1 oktober 2019 schudt de rijksrecherche Den Haag op, met invallen op het stadhuis en bij twee wethouders, een raadslid en een horecaondernemer thuis: Groep de Mos/Hart voor Den Haag-wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui worden verdacht van corruptie, omkoping en schending van het ambtsgeheim. Ook Atilla Akyol, zijn broer Erdinç en diens partner, raadslid Nino Davituliani, zijn verdachten.

Vingers op het stadhuis wijzen dan vooral naar recent uitgegeven nachtvergunningen, voor onder meer zalencentrum Opera. De vergunningen zijn al veelbesproken omdat ze op verzoek van Groep de Mos zijn opgenomen in het coalitieakkoord en Opera die partij sponsort; Atilla Akyol was in maart 2018 ook verkiesbaar als lijstduwer.

Een maand later blijkt dat het onderzoek meer omvat dan vergunningen, als NRC en Den Haag Centraal schrijven dat de rijksrecherche zich ook richt op een voorgenomen vastgoeddeal rond De Schilde. De Mos zou zich – zonder medeweten van zijn verantwoordelijke collega-wethouders – hebben bemoeid met de bestemming van het gebouw, om zo een aantal van zijn partijfinanciers te bevoordelen.

Zijn plan volgens deze media: De Schilde in handen laten komen van zijn ‘vastgoedvrienden’ en het onderkomen voor arbeidsmigranten aan de Lozerlaan verplaatsen naar dit pand. Daar zou dan weer ruimte komen voor een attractiepark, waar De Mos als wethouder economie en toerisme mooi mee kon pronken. Het park zou bovendien in de buurt van recreatiecentrum De Uithof, een onderneming van een andere partijdonateur – Eugène de la Croix.

Justitie wil in de publicaties niets bevestigen, maar stelt in juli 2020 wel dat er sprake was van een ‘criminele organisatie’ rond vastgoed – en breidt het aantal verdenkingen uit met twee projectontwikkelaars, die ook doneerde aan Groep de Mos. Een van hen is Michel Zaadhof, een jeugdvriend van Akyol. De ander is Edwin Jansen, voormalig Idols-jurylid en ex-echtgenoot en -manager van zangeres Anouk.

Maar hoe concreet zijn de integriteitsschendingen bij de voorgenomen overname? Richard de Mos zegt dat hij inderdaad arbeidsmigranten wilde vestigen in De Schilde, om zo ruimte te maken voor een attractiepark. Maar uit gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten, blijkt dat De Mos de bevriende ondernemers niet introduceerde bij de exploitant, dat De Mos zich niet heeft bemoeid met onderhandelingen over het gebouw en bovendien: dat andere verantwoordelijke wethouders op de hoogte waren van de plannen die hij met De Schilde had. Kortom: dat Richard de Mos níet buiten zijn portefeuille rommelde.

Ruimte voor examens

Terug naar de zomer van 2018, na het faillissement van Urban Farmers. Atilla Akyol, die sinds 2003 onderneemt met Opera, moet dan al talloze keren voorbij De Schilde zijn gereden. Zo is hem al eerder opgevallen dat de begane grond en de eerste verdieping, die geen onderdeel uitmaakten van Urban Farmers, leegstaan en te huur zijn. ‘Ik was op dat moment op zoek naar extra ruimte voor de Universiteit Leiden. Dat is een grote klant van mij, omdat zij examens afnemen in mijn zalen. Zij groeiden heel erg in Den Haag en hadden meer plekken nodig. Ik probeerde dat voor hen te regelen.’

Akyol neemt contact op met de makelaar, maar krijgt nul op rekest: Urban Farmers is net failliet gegaan en verhuur is even niet mogelijk. ‘Daar hield het toen op voor mij want ik wist niet met wie ik verder moest praten.’

Tot Akyol wordt benaderd door Eugène de la Croix. Die is gevraagd door de exploitant van De Schilde of hij nog geïnteresseerden kent. Zo hoort Akyol bij wie hij wél terecht kan.

Dat is bij Roderik Wuite. Hij is directeur bij Starterspanden BV/CV, het gemeentelijke bedrijf dat invulling moet geven aan De Schilde. Starterspanden bezit ook 2 procent van de aandelen in het gebouw. 49 procent is in handen van het Fonds Ruimte en Economie Den Haag (FRED), de overige 49 procent is bezit van de gemeente.

Het pand is dus maar voor een deel gemeentelijk bezit.

Die aandeelhouders hebben in het verleden al veel geld in De Schilde gestopt, en dat wordt niet minder nu het pand leegstaat. De gemeente ziet nog steeds het liefst dat het gebouw wordt gebruikt als broedplaats voor duurzaamheids-startups, vooral met betrekking tot voedsel. Maar omdat er vanuit die hoek weinig bedrijven zich aanbieden, is Wuite bereid verder te kijken.

‘Het idee was misschien anders, maar als je thuis geen inkomsten meer hebt, ga je ook naar andere oplossingen kijken om je portemonnee te vullen’, aldus Wuite. Daarom heeft hij een balletje opgeworpen bij De la Croix, met wie hij namens het FRED eerder heeft samengewerkt bij de aanleg van zonnepanelen bij de Uithof. ‘Ik heb hem gevraagd of hij toevallig een geïnteresseerde ondernemer kende.’

Het was dus niet Richard de Mos die Atilla Akyol in contact bracht met de exploiterende partij. Wel zegt De Mos dat hij Akyol – ‘een goede vriend, we drinken regelmatig samen een biertje en gaan naar de sauna’ – heeft verteld bij wie hij het beste kan aankloppen op het stadhuis als hij iets wil met De Schilde. ‘Als je niet bekend bent met de gemeente is het onmogelijk om daar iemand te spreken te krijgen over een idee’, zegt Akyol er zelf over.

Was De Mos zelf naar Akyol toegestapt, had hij wel buiten zijn portefeuille gehandeld. Vanwege het duurzame oogmerk valt De Schilde op dat moment onder de inhoudelijke verantwoordelijkheid van Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), wethouder duurzaamheid en energietransitie.

De Mos is wel verantwoordelijk voor het verlies, aangezien bedrijfsruimtes onder zijn begroting vallen. Gesprekken over huur of koop lopen echter via geen van beiden, maar via de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Die valt dan onder – de inmiddels naar Staatsbosbeheer vertrokken – wethouder Boudewijn Revis (VVD).

Broodje in Wassenaar

Maar voor het eerste gesprek op het stadhuis wordt er nog een broodje gegeten in Wassenaar: op 19 september 2018 hebben Akyol en Wuite voor het eerst afgesproken, bij restaurant De Landbouw. Akyol heeft jeugdvriend de projectontwikkelaar meegenomen als adviseur. Hij zal ook aanwezig zijn bij de rest van de gesprekken.

Akyol is aanvankelijk alleen geïnteresseerd in de onderste twee verdiepingen. ‘2.500 vierkante meter open ruimte. Heel geschikt voor een examenzaal, en beneden wilde ik een restaurant beginnen of een extra feestzaal voor mijn zalencentrum maken.’ Maar tijdens het gesprek komen er meer opties op tafel. Bijvoorbeeld de huur van meerdere, of zelfs alle verdiepingen.

Akyol: ‘Ik was wel geïnteresseerd, want ik ben ondernemer, maar wilde wel weten of het bestemmingsplan daar kon worden gewijzigd.’ Zo hoopte hij ruimte te maken voor short stay-woningen, onder meer voor arbeidsmigranten. ‘Daar ben ik tien jaar geleden ook al mee bezig geweest.’

Roderik Wuite vertegenwoordigt in de gesprekken niet alleen Starterspanden, maar ook het FRED. Toch kan hij niet in zijn eentje beslissen: er moet ook worden gesproken met de gemeente, zeker als er moet worden gesleuteld aan het bestemmingsplan. Wuite adviseert Akyol wel om eerst een businessplan te schrijven.

Na dit eerste gesprek komt Richard de Mos om de hoek kijken. Zoals gezegd loopt Akyol regelmatig tegen muren op bij de gemeente, dus vraagt hij zijn vriend De Mos met wie hij dan beste kan spreken. Die koppelt hem aan de juiste ambtenaar: Henk Harms, directeur Ontwikkeling en Realisatie bij de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO), een departement van Revis.

‘Ik ken De Mos alleen van televisie’

Op 11 december 2018 vindt het eerste formele gesprek plaats op het stadhuis, met aan tafel onder meer Akyol, zijn adviseur, Wuite en Harms. Hierna zullen er nog velen volgen, en op een gegeven moment komt ook de optie verkoop ter sprake.

Belangrijk hierbij is dat het prijskaartje van het pand afhankelijk is van wat er mee gaat gebeuren: krijgt het gedeeltelijk de bestemming (short stay-)woningen, wordt het gebouw gewilder op de markt en dus de prijs hoger. Ambtenaren schatten de waarde van De Schilde tijdens de gesprekken op zo’n zeven á acht miljoen euro. Niet wonderlijk dus dat vlak voor Akyol interesse toonde, er een bod van drie miljoen werd afgewezen.

Maar voor een definitieve prijs moet dus eerst worden gekeken naar het bestemmingsplan. Wat daarin mogelijk is, wordt onder meer bepaald in een adviesprocedure bij het Haags Initiatieven Team. Dat team valt ook onder de DSO en toetst bij verschillende ambtelijke afdelingen hoe kansrijk de plannen van een ondernemer zijn. Die ondernemer krijgt vervolgens een advies, en de wethouder die verantwoordelijk is voor vergunningen krijgt een verslag. Dit was destijds ook Boudewijn Revis.

Ook het plan van Akyol en zijn adviseur volgt deze procedure. Dat stellen zijzelf, maar het blijkt ook uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen: op 10 april 2019 zijn een aantal aandachtspunten benoemd die verder moeten worden uitgewerkt.

Na 6 mei gaan de ondernemers in gesprek met diverse ambtelijke afdelingen: wonen, grondzaken, hotelbeleid en horeca. Die laatste twee vallen wel onder De Mos, maar alleen zijn ambtenaren zijn erbij betrokken. Bovendien valt de beoordeling van het businessplan nog steeds onder de DSO: het was dus aan Henk Harms om dat plan uit te werken.

Betrokkenen bij de gesprekken zeggen dan ook dat zij geen signalen hebben ontvangen van integriteitsschendingen. Wuite, eindverantwoordelijke voor de exploitatie, heeft Richard de Mos zelfs nog nooit gezien: ‘Ik ken hem alleen van televisie.’

Plopsaland

Wel is De Mos in de tussentijd geïnteresseerd geraakt in De Schilde. Dat begint in maart 2019, met een bezoek aan De Panne in België. Daar bekijkt hij met ambtenaren hoe WOII-bunkers daar zijn opengesteld en gaat hij naar attractiepark Plopsaland. Doel van dat bezoek is onderzoeken of het park ook geschikt is voor Den Haag, en of eigenaar Steve van den Kerkhof oren heeft naar het openen van een nieuw (water)park. Beide zaken blijken het geval.

In juni gaat De Mos met Van den Kerkhof op stap in Den Haag om mogelijke locaties te bekijken. Op ambtelijk advies wordt er gekeken bij onder meer het ADO-stadion, op Scheveningen en bij De Uithof. Van den Kerkhof werd vooral enthousiast bij die laatste locatie. ‘Hij zei: “Allez, meneer De Mos, ik wil hier”.’

Ook De Mos heeft een voorkeur voor deze plek: hij wil het toerisme spreiden over Den Haag zodat iedereen meeprofiteert. In dit geval zou dat het economisch zwakkere Zuidwest zijn, wat De Mos eveneens goed uitkomt: hij is als wethouder ook verantwoordelijk voor dit stadsdeel.

De Mos ontkent dat Uithof-eigenaar en partijdonateur Eugène de la Croix hierbij van invloed was: ‘De locatie is bezocht op ambtelijk advies.’ Overigens wordt er anno 2020 door ambtenaren nog steeds nagedacht over een attractiepark op deze locatie.

Alleen: voor er een attractie kan landen, moet er ruimte worden vrijgemaakt zonder het omliggende natuurgebied aan te tasten. Dat kan volgens De Mos op twee manieren: door de volkstuinen aan de Jaap Edenweg te verplaatsen, of door een andere plek te zoeken voor het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan. Dat eerste is geen optie voor De Mos: ‘Mijn achterban zit in die tuinen. Dus moest ik op zoek naar een manier om de arbeidsmigranten te verplaatsen.

Grondzaken en huisvesting van arbeidsmigranten behoren alleen niet toe aan De Mos, maar aan Revis. En die kampt al met een tekort aan short stay-woningen: ‘Ik wist dat als ik Revis zou vertellen dat ze daar weg moesten, dat hij zou zeggen: “Waar moet ik ze dan laten?” Dus wilde ik het probleem oplossen voor het ontstond, door alvast een andere plek voor te dragen.’

Eén plus één is twee

Op dat moment komen er dus een aantal dingen samen: De Mos weet van Akyol – ‘we praten weleens met elkaar’ – dat hij nadenkt over het vestigen van arbeidsmigranten in De Schilde. Dat staat ook al in het businessplan dat Akyol begin 2019 schreef.

De Mos zegt ook dat hij er door de interesse van Akyol op is gewezen dat De Schilde verlies laat, en dat dit geld van zijn begroting gaat (‘daar ben ik niet zo van, verlies betalen met belastinggeld’). Tel daarbij op dat er plek nodig is voor arbeidsmigranten en ‘één plus één is twee’, aldus De Mos.

De Mos geeft dus toe dat hij wilde schuiven met arbeidsmigranten om grond vrij te spelen en dat dit niet binnen zijn portefeuille viel. Maar hij opereerde ook niet op eigen houtje: ‘Ik heb continu de topambtenaren van DSO meegenomen in dit proces.’ Ook had hij regelmatig overleg met Revis over zaken die elkaars portefeuille raakten: ‘We zijn allebei haantjes dus we botsten vaak. Daarom probeerden we dit soort dingen aan de voorkant glad te strijken.’ Bij deze ‘combi-stafs’ zaten ambtenaren van beide wethouders.

Uit gemeentelijke documenten blijkt dan ook dat Revis in september 2019 vanuit zijn eigen ambtelijke top is gevraagd om medewerking te verlenen aan het nieuwe ‘planologische voorstel’ voor De Schilde. Het college bevestigt dit in een antwoord op schriftelijke vragen, waarin ook wordt geschreven dat Revis op de hoogte was van de ontwikkelingen rond Plopsa. Actief was hij er nog niet bij betrokken: het was immers nog niet zeker dat de plannen voor De Schilde überhaupt door zouden gaan.

Boudewijn Revis laat in reactie dat hij als oud-wethouder niet over zijn graf wil regeren en onthoudt zich van commentaar. Op de vraag waarom hij niet verklaarde nooit een misstand te hebben waargenomen, antwoordt hij wel dat hij niet precies weet wat er onderdeel is van het onderzoek – en dat ook dus niet kan becommentariëren.

Koehandel

Om vaart te zetten achter de plannen voor Plopsa – ‘ik wilde binnen mijn ambtstermijn scoren met een attractiepark’ – stapt Richard de Mos eind juni 2019 naar Liesbeth van Tongeren: hij wil ook de inhoudelijke verantwoordelijkheid voor De Schilde. Volgens NRC en Den Haag Centraal zou De Mos hierbij Van Tongeren onder druk hebben gezet, maar er lijkt eerder sprake te zijn geweest van gewone politieke onderhandelingen.

Uit documenten wordt namelijk duidelijk dat Van Tongeren geen waarde hechtte aan het gebouw De Schilde an sich, en dat zij het kon missen als er elders plek zou komen voor duurzame startups. Zo zijn er meer dingen geruild: De Mos kreeg behalve De Schilde bijvoorbeeld ook steun bij zijn plannen voor de Leyweg en het Escher Museum, plus er kwam een uitzonderingspositie voor brommertochten als Kâhwe Klâhwe in de nieuwe milieuzones.

Van Tongeren kreeg op haar beurt steun bij een initiatiefvoorstel voor meer bomen en De Mos z’n stem voor haar kadernota Duurzaamheid – iets wat doorgaans niet zo in het straatje van zijn partij ligt. Verder werd afgesproken dat de nog zittende ondernemers in De Schilde, konden blijven, tegen een relatief voordelige huur. Uit documenten blijkt dat ook hierbij diverse bestuursadviseurs en topambtenaren betrokken waren.Van Tongeren wil desgevraagd nergens op ingaan.

Op 16 juli 2019 wordt tijdens een collegevergadering besloten tot de overdracht van De Schilde naar de portefeuille van De Mos. Die is niet bij deze vergadering vanwege het overlijden van zijn moeder, maar als er bezwaren waren geweest tegen dit voorstel was het besluit volgens hem uitgesteld. Ook de verklaring van een andere bron in het college suggereert dat het voorstel zonder al te veel discussie is aangenomen.

Vanaf dit moment is De Mos officieel verantwoordelijk voor De Schilde, maar veel plezier zal hij er niet van hebben. Voordat hij iets van zijn plannen ten uitvoering kan brengen, staat de rijksrecherche op de stoep. Twee weken later dient hij zijn ontslag in.

De gesprekken over De Schilde zijn dan al gestopt. Op 2 oktober 2019, een dag na de inval, laten Akyol en zijn adviseur weten dat zij hun initiatief terugtrekken. En als zij er nu op terugkijken, denken zij dat het niet tot een verkoop was gekomen.

Omdat de uiteindelijke bestemming nog niet duidelijk was, kon het gebouw nog niet getaxeerd worden, maar het bedrag van zeven á acht miljoen euro dat eerder werd genoemd, was volgens hen te veel geweest. Akyols adviseur is bovendien projectontwikkelaar, geen belegger. ‘Ik had waarschijnlijk hooguit wat verdiepingen gehuurd’, zegt Akyol.

Was het er allemaal wél van gekomen, en waren de arbeidsmigranten van De Uithof naar De Schilde verhuisd, dan had De Mos zijn donateurs daar alsnog niet mee bevoordeeld, zegt hij: ‘Zij waren al in gesprek over dat pand.’ Bovendien, zegt Akyol: ‘Ik was al bezig met een andere partij om daar migranten te vestigen. Ik had Richard best willen helpen, maar dan had er wel een marktconforme prijs betaald moeten worden. Die prijs bepaalde namelijk ook wat ik voor het pand zou betalen.’

Volgens Roderik Wuite had De Schilde ook nooit voor een voordelige prijs verkocht of verhuurd kunnen worden, zelfs al had Richard de Mos of een willekeurige andere bestuurder dat gewild: ‘De gemeente is niet de enige aandeelhouder. Het FRED had nooit toegestaan dat De Schilde er voor een lagere prijs was uitgegaan.’ Wuite onderstreept dan ook dat volgens hem alles netjes is verlopen.

Geen seconde verhoord

Zo blijft het de vraag waarom de rijksrecherche is aangeslagen op het Schilde-dossier. Richard de Mos zegt dat hij van de rijksrecherche een dik dossier heeft ontvangen over De Schilde, maar dat hij er nooit over is verhoord: ‘Geen seconde!’

Ook is het gissen waarom er, in het geval dat er wel iets mis zou zijn gegaan, geen ambtenaar of wethouder aan de bel heeft getrokken. De Mos heeft er in ieder geval geen spijt van dat hij zich op hetzelfde terrein als zijn donateurs heeft begeven. ‘Het spijt me alleen voor de stad, en vooral voor Zuidwest. Er mist nu én een mooie A-attractie en Moerwijk mist een hernieuwde Schilde, waar buiten arbeidsmigranten ook een supermarkt, horeca en een rooftopbar zouden komen.’

Volgens de Mos zijn er messen in zijn rug gestoken. ‘Ik heb continu ambtenaren en collega’s betrokken en nooit heeft er iemand gezegd: “Richard, is het wel in de haak met die Akyol?” Ze vonden het allemaal een mooi plan. En dan achteraf komen er allemaal geruchten vanuit het stadhuis, alsof mijn politieke opponenten een trap na willen geven.’

Minder zwart-wit

Het Openbaar Ministerie (OM) wil niet reageren op vragen of De Schilde nog deel uitmaakt van het onderzoek. Mocht dat niet meer het geval zijn, is dat overigens geen bewijs dat Richard de Mos of andere verdachten nooit een letter van de wet hebben overtreden.

Maar dat het ambtelijke proces rond De Schilde juist is verlopen, is wel een verdere bevestiging dat de feiten in het onderzoek minder zwart-wit zijn dan ze tot dusver vaak zijn voorgesteld. Zo werden afgelopen zomer ook de nachtvergunningen voor Opera opnieuw toegekend na een bezwaarprocedure en heeft de gemeente al meerdere malen gesteld dat er tijdens de toekenningsprocedure voor deze vergunningen niks raars is gebeurd.

Of er stafbare feiten zijn gepleegd, en welke dit dan zijn, zal dus nog moeten blijken. Justitie verdenkt onder andere De Mos en voormalig collegawethouder Rachid Guernaoui van deelneming aan criminele organisaties met enkele vastgoed- en horecaondernemers, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie.

Het OM hoopt eind februari het complete dossier rond te hebben, waarna een tenlastelegging volgt en de eventueel overgebleven gedachten zich kunnen voorbereiden op een strafzaak. Deze dient naar verwachting aan het einde van het nieuwe jaar.

Verantwoording

Dit verhaal is tot stand gekomen via gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten. Alle opgeschreven feiten en uitspraken zijn gecontroleerd bij verschillende bronnen, waarvan een aantal anoniem wenst te blijven. De namen van deze personen zijn bekend bij de redactie. De verdachten hebben er geen bezwaar tegen dat zij bij hun volledige naam worden genoemd.

RECONSTRUCTIE: Hoe politieke koehandel leidde tot verdachtmakingen rond Richard de Mos

OmroepWest 20.12.2020 Het corruptieonderzoek naar Hart voor Den Haag/Groep de Mos richt zich onder meer op een voorgenomen vastgoeddeal rond de voormalige Philipsfabriek De Schilde. Maar onderzoek van Den Haag FM en Omroep West roept de vraag op of er wel misstanden hebben plaatsgevonden. Collega-wethouders van Richard de Mos waren op de hoogte en ambtenaren betrokken. ‘De Schilde had er nooit voor een lagere prijs uit kunnen gaan.’

Als het verkeer mee zit, is het zo’n tien minuten rijden van het huis van Atilla Akyol naar het zalencentrum dat hij runt. Vanuit de Reinkenstraat via het Regentessenkwartier naar de Troelstrakade, en vervolgens linksaf de Fruitweg op. Nog voor de Viaductweg ligt Opera dan aan zijn rechterhand, maar eerst passeert hij een gebouw dat in 2016 kan rekenen op internationale belangstelling: De Schilde.

Redenen voor deze aandacht zijn 1.200 vierkante meter aan kassen op het dak en een tiliapiakwekerij op de verdieping eronder, als onderdeel van de pas geopende, grootste stadsboerderij van Europa. De manier van telen en kweken wordt bestempeld als revolutionair. Media als The Guardian en National Geographic komen langs, allen met de vraag: ‘Is dit de toekomst?’

De viskwekerij in De Schilde | Foto: Omroep West

Nee, blijkt het antwoord. In twee jaar lukt het Urban Farmers, het bedrijf achter het project, niet om de boel financieel op orde te krijgen en in juli 2018 wordt het faillissement uitgesproken. Daarmee komt een einde aan deze poging tot stadslandbouw, maar niet aan de publiciteit voor De Schilde.

Dit verhaal is tot stand gekomen via gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten. Alle opgeschreven feiten en uitspraken zijn gecontroleerd bij verschillende bronnen, waarvan een aantal anoniem wenst te blijven. De namen van deze personen zijn bekend bij de redactie. De verdachten hebben er geen bezwaar tegen dat zij bij hun volledige naam worden genoemd. Tips? Mailen kan naar sjors.hofstede@omroepwest.nl.

Inval op het stadhuis

Want op 1 oktober 2019 schudt de rijksrecherche Den Haag op, met invallen op het stadhuis en bij twee wethouders, een raadslid en een horecaondernemer thuis: Groep de Mos/Hart voor Den Haag-wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui worden verdacht van corruptie, omkoping en schending van het ambtsgeheim. Ook Atilla Akyol, zijn broer Erdinç en diens partner, raadslid Nino Davituliani, zijn verdachten.

Vingers op het stadhuis wijzen dan vooral naar recent uitgegeven nachtvergunningen, voor onder meer zalencentrum Opera. De vergunningen zijn al veelbesproken omdat ze op verzoek van Groep de Mos zijn opgenomen in het coalitieakkoord en Opera die partij sponsort; Atilla Akyol was in maart 2018 ook verkiesbaar als lijstduwer.

Een maand later blijkt dat het onderzoek meer omvat dan vergunningen, als NRC en Den Haag Centraal schrijven dat de rijksrecherche zich ook richt op een voorgenomen vastgoeddeal rond De Schilde. De Mos zou zich – zonder medeweten van zijn verantwoordelijke collega-wethouders – hebben bemoeid met de bestemming van het gebouw, om zo een aantal van zijn partijfinanciers te bevoordelen.

Zijn plan volgens deze media: De Schilde in handen laten komen van zijn ‘vastgoedvrienden’ en het onderkomen voor arbeidsmigranten aan de Lozerlaan verplaatsen naar dit pand. Daar zou dan weer ruimte komen voor een attractiepark, waar De Mos als wethouder economie en toerisme mooi mee kon pronken. Het park zou bovendien in de buurt van recreatiecentrum De Uithof, een onderneming van een andere partijdonateur – Eugène de la Croix staan.

De Schilde | Foto: Omroep West

Justitie wil in de publicaties niets bevestigen, maar stelt in juli 2020 wel dat er sprake was van een ‘criminele organisatie’ rond vastgoed – en breidt het aantal verdenkingen uit met twee projectontwikkelaars, die ook doneerden aan Groep de Mos. Een van hen is Michel Zaadhof, een jeugdvriend van Akyol. De ander is Edwin Jansen, voormalig Idols-jurylid en ex-echtgenoot en -manager van zangeres Anouk.

Maar hoe concreet zijn de integriteitsschendingen bij de voorgenomen overname? Richard de Mos zegt dat hij inderdaad arbeidsmigranten wilde vestigen in De Schilde, om zo ruimte te maken voor een attractiepark.

Maar uit gesprekken met betrokkenen en inzage in gemeentelijke documenten, blijkt dat De Mos de bevriende ondernemers niet introduceerde bij de exploitant, dat De Mos zich niet heeft bemoeid met onderhandelingen over het gebouw en bovendien: dat andere verantwoordelijke wethouders op de hoogte waren van de plannen die hij met De Schilde had. Kortom: dat Richard de Mos níet buiten zijn portefeuille rommelde.

Ruimte voor examens

Terug naar de zomer van 2018, na het faillissement van Urban Farmers. Atilla Akyol, die sinds 2003 onderneemt met Opera, moet dan al talloze keren voorbij De Schilde zijn gereden. Zo is hem al eerder opgevallen dat de begane grond en de eerste verdieping, die geen onderdeel uitmaakten van Urban Farmers, leegstaan en te huur zijn. ‘Ik was op dat moment op zoek naar extra ruimte voor de Universiteit Leiden. Dat is een grote klant van mij, omdat zij examens afnemen in mijn zalen. Zij groeiden heel erg in Den Haag en hadden meer plekken nodig. Ik probeerde dat voor hen te regelen.’

Akyol neemt contact op met de makelaar, maar krijgt nul op rekest: Urban Farmers is net failliet gegaan en verhuur is even niet mogelijk. ‘Daar hield het toen op voor mij want ik wist niet met wie ik verder moest praten.’

Tot Akyol wordt benaderd door Eugène de la Croix. Die is gevraagd door de exploitant van De Schilde of hij nog geïnteresseerden kent. Zo hoort Akyol bij wie hij wél terecht kan.

Dat is bij Roderik Wuite. Hij is directeur bij Starterspanden BV/CV, het gemeentelijke bedrijf dat invulling moet geven aan De Schilde. Starterspanden bezit ook 2 procent van de aandelen in het gebouw. 49 procent is in handen van het Fonds Ruimte en Economie Den Haag (FRED), de overige 49 procent is bezit van de gemeente. Het pand is dus maar voor een deel gemeentelijk bezit.

Die aandeelhouders hebben in het verleden al veel geld in De Schilde gestopt, en dat wordt niet minder nu het pand leegstaat. De gemeente ziet nog steeds het liefst dat het gebouw wordt gebruikt als broedplaats voor duurzaamheids-startups, vooral met betrekking tot voedsel. Maar omdat er vanuit die hoek weinig bedrijven zich aanbieden, is Wuite bereid verder te kijken.

Foto: Omroep West

‘Het idee was misschien anders, maar als je thuis geen inkomsten meer hebt, ga je ook naar andere oplossingen kijken om je portemonnee te vullen’, aldus Wuite. Daarom heeft hij een balletje opgeworpen bij De la Croix, met wie hij namens het FRED eerder heeft samengewerkt bij de aanleg van zonnepanelen bij De Uithof. ‘Ik heb hem gevraagd of hij toevallig een geïnteresseerde ondernemer kende.’

Het was dus niet Richard de Mos die Atilla Akyol in contact bracht met de exploiterende partij. Wel zegt De Mos dat hij Akyol – ‘een goede vriend, we drinken regelmatig samen een biertje en gaan naar de sauna’ – heeft verteld bij wie hij het beste kan aankloppen op het stadhuis als hij iets wil met De Schilde. ‘Als je niet bekend bent met de gemeente is het onmogelijk om daar iemand te spreken te krijgen over een idee’, zegt Akyol er zelf over.

Was De Mos zelf naar Akyol toegestapt, had hij wel buiten zijn portefeuille gehandeld. Vanwege het duurzame oogmerk valt De Schilde op dat moment onder de inhoudelijke verantwoordelijkheid van Liesbeth van Tongeren (GroenLinks), wethouder duurzaamheid en energietransitie.

De Mos is wel verantwoordelijk voor het verlies, aangezien bedrijfsruimtes onder zijn begroting vallen. Gesprekken over huur of koop lopen echter via geen van beiden, maar via de Dienst Stedelijke Ontwikkeling. Die valt dan onder – de inmiddels naar Staatsbosbeheer vertrokken – wethouder Boudewijn Revis (VVD).

Broodje in Wassenaar

Maar voor het eerste gesprek op het stadhuis wordt er nog een broodje gegeten in Wassenaar: op 19 september 2018 hebben Akyol en Wuite voor het eerst afgesproken, bij restaurant De Landbouw. Akyol heeft jeugdvriend de projectontwikkelaar meegenomen als adviseur. Hij zal ook aanwezig zijn bij de rest van de gesprekken.

Akyol is aanvankelijk alleen geïnteresseerd in de onderste twee verdiepingen. ‘2.500 vierkante meter open ruimte. Heel geschikt voor een examenzaal, en beneden wilde ik een restaurant beginnen of een extra feestzaal voor mijn zalencentrum maken.’ Maar tijdens het gesprek komen er meer opties op tafel. Bijvoorbeeld de huur van meerdere, of zelfs alle verdiepingen.

Akyol: ‘Ik was wel geïnteresseerd, want ik ben ondernemer, maar wilde wel weten of het bestemmingsplan daar kon worden gewijzigd.’ Zo hoopte hij ruimte te maken voor short stay-woningen, onder meer voor arbeidsmigranten. ‘Daar ben ik tien jaar geleden ook al mee bezig geweest.’

Roderik Wuite vertegenwoordigt in de gesprekken niet alleen Starterspanden, maar ook het FRED. Toch kan hij niet in zijn eentje beslissen: er moet ook worden gesproken met de gemeente, zeker als er moet worden gesleuteld aan het bestemmingsplan. Wuite adviseert Akyol wel om eerst een businessplan te schrijven.

Na dit eerste gesprek komt Richard de Mos om de hoek kijken. Zoals gezegd loopt Akyol regelmatig tegen muren op bij de gemeente, dus vraagt hij zijn vriend De Mos met wie hij dan beste kan spreken. Die koppelt hem aan de juiste ambtenaar: Henk Harms, directeur Ontwikkeling en Realisatie bij de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO), een departement van Revis.

‘Ik ken De Mos alleen van televisie’

Op 11 december 2018 vindt het eerste formele gesprek plaats op het stadhuis, met aan tafel onder meer Akyol, zijn adviseur, Wuite en Harms. Hierna zullen er nog velen volgen, en op een gegeven moment komt ook de optie verkoop ter sprake.

Belangrijk hierbij is dat het prijskaartje van het pand afhankelijk is van wat er mee gaat gebeuren: krijgt het gedeeltelijk de bestemming (short stay-)woningen, wordt het gebouw gewilder op de markt en dus de prijs hoger. Ambtenaren schatten de waarde van De Schilde tijdens de gesprekken op zo’n zeven á acht miljoen euro. Niet verwonderlijk dus dat vlak voor Akyol interesse toonde, er een bod van drie miljoen werd afgewezen.

Maar voor een definitieve prijs moet dus eerst worden gekeken naar het bestemmingsplan. Wat daarin mogelijk is, wordt onder meer bepaald in een adviesprocedure bij het Haags Initiatieven Team. Dat team valt ook onder de DSO en toetst bij verschillende ambtelijke afdelingen hoe kansrijk de plannen van een ondernemer zijn. Die ondernemer krijgt vervolgens een advies, en de wethouder die verantwoordelijk is voor vergunningen krijgt een verslag. Dit was destijds ook Boudewijn Revis.

Ook het plan van Akyol en zijn adviseur volgt deze procedure. Dat stellen zijzelf, maar het blijkt ook uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen: op 10 april 2019 zijn een aantal aandachtspunten benoemd die verder moeten worden uitgewerkt.

Na 6 mei gaan de ondernemers in gesprek met diverse ambtelijke afdelingen: wonen, grondzaken, hotelbeleid en horeca. Die laatste twee vallen wel onder De Mos, maar alleen zijn ambtenaren zijn erbij betrokken. Bovendien valt de beoordeling van het businessplan nog steeds onder de DSO: het was dus aan Henk Harms om dat plan uit te werken.

Betrokkenen bij de gesprekken zeggen dan ook dat zij geen signalen hebben ontvangen van integriteitsschendingen. Wuite, eindverantwoordelijke voor de exploitatie, heeft Richard de Mos zelfs nog nooit gezien: ‘Ik ken hem alleen van televisie.’

Plopsaland

Wel is De Mos in de tussentijd geïnteresseerd geraakt in De Schilde. Dat begint in maart 2019, met een bezoek aan De Panne in België. Daar bekijkt hij met ambtenaren hoe WOII-bunkers zijn opengesteld en gaat hij naar attractiepark Plopsaland. Doel van dat bezoek is onderzoeken of het park ook geschikt is voor Den Haag, en of eigenaar Steve van den Kerkhof oren heeft naar het openen van een nieuw (water)park. Beide zaken blijken het geval.

In juni gaat De Mos met Van den Kerkhof op stap in Den Haag om mogelijke locaties te bekijken. Op ambtelijk advies wordt er gekeken bij onder meer het ADO-stadion, op Scheveningen en bij De Uithof. Van den Kerkhof werd vooral enthousiast bij die laatste locatie. ‘Hij zei: “Allez, meneer De Mos, ik wil hier”.’

Ook De Mos heeft een voorkeur voor deze plek: hij wil het toerisme spreiden over Den Haag zodat iedereen meeprofiteert. In dit geval zou dat het economisch zwakkere Zuidwest zijn, wat De Mos eveneens goed uitkomt: hij is als wethouder ook verantwoordelijk voor dit stadsdeel.

De Mos ontkent dat Uithof-eigenaar en partijdonateur Eugène de la Croix hierbij van invloed was: ‘De locatie is bezocht op ambtelijk advies.’ Overigens wordt er anno 2020 door ambtenaren nog steeds nagedacht over een attractiepark op deze locatie.

Alleen: voor er een attractie kan landen, moet er ruimte worden vrijgemaakt zonder het omliggende natuurgebied aan te tasten. Dat kan volgens De Mos op twee manieren: door de volkstuinen aan de Jaap Edenweg te verplaatsen, of door een andere plek te zoeken voor het ‘polenhotel’ aan de Lozerlaan. Dat eerste is geen optie voor De Mos: ‘Mijn achterban zit in die tuinen. Dus moest ik op zoek naar een manier om de arbeidsmigranten te verplaatsen.

Grondzaken en huisvesting van arbeidsmigranten behoren alleen niet toe aan De Mos, maar aan Revis. En die kampt al met een tekort aan short stay-woningen: ‘Ik wist dat als ik Revis zou vertellen dat ze daar weg moesten, dat hij zou zeggen: “Waar moet ik ze dan laten?” Dus wilde ik het probleem oplossen voor het ontstond, door alvast een andere plek voor te dragen.’

Eén plus één is twee

Op dat moment komen er dus een aantal dingen samen: De Mos weet van Akyol – ‘we praten weleens met elkaar’ – dat hij nadenkt over het vestigen van arbeidsmigranten in De Schilde. Dat staat ook al in het businessplan dat Akyol begin 2019 schreef.

De Mos zegt ook dat hij er door de interesse van Akyol op is gewezen dat De Schilde verlies laat, en dat dit geld van zijn begroting gaat (‘daar ben ik niet zo van, verlies betalen met belastinggeld’). Tel daarbij op dat er plek een nodig is voor arbeidsmigranten en ‘één plus één is twee’, aldus De Mos.

De Mos geeft toe dat hij wilde schuiven met arbeidsmigranten om grond vrij te spelen en dat dit niet binnen zijn portefeuille viel. Maar hij opereerde niet op eigen houtje: ‘Ik heb continu de topambtenaren van DSO meegenomen in dit proces.’ Ook had hij regelmatig overleg met Revis over zaken die elkaars portefeuille raakten: ‘We zijn allebei haantjes dus we botsten vaak. Daarom probeerden we dit soort dingen aan de voorkant glad te strijken.’ Bij deze ‘combi-stafs’ zaten ambtenaren van beide wethouders.

Uit gemeentelijke documenten blijkt dan ook dat Revis in september 2019 vanuit zijn eigen ambtelijke top is gevraagd om medewerking te verlenen aan het nieuwe ‘planologische voorstel’ voor De Schilde. Het college bevestigt dit in een antwoord op schriftelijke vragen, waarin ook wordt geschreven dat Revis op de hoogte was van de ontwikkelingen rond Plopsa. Actief was hij er nog niet bij betrokken: het was immers nog niet zeker dat de plannen voor De Schilde überhaupt door zouden gaan.

Boudewijn Revis laat in een reactie weten dat hij als oud-wethouder niet over zijn graf wil regeren en onthoudt zich van commentaar. Op de vraag waarom hij niet verklaarde nooit een misstand te hebben waargenomen, antwoordt hij wel dat hij niet precies weet wat er onderdeel is van het onderzoek – en dat dus ook niet kan becommentariëren.

Koehandel

Om vaart te zetten achter de plannen voor Plopsa – ‘ik wilde binnen mijn ambtstermijn scoren met een attractiepark’ – stapt Richard de Mos eind juni 2019 naar Liesbeth van Tongeren: hij wil ook de inhoudelijke verantwoordelijkheid voor De Schilde. Volgens NRC en Den Haag Centraal zou De Mos hierbij Van Tongeren onder druk hebben gezet, maar er lijkt eerder sprake te zijn geweest van gewone politieke onderhandelingen.

Uit documenten wordt namelijk duidelijk dat Van Tongeren geen waarde hechtte aan het gebouw De Schilde an sich, en dat zij het kon missen als er elders plek zou komen voor duurzame startups. Zo zijn er meer dingen geruild: De Mos kreeg behalve De Schilde bijvoorbeeld ook steun bij zijn plannen voor de Leyweg en het Escher Museum, plus er kwam een uitzonderingspositie voor brommertochten als Kâhwe Klâhwe in de nieuwe milieuzones.

Van Tongeren kreeg op haar beurt steun bij een initiatiefvoorstel voor meer bomen en De Mos z’n stem voor haar kadernota Duurzaamheid – iets wat doorgaans niet zo in het straatje van zijn partij ligt. Verder werd afgesproken dat de nog zittende ondernemers in De Schilde konden blijven, tegen een relatief voordelige huur. Uit documenten blijkt dat ook hierbij diverse bestuursadviseurs en topambtenaren betrokken waren. Van Tongeren wil desgevraagd nergens op ingaan.

Op 16 juli 2019 wordt tijdens een collegevergadering besloten tot de overdracht van De Schilde naar de portefeuille van De Mos. Die is niet bij deze vergadering vanwege het overlijden van zijn moeder, maar als er bezwaren waren geweest tegen dit voorstel was het besluit volgens hem uitgesteld. Ook de verklaring van een andere bron in het college suggereert dat het voorstel zonder al te veel discussie is aangenomen.

Vanaf dit moment is De Mos officieel verantwoordelijk voor De Schilde, maar veel plezier zal hij er niet van hebben. Voordat hij iets van zijn plannen ten uitvoering kan brengen, staat de rijksrecherche op de stoep. Twee weken later dient hij zijn ontslag in.

De gesprekken over De Schilde zijn dan al gestopt. Op 2 oktober 2019, een dag na de inval, laten Akyol en zijn adviseur weten dat zij hun initiatief terugtrekken. En als zij er nu op terugkijken, denken zij dat het niet tot een verkoop was gekomen. Omdat de uiteindelijke bestemming nog niet duidelijk was, kon het gebouw nog niet getaxeerd worden, maar het bedrag van zeven á acht miljoen euro dat eerder werd genoemd, was volgens hen te veel geweest. Akyols adviseur is bovendien projectontwikkelaar, geen belegger. ‘Ik had waarschijnlijk hooguit wat verdiepingen gehuurd’, zegt Akyol.

Was het er allemaal wél van gekomen, en waren de arbeidsmigranten van De Uithof naar De Schilde verhuisd, dan had De Mos zijn donateurs daar alsnog niet mee bevoordeeld, zegt hij: ‘Zij waren al in gesprek over dat pand.’ Bovendien, zegt Akyol: ‘Ik was al bezig met een andere partij om daar migranten te vestigen. Ik had Richard best willen helpen, maar dan had er wel een marktconforme prijs betaald moeten worden. Die prijs bepaalde namelijk ook wat ik voor het pand zou betalen.’

Volgens Roderik Wuite had De Schilde ook nooit voor een voordelige prijs verkocht of verhuurd kunnen worden, zelfs al had Richard de Mos of een willekeurige andere bestuurder dat gewild: ‘De gemeente is niet de enige aandeelhouder. Het FRED had nooit toegestaan dat De Schilde er voor een lagere prijs was uitgegaan.’ Wuite onderstreept dan ook dat volgens hem alles netjes is verlopen.

Geen seconde verhoord

Zo blijft het de vraag waarom de rijksrecherche is aangeslagen op het Schilde-dossier. Richard de Mos zegt dat hij van de rijksrecherche een dik dossier heeft ontvangen over De Schilde, maar dat hij er nooit over is verhoord: ‘Geen seconde!’

Ook is het gissen waarom er, in het geval dat er wel iets mis zou zijn gegaan, geen ambtenaar of wethouder aan de bel heeft getrokken. De Mos heeft er in ieder geval geen spijt van dat hij zich op hetzelfde terrein als zijn donateurs heeft begeven. ‘Het spijt me alleen voor de stad, en vooral voor Zuidwest. Er mist nu én een mooie A-attractie en Moerwijk mist een hernieuwde Schilde, waar buiten arbeidsmigranten ook een supermarkt, horeca en een rooftopbar zouden komen.’

Volgens De Mos zijn er messen in zijn rug gestoken. ‘Ik heb continu ambtenaren en collega’s erbij betrokken en nooit heeft er iemand gezegd: “Richard, is het wel in de haak met die Akyol?” Ze vonden het allemaal een mooi plan. En dan achteraf komen er allemaal geruchten vanuit het stadhuis, alsof mijn politieke opponenten een trap na willen geven.’

Minder zwart-wit

Het Openbaar Ministerie (OM) wil niet reageren op vragen of De Schilde nog deel uitmaakt van het onderzoek. Mocht dat niet meer het geval zijn, is dat overigens geen bewijs dat Richard de Mos of andere verdachten nooit een letter van de wet hebben overtreden.

Maar dat het ambtelijke proces rond De Schilde juist is verlopen, is wel een verdere bevestiging dat de feiten in het onderzoek minder zwart-wit zijn dan ze tot dusver vaak zijn voorgesteld. Zo werden afgelopen zomer ook de nachtvergunningen voor Opera opnieuw toegekend na een bezwaarprocedure en heeft de gemeente al meerdere malen gesteld dat er tijdens de toekenningsprocedure voor deze vergunningen niks raars is gebeurd.

Of er stafbare feiten zijn gepleegd, en welke dit dan zijn, zal dus nog moeten blijken. Justitie verdenkt onder andere De Mos en voormalig collegawethouder Rachid Guernaoui van deelneming aan criminele organisaties met enkele vastgoed- en horecaondernemers, schending van hun ambtsgeheim, meineed en corruptie.

Het OM hoopt eind februari het complete dossier rond te hebben, waarna een tenlastelegging volgt en de eventueel overgebleven gedachten zich kunnen voorbereiden op een strafzaak. Deze dient naar verwachting aan het einde van het nieuwe jaar.

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG RICHARD DE MOS ATILLA AKYOL HAAGSE CORRUPTIEZAAK

Officiële status Nationaal Park “Hollandse Duinen” onderweg

AD 09.12.2020

Nationaal Park “Hollandse Duinen”

Op 9 december 2020 is de officiële status van Nationaal Park aangevraagd door Hollandse Duinen bij het ministerie van LNV. De samenwerking van Dunea, Staatsbosbeheer en de provincie Zuid-Holland en 53 gebiedspartners in de drukste provincie van Nederland kan daarmee rekenen op de energie en steun van een brede coalitie van organisaties.

Zo wordt het mogelijk de ambities van dit nationaal park Nieuwe  Stijl waar te maken. Ambities die de partners afzonderlijk niet voor elkaar zouden kunnen krijgen: een duurzaam, veerkrachtig en toegankelijk nationaal park dat de waarde van het gebied voor mens, plant en dier versterkt en vergroot.

Nationaal Park nieuwe stijl
Hollandse Duinen kiest als één van de eersten in Nederland voor een toekomst als nationaal park Nieuwe Stijl. Een gebied dat begint in zee en loopt tot de laatste landinwaarts gelegen strandwal, met waardevolle natuur, bijzondere landschappen, cultuurhistorie, dorpen, steden en economische bedrijvigheid Een park dus dat niet alleen uit één natuurgebied bestaat maar een groot samenhangend landschap omvat: de brede kuststrook van Hoek van Holland tot Hillegom.

Verbinding van stad en land, verbinding van partners
Het gebied dat ligt in de drukste provincie van Nederland maakt genieten en ontspannen voor inwoners en recreanten mogelijk. Het voorziet in een stevige kustverdediging, hoge kwaliteit drinkwater, economische bedrijvigheid en de broodnodige biodiversiteit. Bijna 7000 verschillende soorten planten, vogels, zoogdieren, dagvlinders en libellen zijn geteld.

“Als één ding in dit corona-jaar duidelijk is geworden, dan is het wel dat de aanwezigheid van natuur dicht bij mensen een noodzaak is en geen luxeartikel,” concludeert Wim Drossaert, directeur van Dunea en voorzitter van NPHD, “Nu we met ruim 50 partners zijn, kunnen we die natuur en de drinkwatervoorraad beter beschermen en onze gezamenlijke ambities voor dit prachtige nationaal park waarmaken.” 

Uitdagingen
Een bundeling van krachten is in deze tijd extra belangrijk: het park is kwetsbaar voor ontwikkelingen op het gebied van klimaat, milieu en bevolkingsgroei. De combinatie van verstedelijking, intensieve land- en tuinbouw en de groei van toerisme en recreatie zet de kwaliteit van natuur en landschap onder druk en daarmee ook de kwaliteit van wonen in de regio.

Uitdagingen die hieruit voortkomen, los je niet in je eentje op maar met elkaar, zeggen de partners. De coalitie van dit nationaal park bestaat uit water- en natuurbeheerders, overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Samen werken aan oplossingen
Het creëren van groene buffers rond kwetsbare Natura 2000-gebieden, om stikstof op te vangen, is éen van de prioriteiten van Nationaal Park Hollandse Duinen, evenals robuuste ecologische verbindingen realiseren tussen deze en andere natuurgebieden en het anders inrichten van het watersysteem.

Met als doel de biodiversiteit in stand te houden en te bevorderen. Tegelijkertijd kijken de gebiedspartners naar het vergroten van de toegankelijkheid en beleefbaarheid van het park en het in goede banen leiden van bezoekers.

De aanvraag
De provincie Zuid-Holland dient de aanvraag in namens de partners. “Voor een gebied zo bijzonder als Hollandse Duinen is het niet meer dan logisch om een nationaal park te zijn”, zegt Berend Potjer, gedeputeerde van de Provincie Zuid-Holland. “Het heeft ook niet voor niets de publieksprijs gekregen voor mooiste natuurgebied in 2016.

Met de status van Nationaal Park gaan alle partners de uitdaging aan om dit unieke landschap te versterken. Het gaat ons helpen om de nodige verbindingen te leggen en nog meer samen op te trekken. Zo werken we met z’n allen aan een prachtig en krachtig gebied voor mens en natuur, waar je fijn kunt wonen, werken, en ontspannen.”

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit beoordeelt de aanvraag in het eerste kwartaal van 2021. Ondertussen werken de gezamenlijke partners door aan de ontwikkeling van het nationaal park.

zie: Opknapbeurt Internationaal Park in Den Haag – deel 3

zie: Opknapbeurt Internationaal Park in Den Haag een goed plan ????

zie: Beslis mee over verbeteringen Haagse Scheveningse Bosjes en Westbroekpark

zie: Nationaal Park tussen duingebied Hoek van Holland tot Katwijk

zie: Wedstrijd verkiezing Haags duingebied tot nieuwe Nationale Park

Web: Nationaal Park Hollandse Duinen – Waar natuur de stad en de zee kust

Den Haag wil status Nationaal Park voor Hollandse Duinen

AD 09.12.2020 Hollandse Duinen heeft vandaag de officiële status van Nationaal Park aangevraagd bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Hollandse Duinen is een samenwerking van Staatsbosbeheer, provincie, gemeente Den Haag, waterbedrijf Dunea en tientallen partners.

De Haagse wethouder Buitenruimte Hilbert Bredemeijer: ,,Iedereen kent wel de Nationale Parken als de Biesbosch en de Hoge Veluwe. Ons unieke Zuid-Hollandse kustgebied hoort absoluut in dat rijtje thuis. Niet alleen zodat meer bewoners en bezoekers ervan kunnen genieten, ook omdat we het park zo beter kunnen beschermen en ontwikkelen. Dat is belangrijk met het oog op klimaatverandering en de uitdagingen van een groeiende regio.”

Lees ook;

Hollandse Duinen heeft een oppervlakte van 450 vierkante kilometer en ligt tussen Hoek van Holland en Hillegom, van de kust tot 8,5 kilometer het land in. Er leven bijna 7000 verschillende soorten planten, vogels, zoogdieren, dagvlinders en libellen. Het gaat om 47 kilometer strand en omvat 22 procent van onze vastelandsduinen. Er liggen veertien gemeenten in het gebied.

Luxeartikel

,,Als één ding in dit corona-jaar duidelijk is geworden, dan is het wel dat de aanwezigheid van natuur dicht bij mensen een noodzaak is en geen luxeartikel,” zegt Wim Drossaert, directeur van Dunea en voorzitter van de Stichting Nationaal Park Hollandse Duinen.

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit beoordeelt de aanvraag in het eerste kwartaal van 2021.

Den Haag wil status Nationaal Park voor Hollandse Duinen

NU 09.12.2020 Hollandse Duinen heeft woensdag de officiële status van Nationaal Park aangevraagd bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Hollandse Duinen is een samenwerking van Staatsbosbeheer, provincie, gemeente Den Haag, waterbedrijf Dunea en tientallen partners.

Volgens Haagse wethouder Buitenruimte Hilbert Bredemeijer hoort het Zuid-Hollandse kustgebied in het rijtje met Nationale Parken als de Biesbosch en de Hoge Veluwe. “Niet alleen zodat meer bewoners en bezoekers ervan kunnen genieten, ook omdat we het park zo beter kunnen beschermen en ontwikkelen. Dat is belangrijk met het oog op klimaatverandering en de uitdagingen van een groeiende regio.”

Hollandse Duinen heeft een oppervlakte van 450 vierkante kilometer en ligt tussen Hoek van Holland en Hillegom, van de kust tot 8,5 kilometer het land in. Er leven bijna zevenduizend verschillende soorten planten, vogels, zoogdieren, dagvlinders en libellen. Het gaat om 47 kilometer strand en omvat 22 procent van onze vastelandsduinen. Er liggen veertien gemeenten in het gebied.

“Als één ding in dit corona-jaar duidelijk is geworden, dan is het wel dat de aanwezigheid van natuur dicht bij mensen een noodzaak is en geen luxeartikel”, zegt Wim Drossaert, directeur van Dunea en voorzitter van de Stichting Nationaal Park Hollandse Duinen.

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit beoordeelt de aanvraag in het eerste kwartaal van 2021.

Lees meer over: Den Haag 

Den Haag wil status Nationaal Park voor Hollandse Duinen

Den HaagFM 09.12.2020 Hollandse Duinen heeft woensdag de officiële status van Nationaal Park aangevraagd bij het ministerie van Natuur. Hollandse Duinen is een samenwerking van Staatsbosbeheer, provincie, gemeente Den Haag, waterbedrijf Dunea en andere betrokkenen.

Wethouder Hilbert Bredemeijer (Buitenruimte ): “Iedereen kent wel de Nationale Parken als de Biesbosch en de Hoge Veluwe. Ons unieke Zuid-Hollandse kustgebied hoort absoluut in dat rijtje thuis. Niet alleen zodat meer bewoners en bezoekers ervan kunnen genieten, ook omdat we het park zo beter kunnen beschermen en ontwikkelen.”

Het gebied heeft een oppervlakte van 450 vierkante kilometer en ligt tussen Hoek van Holland en Hillegom, van de kust tot 8,5 kilometer het land in. Veertien gemeenten liggen er in het gebied. Bijna 7000 verschillende soorten planten, vogels, zoogdieren, dagvlinders en libellen zijn er geteld. Het gaat om 47 kilometer strand en omvat 22 procent van onze vastelandsduinen

“Hollandse Duinen kiest als één van de eersten in Nederland voor een toekomst als nationaal park ‘Nieuwe Stijl’. Een gebied dat begint in zee en loopt tot de laatste landinwaarts gelegen strandwal, met waardevolle natuur, bijzondere landschappen, cultuurhistorie, dorpen, steden en economische bedrijvigheid”, luidt de omschrijving zoals Hollandse Duinen die geeft.

Een Nationaal Park als achtertuin: ‘Hollandse Duinen moet de nieuwe Veluwe worden’

OmroepWest 09.12.2020 Een Nationaal Park als achtertuin. Dat klinkt als een droom, maar eigenlijk is dat voor veel regiogenoten al vier jaar het geval. Het kustlandschap van Hoek van Holland tot en met Hillegom werd vier jaar geleden benoemd tot Nationaal Park. Alleen moet het gebied ook nog officieel erkend worden en daarom werd daarvoor dinsdag een statusaanvraag bij het ministerie ingediend. ‘Dan kunnen de vijftig organisaties die hierbij aangesloten zijn nog beter gaan samenwerken en krijgt het gebied nationale bekendheid.’

Op een mountainbike fietsen door de duinen, varen in een fluisterboot of wandelen door de geschiedenis van kasteel Duijvenvoorde. Het zijn allemaal manieren om te genieten van Nationaal Park Hollandse Duinen.

Want wie denkt dat het stuk grond achter het strand van ‘s-Gravenzande of Kijkduin gewoon duinlandschap of strandwallen zijn, heeft het mis. Vier jaar geleden werd dit gebied verkozen tot één van de drie mooiste natuurgebieden van Nederland. Hoewel er sinds die benoeming vier jaar geleden al veel gebeurd is, heeft de organisatie die bestaat uit vijftig partners nog veel meer plannen met het gebied.

Zelfde look- en feel

‘Mensen kijken anders tegen een Nationaal Park aan dan tegen de Kapittelduinen, Solleveld, Meijendel of het Westbroekpark afzonderlijk’, is de overtuiging van Wim Drossaer, voorzitter van Dunea, één van de belangrijkste initiatiefnemers van het park. ‘Zo’n park wordt letterlijk als iets groots gezien en dat maakt mensen trots. Ik hoor al van bedrijven dat ze het gebruiken om expats aan te trekken en mensen die hun woning te koop zetten, gebruiken het in de omschrijving op Funda’.

Hij verwacht – net als de andere organisaties waaronder Staatsbosbeheer en alle betrokken gemeenten – dat ze door het onder één noemer plaatsen van de duingebieden, groenstroken en landgoederen ‘de recreatieve beleving voor inwoners en toeristen nog aantrekkelijker kunnen maken’. ‘We kunnen alle locaties beter met elkaar verbinden: er komen nieuwe fiets- en wandelpaden, bezoekerscentra, informatieborden. Alles krijgt dezelfde look- en feel.’

Groen rondje Den Haag

Daarnaast zal tussen de betrokken partijen ook meer worden samengewerkt. ‘We gaan excursies en educatieve rondleidingen organiseren waarbij je de verschillende onderdelen van het Nationaal Park kan bezoeken. Maar daarvoor is het wel nodig dat we officieel erkend worden als Nationaal Park’, legt de voorzitter uit.

Een van de projecten die al uit de samenwerking is voortgekomen, is het realiseren van het groen ‘rondje Den Haag’: fietsroutes die de groengebieden rond de stad met elkaar verbinden. ‘De landschappelijke routes leveren een bijdrage aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat en zorgt ervoor dat inwoners, bezoekers en toeristen nog meer genieten van Nationaal Park Hollandse Duinen.’

Bescherming

Tot slot is de titel volgens Drossaer nodig als bescherming van het natuurgebied. ‘Gezien de gevolgen van bijvoorbeeld klimaatveranderingen, milieuvervuiling, bevolkingsgroei en verstedelijking is dat hard nodig,’ aldus de Dunea-voorzitter. ‘Wij als waterwin-organisatie hebben er uiteraard belang bij dat er bijvoorbeeld in de duinen, waar onze watervoorraden liggen, niet gebouwd wordt.’

Volgens Drossaer is het wel ‘een proces’. Bezoekers zullen na het honoreren van de aanvraag echt niet meteen een groot verschil merken. ‘We zijn een Nationaal Park in wording en hebben alles vanaf onderaf opgebouwd. We zijn natuurlijk nog niet te vergelijken met De Wallen of De Veluwe. Maar daar willen we uiteindelijk wel naar toe.’

LEES OOK: Nationaal Park Hollandse Duinen genomineerd voor mooiste natuurgebied

Meer over dit onderwerp: ZUID-HOLLAND NATIONAAL PARK HOLLANDSE DUINEN

De Toekomst van Den Haag ZuidWest – de nasleep

AD 07.12.2020

“Niet slechts met stenen bouw je de wijk”, aldus oud-minister  Winsemius !

Voor het programma ter verbetering van Zuidwest komt nog een financiële opzet. “Wij richten ons daarbij in eerste instantie op de kabinetsformatie, waar naar verwachting een besluit valt over meerjarige financiële steun voor wijken zoals in Zuidwest.”

Daarnaast wordt door het stadsbestuur gekeken of bestaande budgetten kunnen worden ingezet voor de gemeentelijke ambities. Sowieso is het de bedoeling dat een deel van het Enecogeld (36 miljoen euro) zal worden ingezet voor de gebiedsontwikkeling van Zuidwest. Ook is er geld beschikbaar voor sociale woningbouw en starterswoningen en is er vanuit de Regiodeal geld beschikbaar voor de wijken.

Telegraaf 08.12.2020

Het gaat niet alleen om stenen, maar ook om alle problemen achter de voordeur, aldus Martijn Balster.

Dat de gemeente miljoenen gaat uittrekken om Den Haag Zuidwest aan alle kanten aan te pakken is prachtig. Het behoort immers tot de armste gebieden van Nederland. De acute nood’ is echter zo hoog dat bewoners oproepen om al op korte termijn iets te doen aan de ellende.

We moeten niet doen alsof het geld van het rijk dé oplossing is voor alle problemen, aldus Bewoner Neo.

Ook bij de bewonersorganisatie gaat nog niet meteen de vlag uit. ,,Er komt een klap geld hier naar toe, maar we moeten niet doen alsof we de zilvervloot hebben gewonnen. Deze wijk is de afgelopen tien jaar zó verwaarloosd. De huizen zijn van slechte kwaliteit met veel schimmel. Er is hier veel achterstallig onderhoud. Dat zijn we nu aan het inhalen’’, vertelt coördinator Neo.

“Ooit was het de droom van iedere Hagenaar uit de middenklasse om in Zuidwest te wonen. Dat is anno 2020 totaal anders. Zuidwest moet weer de wijk van hoop en perspectief worden”, legt Balster uit.

Het stadsbestuur stelt dat de vier wijken ( in Zuidwest Den Haag (stadsdeel Escamp) in de afgelopen 20 jaar fors zijn afgegleden van het Haags gemiddelde. Onder meer de inkomenspositie van inwoners van Zuidwest moet worden aangepakt, want relatief veel mensen hebben een uitkering en schulden schrijft Balster. Ook is de levensverwachting in het gebied korter dan van Hagenaars in Andere wijken. “Dit is niet acceptabel. We gunnen elke Hagenaar een kans op een fijne toekomst.”

Onderwijs, werk & economie, veiligheid, gezondheid, wonen en participatie zijn wat het stadsbestuur betreft urgente thema’s die aandacht vragen. Begin 2021 moeten de plannen vorm krijgen, daarvoor wordt samengewerkt met bewoners en (maatschappelijke) partners in Zuidwest.

Gedoemd te mislukken

De opgave is groot. ,,We kunnen dit allemaal niet alleen’’, zegt Balster. Samenwerking met bewoners en andere maatschappelijke partners is volgens hem noodzakelijk. Anders is zo’n jarenlange aanpak gedoemd om te mislukken. De wethouder weet dat het vertrouwen van de bewoners in de gemeente laag is. Maar daar wil hij met deze aanpak verandering in brengen.

Naast het geld van het rijk – de stad stuurt binnenkort een plan naar de minister – gaat Den Haag zelf flink investeren. Zo gaat 36 miljoen van de ruim 120 miljoen euro voor gebiedsontwikkeling naar Zuidwest. Ook zal een deel van 50 miljoen voor sociale woningbouw hier naar toe gaan. Aan de sociale kant is een eerste stap gezet met een investering van 17 miljoen.

Ook het Rijk wordt wat het stadsbestuur betreft een van de partners in de ontwikkeling van Zuidwest, zij zou het bestuurlijk, financieel en inhoudelijk kunnen ondersteunen. “Een aanpak die we 10 á 20 jaar willen volhouden, kan niet slagen zonder betrokkenheid, commitment van partners die samen met de gemeente de schouders eronder zetten.”

lees: RIS306942 Zuidwest op zijn best – toelichting op de route naar een integraal programma 01.12.20202

Kijk hier wat de plannen van Martijn Balster zijn met Den Haag Zuidwest !!

Zie: De Toekomst van Den Haag ZuidWest

Zie ook: Sloop in Moerwijk-oost is inmiddels begonnen

Zie ook: Den Haag Zuid West op de schop

Zie ook: Zorgen over nieuw Den Haag Zuid West

Zie ook: Aan informateur Boele Staal – Brandbrief bewonersplatform Den Haag Zuidwest

28 woningen in Morgenstond gaan plaats maken voor nieuwbouw sociale huur en vrije sector

Den HaagFM 31.03.2021 In Morgenstond gaan 128 woningen aan de Melis Stokelaan en de Leggelostraat gesloopt worden om plaats te maken voor nieuwbouwwoningen. Dat heeft woningcorporatie Haag Wonen bekendgemaakt. Volgens de woningcorporatie is er ook in de nieuwe situatie sprake van woningen met een lagere huurprijs, ze spreekt van 149 nieuwe sociale huurwoningen en minimaal 75 vrijesectorwoningen. 78 woningen aan de Coevordenstraat zullen worden gerenoveerd en verduurzaamd.

Bewoners van de woningen zijn deze week persoonlijk geïnformeerd over de plannen. ‘Ze konden het erg waarderen dat we het nieuws persoonlijk kwamen brengen. Veel bewoners reageerden opgelucht en waren blij met de plannen. De komende tijd gaan we met alle bewoners persoonlijk in gesprek over de plannen’, zegt wijkteamleider Pim Timmers. ‘En natuurlijk ondersteunen we bewoners die vanwege de plannen moeten verhuizen bij het zoeken naar een nieuwe woning.’

Het is de planning om halverwege 2022 te starten met het verbeterproject aan de Coevordenstraat. De sloop-nieuwbouwplannen voor de woningen aan de Melis Stokelaan en de Leggelostraat gaan een jaar later van start, halverwege 2023. Met bewonersvertegenwoordigers zal de corporatie in gesprek gaan over eventuele overlast, de leefbaarheid in de wijk en de mogelijkheid om terug te keren in de nieuwbouwwoningen.

SP hekelt plan om werklozen in Den Haag Zuidwest aan het werk te zetten

OmroepWest 13.03.2021 De SP in de Haagse gemeenteraad is ontstemd over een plan van het stadsbestuur om mensen in Den Haag Zuidwest aan het werk te zetten. Het college van burgemeester en wethouders wil mensen die lastig aan een baan kunnen komen werk laten doen dat van waarde is voor Zuidwest. Alleen krijgen ze hiervoor geen loon, maar een vrijwilligersbijdrage. Dat is tegen het zere been van de SP.

Het plan is ‘de instapeconomie’ genoemd en is bedoeld voor bewoners in Zuidwest die weinig zicht hebben op een baan. In plaats van deze mensen naar de reguliere arbeidsmarkt te begeleiden, komt er werk van waarde naar de wijk. ‘Er wordt een ‘parallelle economie’ gecreëerd waarin deelnemers zich onder begeleiding persoonlijk kunnen ontwikkelen’, schrijft wethouder Bert van Alphen (GroenLinks) in een brief aan de raad. ‘Het betreft werkzaamheden die maatschappelijke en/of economische waarde hebben en die waarde toevoegen aan de wijk.’

Mensen voeren dit werk uit met behoud van de uitkering, aangevuld met een extra vrijwilligersbijdrage. ‘De extra toelage wordt gefinancierd door een bedrijf of instelling, waarvoor het uitgevoerde werk ook waarde heeft opgeleverd’, schrijft Van Alphen. ‘Deze financiering loopt via het nog op te richten Maatschappelijk batenfonds.’ De wethouder wil een proef met deze instapeconomie starten.

Echt loon

SP-fractievoorzitter Lesley Arp vindt het een mooi streven dat de overheid extra banen wil creëren voor mensen die zeer moeilijk aan het werk komen. ‘Maar daar moet wel een echt loon tegenover staan’, zegt ze. ‘Dit is bovendien qua beloning een stap achteruit ten opzichte van bestaande regelingen, zoals de STiP-banen.’ Dat zijn gesubsidieerde banen.

Wethouder Van Alphen heeft woensdagavond tijdens een commissievergadering aangegeven dat hij de plannen later nog eens met de raad wil bespreken. Arp: ‘Maar wij blijven bezorgd, omdat het experiment al in de steigers is gezet. Deze proef mag niet de achterdeur zijn waarmee werken zonder loon weer normaal wordt in onze stad. Die tijd moet voorgoed voorbij zijn.’

LEES OOK: Den Haag Zuidwest: van wederopbouwwijk naar probleemwijk

Meer over dit onderwerp: ZUIDWEST BANEN WERKLOOSHEID SP

Wethouder Martijn Balster over stand van zaken in Zuidwest: ‘We zijn vertrouwen aan het winnen, maar dat moet groeien’

Den HaagFM 11.03.2021 Burgemeester Jan van Zanen en wethouder Martijn Balster hebben donderdagochtend een bezoek gebracht aan het stadsdeel Zuidwest. Hier namen ze een kijkje in de Kinderwinkel, een buurthuis speciaal gericht op kinderen en jongeren. De gemeente is bezig met een soort reset voor dit stadsdeel, om de inwoners uit de armoede en criminele netwerken te halen. ‘We moeten in beeld brengen waar voor jongeren het perspectief zit.’

Martijn Balster blikt vlak na het bezoek aan Zuidwest terug op zijn bezoek. Als wethouder heeft hij dit stadsdeel in zijn portefeuille zitten. ‘We moeten heel hard met elkaar werken om te zorgen dat de wijken in Zuidwest er weer bovenop komen’, aldus Balster. ‘De kwaliteit woningen niet al te best en onder de radar is veiligheid echt problematisch. De aantrekkingskracht van criminele netwerken is groot en dat staat herstel van de wijk in de weg.’

Balster doelt dan op jongeren die door corona in hun eigen huis moeilijk hun ei kwijt kunnen en op straat gaan hangen. Daar komen ze in aanraking met criminele netwerken en kiezen ze in plaats van voor een degelijke opleiding voor het ‘snelle geld’ door bijvoorbeeld drugskoerier te worden. ‘De verleidingen vanuit het criminele circuit is erg groot. De afgelopen jaren is er heel weinig geïnvesteerd in welzijnswerk, dat moet steviger.’

Vertrouwen winnen
Eén van de initiatieven die in het kader van welzijnswerk is opgezet is De Kinderwinkel, waar kinderen en jongeren terecht kunnen voor huiswerkbegeleiding en om elkaar te ontmoeten. ‘Dan hoor je het echte verhaal’, aldus Martijn Balster naar aanleiding van zijn bezoek met de burgemeester aan de Kinderwinkel. ‘En wat ik dan op zo’n moment doe is samen een plan verzinnen waardoor jongeren perspectief krijgen. We hebben in de Jan Luykenlaan een pand geopend waar vanuit jeugdwerk goed in contact probeert te komen met de jongeren. Om zo in beeld te brengen waar voor de jongeren het perspectief zit.’

Aan het woordje perspectief, hangt voor Balster ook het woord vertrouwen. Dat moet groeien, geeft hij toe, en zal ook na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 bezig zijn. ‘Welke wethouder er zit is niet belangrijk. We moeten tot een aanpak komen die we tien tot vijftien jaar volhouden. We zijn geld aan het vrijmaken zodat we vertrouwen kunnen winnen en de jongeren kunnen begeleiden van school naar stage naar werk, het liefst in de eigen wijk waardoor er een bijdrage is aan die wijk.’

Den Haag Zuidwest: van wederopbouwwijk naar probleemwijk

OmroepWest 25.02.2021 Moerwijk, Morgenstond, Bouwlust en Vrederust, klinkende namen van wijken in Den Haag. Samen vormen ze stadsdeel Den Haag Zuidwest. Vlak na de Tweede Wereldoorlog werd de wijk gebouwd. In die jaren werd de wijk bewoond door rijken en armen, laag- en hoopopgeleiden. De laatste jaren zijn er steeds meer sociale problemen in het stadsdeel. Presentator Fred Zuiderwijk gaat vier donderdagen achter elkaar op zoek naar verhalen uit de wijk.

Amerikadeskundige Willem Post groeide op in de wijk Morgenstond. ‘Het is kleiner dan in mijn gedachte’, zegt hij tegen Zuiderwijk, terwijl hij voor het huis staat waar hij opgroeide. ‘Vroeger dachten we: dit is uniek, zulke grote balkons waar een heel gezin op kan zitten.’

Als peutertje van twee kwam Post in Zuidwest wonen. ‘Het was een hele nieuwe wijk aan de rand van de stad’, weet hij nog. ‘De Erasmusweg was nog niet doorgetrokken. Je kon op een luchtbed langs de weg gaan liggen en eens per drie kwartier kwam er een auto voorbij. Later veranderde dat natuurlijk.’

Willem Post groeide op in Zuidwest | Foto: Omroep West

Trots op de V&D aan de Leyweg

Terwijl Post voor zijn ouderlijke huis teruggaat in het theater van de nostalgie, ziet hij zijn oude buurvrouw op het balkon verschijnen. ‘Niets veranderd’, zegt hij over haar. En als hij bij zijn oude buurvrouw naar binnen wandelt voelt hij de ‘warmte van die tijd’. ‘Ik zie mijn ouders nog het geld tellen en kijken of ze wel rond konden komen. Maar midden jaren zestig ging het plotseling beter. Dan kreeg je in een keer een televisie of ijskast. Toen was geluk heel gewoon.’

Trost regeerde ook in de wijk tijdens de jaren zestig. ‘Wij waren echt trots toen’, weet Post nog. ‘Op de Leyweg zat een V&D met echte roltrappen. Dat was echt bijzonder.’

Heel gemêleerd

‘De samenstelling van de bewoners was heel gemêleerd’, gaat de Amerikadeskundige verder over de wijk waar hij getogen is. ‘Mijn vader was machinist, een arbeider. Maar ook de hoofdonderwijzer en directeur Gerard de Bruin woonden in de wijk. Het is te hopen dat die tijd weer terugkomt.’

Sinds de jaren zestig is het stadsdeel veranderd. De sociale problemen werden groter en Zuidwest werd een probleemwijk. Met allerlei initiatieven proberen bewoners de problematiek tegen te gaat. Zo is er de instelling Alle Kanten in Bouwlust waar bewoners met prikkers de straat opgaan om de wijk schoon te maken. Voor sommige mensen is het vrijwilligerswerk, voor anderen is het een manier om weer houvast in het leven te krijgen.

‘Mensen laten meedoen’

Drie keer per week loopt jobcoach Mohammed El Jabli met mensen door de straten. Hij probeert mensen die al jaren in de bijstand zitten, te activeren om weer aan de gang te gaan. ‘Door ze weer tussen de mensen te laten komen, door ze activiteiten te laten doen’, somt hij op. ‘Zo laat ik ze weer meedoen in de maatschappij.’

‘Sommigen vinden dat heel moeilijk’, vervolgt Mohammed zijn verhaal. ‘Maar na twee, drie maanden zie je dat ze weer actief zijn. Dat ze het leuk vinden om te komen.’

Mohammed probeert mensen die al jaren in de bijstand zitten, te activeren om weer aan de gang te gaan | Foto: Omroep West

Koelkast en scooter liggen op straat

Ondertussen lopen Mohammed en Fred Zuiderwijk tegen een leenscooter aan die op de stoep lijkt te zijn gedumpt. Het is samen met het vele zwerfvuil een van de oorzaken die de leefbaarheid in de wijk verstoort. Maar het is niet het enige obstakel dat zomaar is gedumpt. Een grote koelkast is zomaar op straat gegooid. ‘Even een foto maken’, zegt Mohammed. ‘Dan meld ik dit op de app en krijgt de gemeente een signaal. Die ruimen het dan op. Alle kleine beetjes helpen.’

In de vierdelige TV-serie ‘Zuid West, thuis best’, die bij Omroep West wordt uitgezonden, gaat presentator Fred Zuiderwijk op ontdekkingstocht door Den Haag Zuid West. Vanaf 25 februari is Fred vier donderdagen om 17 uur te zien op TV West.

LEES OOK: Groep de Mos: stop toestroom kansarmen naar Den Haag Zuidwest

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG ZUIDWEST DEN HAAG

Groep de Mos: stop toestroom kansarmen naar Zuidwest

Den HaagFM 25.02.2021 De toestroom van kansarmen naar de wijk Zuidwest moet stoppen. Dat vindt oppositiepartij Hart voor Den Haag/Groep de Mos in de gemeenteraad, aldus mediapartner Omroep West. De partij wil mensen met een laag inkomen weren uit Zuidwest en op deze manier de wijk ‘ontlasten’. Hiervoor haalt de partij de Rotterdamwet uit de kast. Het is één van de maatregelen die Groep de Mos wil nemen om de grote problemen in Zuidwest aan te pakken.

De plannen zijn door Hart voor Den Haag/Groep de Mos opgeschreven in het initiatiefvoorstel ‘Hoop & Optimisme in een sterk Zuidwest’. Hierin staat een lange lijst aan maatregelen die het stadsbestuur volgens de partij moet nemen om een ‘sociale ramp’ waar Zuidwest op afstevent af te wenden.

Zuidwest is een wijk met veel sociaaleconomische problemen. De armoede is groot, er is veel werkloosheid, mensen kampen met gezondheidsproblemen en veel woningen verkeren in slechte staat. Om de problemen in de wijk aan te pakken heeft het Haagse stadsbestuur 10 miljoen euro uitgetrokken en zet daarnaast 36 miljoen euro uit de opbrengst van de verkoop van Eneco in voor gebiedsontwikkeling en woningbouw in de wijk. Ook draagt het Rijk 7 miljoen euro bij aan Zuidwest en investeert daarbovenop 17 miljoen euro voor het vlottrekken van bouwprojecten in de wijk.

Hoop en optimisme
‘Morgenstond, Bouwlust, Vrederust en Moerwijk zijn naoorlogse wijken, die in een tijd van hoop en optimisme zijn opgebouwd’, zegt fractievoorzitter Richard de Mos. ‘Ze stonden symbool voor de wederopbouw van Nederland. Dat gevoel moet terug.’

Hart voor Den Haag/Groep de Mos wil in deze wijken de Rotterdamwet inzetten. Op basis van die wet kunnen grote steden bijzondere maatregelen nemen om achterstandsgebieden aan te pakken. Het gaat om zaken zoals het verlagen van de onroerende zaakbelasting voor bedrijven, het sluiten van panden die de leefbaarheid aantasten en het stellen van inkomenseisen aan woningzoekenden.

Kansarmen
De Mos: ‘Volgens ons is een van de oorzaken van de problemen in het gebied dat de bevolkingssamenstelling in onbalans is. Het zijn steeds de statushouders en psychiatrische patiënten die in Zuidwest landen. Dat kan deze wijk niet meer aan. Daarom omarmen wij het doel van de Rotterdamwet om de toestroom van kansarmen te blokkeren zodat de wijk ontlast wordt. Waar deze mensen dan naartoe moeten? Den Haag is groter dan Zuidwest en een wijk als het Statenkwartier hoort ook bij de stad.’

De Mos wil de wet ook gebruiken om malafide huisjesmelkers te bestrijden en taalproblemen, huurachterstanden en het niet afronden van een opleiding aan te pakken. ‘Er moeten mensen aan de wijk worden toegevoegd die wat voor Zuidwest kunnen betekenen’, zegt De Mos. ‘Daarom geven we bijvoorbeeld agenten, leraren en verpleegkundigen voorrang als zij een huurwoning zoeken.’

Nationaal programma Zuidwest
Ook pleit de partij voor een nationaal programma Zuidwest. Dat betekent dat het Rijk meer zou bijdragen dan de 7 miljoen die de landelijke overheid nu uittrekt voor Zuidwest. ‘Een goede lobby vanuit Rotterdam heeft zo’n programma voor het vergelijkbare Rotterdam-Zuid opgeleverd met daaraan gekoppeld 260 miljoen euro’, stelt De Mos. ‘Den Haag komt er vanaf met een fooi.’ De Mos is lijsttrekker van de landelijke beweging Code Oranje en wil als hij gekozen wordt vanuit de Tweede Kamer aan de slag voor Zuidwest. ‘Naast mijn raadslidmaatschap wil ik ook actief lobbyen om een broodnodig nationaal programma voor het armlastige Zuidwest voor elkaar te krijgen.’

Een greep uit de maatregelen die Hart voor Den Haag/Groep de Mos voorstelt:

  • Den Haag moet zich hard maken voor een nationaal programma Zuidwest, waarbij het Rijk flink meebetaalt aan het verbeteren van de wijk.
  • Meer geld uit de verkoop van Eneco gebruiken voor Zuidwest. Het college zet momenteel 36 miljoen in voor ontwikkelingen in Zuidwest.
  • Extra camera’s plaatsen en preventief fouilleren mogelijk maken.
  • De Rotterdamwet invoeren in Moerwijk, Bouwlust, Morgenstond en Vrederust. Op basis van de Rotterdamwet kunnen bijvoorbeeld inkomenseisen gesteld worden aan nieuwe bewoners.
  • Cruciale beroepen zoals agenten, leraren en zorgpersoneel moeten voorrang krijgen op een woning.
  • Maatschappelijk werk, goede schuldhulpverlening en soortgelijke voorzieningen moeten op loopafstand in de wijk zitten.
  • Geld uit de begroting dat voor duurzaamheid is bedoeld zo veel mogelijk inzetten voor het isoleren en verbeteren van bestaande woningen waarin vocht- en schimmelproblemen voor komen.
  • Het aantal uren gym op scholen verruimen.
  • Een ROC-vestiging en een havo/vwo-opleiding openen in Zuidwest.
  • Een Leywegfonds opstellen voor het noodlijdende winkelcentrum Leyweg.
  • ADO Den Haag, die de komende seizoenen in Rijswijk traint, moet na de twee verstreken contractjaren alsnog naar Den Haag komen en de beschikking krijgen over een trainingsaccommodatie.
  • Alternatieven voor Parkpop in Zuidwest in kaart brengen.
  • In de strijd tegen vuil op straat het Rattenoffensief nieuw leven inblazen.
  • Een korte- en langetermijnstrategie opstellen voor Den Haag Zuidwest, zodat alle uitdagingen op het gebied van veiligheid, wonen, leefbaarheid, werk, onderwijs, gezondheid, sport en cultuur voor de komende jaren effectief te lijf worden gegaan.

Groep de Mos: stop toestroom kansarmen naar Den Haag Zuidwest

OmroepWest 24.0.2021 De toestroom van kansarmen naar Den Haag Zuidwest moet stoppen. Dat vindt oppositiepartij Hart voor Den Haag/Groep de Mos in de Haagse gemeenteraad. De partij wil mensen met een laag inkomen weren uit Zuidwest en op deze manier de wijk ‘ontlasten’. Hiervoor haalt de partij de Rotterdamwet uit de kast. Het is één van de maatregelen die Groep de Mos wil nemen om de grote problemen in Zuidwest aan te pakken.

De plannen zijn door Hart voor Den Haag/Groep de Mos opgeschreven in het initiatiefvoorstel ‘Hoop & Optimisme in een sterk Zuidwest’. Hierin staat een lange lijst aan maatregelen die het stadsbestuur volgens de partij moet nemen om een ‘sociale ramp’ waar Den Haag Zuidwest op afstevent af te wenden.

Den Haag Zuidwest is een wijk met veel sociaaleconomische problemen. De armoede is groot, er is veel werkloosheid, mensen kampen met gezondheidsproblemen en veel woningen verkeren in slechte staat. Om de problemen in de wijk aan te pakken heeft het Haagse stadsbestuur 10 miljoen euro uitgetrokken en zet daarnaast 36 miljoen euro uit de opbrengst van de verkoop van Eneco in voor gebiedsontwikkeling en woningbouw in de wijk. Ook draagt het Rijk 7 miljoen euro bij aan Zuidwest en investeert daarbovenop 17 miljoen euro voor het vlottrekken van bouwprojecten in de wijk.

Hoop en optimisme

‘Morgenstond, Bouwlust, Vrederust en Moerwijk zijn naoorlogse wijken, die in een tijd van hoop en optimisme zijn opgebouwd’, zegt fractievoorzitter Richard de Mos. ‘Ze stonden symbool voor de wederopbouw van Nederland. Dat gevoel moet terug.’

Hart voor Den Haag/Groep de Mos wil in deze wijken de Rotterdamwet inzetten. Op basis van die wet kunnen grote steden bijzondere maatregelen nemen om achterstandsgebieden aan te pakken. Het gaat om zaken zoals het verlagen van de onroerende zaakbelasting voor bedrijven, het sluiten van panden die de leefbaarheid aantasten en het stellen van inkomenseisen aan woningzoekenden.

Kansarmen

De Mos: ‘Volgens ons is een van de oorzaken van de problemen in het gebied dat de bevolkingssamenstelling in onbalans is. Het zijn steeds de statushouders en psychiatrische patiënten die in Zuidwest landen. Dat kan deze wijk niet meer aan. Daarom omarmen wij het doel van de Rotterdamwet om de toestroom van kansarmen te blokkeren zodat de wijk ontlast wordt. Waar deze mensen dan naartoe moeten? Den Haag is groter dan Zuidwest en een wijk als het Statenkwartier hoort ook bij de stad.’

De Mos wil de wet ook gebruiken om malafide huisjesmelkers te bestrijden en taalproblemen, huurachterstanden en het niet afronden van een opleiding aan te pakken. ‘Er moeten mensen aan de wijk worden toegevoegd die wat voor Zuidwest kunnen betekenen’, zegt De Mos. ‘Daarom geven we bijvoorbeeld agenten, leraren en verpleegkundigen voorrang als zij een huurwoning zoeken.’

Nationaal programma Zuidwest

Ook pleit de partij voor een nationaal programma Zuidwest. Dat betekent dat het Rijk meer zou bijdragen dan de 7 miljoen die de landelijke overheid nu uittrekt voor Zuidwest. ‘Een goede lobby vanuit Rotterdam heeft zo’n programma voor het vergelijkbare Rotterdam-Zuid opgeleverd met daaraan gekoppeld 260 miljoen euro’, stelt De Mos.

‘Den Haag komt er vanaf met een fooi.’ De Mos is lijsttrekker van de landelijke beweging Code Oranje en wil als hij gekozen wordt vanuit de Tweede Kamer aan de slag voor Zuidwest. ‘Naast mijn raadslidmaatschap wil ik ook actief lobbyen om een broodnodig nationaal programma voor het armlastige Zuidwest voor elkaar te krijgen.’

Een greep uit de maatregelen die Hart voor Den Haag/Groep de Mos voorstelt:

  • Den Haag moet zich hard maken voor een nationaal programma Zuidwest, waarbij het Rijk flink meebetaalt aan het verbeteren van de wijk.
  • Meer geld uit de verkoop van Eneco gebruiken voor Zuidwest. Het college zet momenteel 36 miljoen in voor ontwikkelingen in Zuidwest.
  • Extra camera’s plaatsen en preventief fouilleren mogelijk maken.
  • De Rotterdamwet invoeren in Moerwijk, Bouwlust, Morgenstond en Vrederust. Op basis van de Rotterdamwet kunnen bijvoorbeeld inkomenseisen gesteld worden aan nieuwe bewoners.
  • Cruciale beroepen zoals agenten, leraren en zorgpersoneel moeten voorrang krijgen op een woning.
  • Maatschappelijk werk, goede schuldhulpverlening en soortgelijke voorzieningen moeten op loopafstand in de wijk zitten.
  • Geld uit de begroting dat voor duurzaamheid is bedoeld zo veel mogelijk inzetten voor het isoleren en verbeteren van bestaande woningen waarin vocht- en schimmelproblemen voor komen.
  • Het aantal uren gym op scholen verruimen.
  • Een ROC-vestiging en een havo/vwo-opleiding openen in Zuidwest.
  • Een Leywegfonds opstellen voor het noodlijdende winkelcentrum Leyweg.
  • ADO Den Haag, die de komende seizoenen in Rijswijk traint, moet na de twee verstreken contractjaren alsnog naar Den Haag komen en de beschikking krijgen over een trainingsaccommodatie.
  • Alternatieven voor Parkpop in Zuidwest in kaart brengen.
  • In de strijd tegen vuil op straat het Rattenoffensief nieuw leven inblazen.
  • Een korte- en langetermijnstrategie opstellen voor Den Haag Zuidwest, zodat alle uitdagingen op het gebied van veiligheid, wonen, leefbaarheid, werk, onderwijs, gezondheid, sport en cultuur voor de komende jaren effectief te lijf worden gegaan.

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG ZUIDWEST ZUIDWEST RICHARD DE MOS

Gemeente pakt stadsdeel Zuid-West aan: ‘We hebben de problemen veel te laat gezien’

Den HaagFM 10.12.2020 De gemeente trekt miljoenen uit om het stadsdeel Zuid-West op te gaan knappen. Deze buurt staat bekend als één van de armste gebieden van Nederland. Het gebied moet een plek worden van ‘hoop en perspectief’, aldus wethouder Martijn Balster, al steekt hij ook de hand in eigen boezem: ‘We hebben de problemen veel te laat gezien’

Het stadsdeel Zuid-West stamt van na de oorlog en werd al snel een populaire plek om te wonen. ‘Daar wilde je zijn. Iedereen. Dat waren de perfecte wijken om te starten en een mooie toekomst tegemoet te gaan’, vertelt Martijn Balster. Maar het verval is ingetreden. De wijken zijn snel achteruit gegaan. ‘Het is in twintig jaar tijd drastisch veranderd.’

Ondanks de achteruitgang, blijven de bewoners trots op de wijk, aldus Balster. ‘De samenhang is heel groot. Bewoners helpen elkaar ontzettend. Maar als je naar de statistieken kijkt, zijn er heel veel problemen achter de voordeuren.’ Als voorbeeld noemt Balster de wijk Moerwijk, die in twintig jaar tijd van het Haagse gemiddelde afzakte naar één van de armste wijken van ons land.

‘Schokkende cijfers’
De plannen voor het opknappen van de woningen, die in zeer slechte staat zijn, waren er al langer. De economische crisis van 2008 gooide roet in dat eten en sindsdien is er niet meer omgekeken naar al het achterstallig onderhoud. ‘We moeten erkennen dat we de problemen te laat hebben gezien. De meest kwetsbare mensen komen in die woningen te worden, dus de problemen stapelen zich snel op.’

De cijfers over die problemen zijn keihard. De levensverwachting in Zuid-West is zeven jaar korter, zes op de tien is chronisch ziek en mensen leven gemiddeld veertien jaar langer in slechte gezondheid. ‘Dat zijn schokkende cijfers. Er zijn altijd verschillen in een stad, heel veel factoren bepalen dat. Maar deze verschillen zijn immens groot. En daar moeten we heel hard aan werken.’

Jarenplan
Dat werk gaat beginnen, maar inwoners van Zuid-West moeten een lange adem hebben: een stadsdeel is niet zomaar verbouwd. ‘Ik kan niet vandaag de sloophamer er in zetten’, aldus Balster. ‘Dus het gaat blok voor blok, straat voor straat.’

Wie nu hulp nodig heeft met woningproblemen, zal snel iets horen van de woningcoöperaties. ‘Ik ben met hen in gesprek over de woningen waar nu iets aan moet gebeuren, bijvoorbeeld als je met je kinderen in vocht en schimmel woont. Zo gaan we jaar voor jaar, stap voor stap de woningen verbeteren.’

In Zuidwest zijn de problemen zó groot, dat er snel wat moet gebeuren: ‘Er is hier sprake van acute nood’

AD 07.12.2020 Dat de gemeente miljoenen gaat uittrekken om Den Haag Zuidwest aan alle kanten aan te pakken is prachtig. Het behoort immers tot de armste gebieden van Nederland. De nood is echter zo hoog dat bewoners oproepen om al op korte termijn iets te doen aan de ellende.

Voor de zij-ingang van de Marcus kerk in Moerwijk staat deze middag een lange rij mensen. Het zijn bewoners die hier een voedselpakket komen ophalen. Binnen is het een drukte van belang. Vrijwilligers moeten bezoekers er af en toe op wijzen dat ze 1,5 meter afstand moeten houden. De bewoners die hier wekelijks komen zijn mensen die nauwelijks kunnen rondkomen. Zonder de voedselpakketten zouden sommigen hun huur niet kunnen betalen, weet buurtpastor Bettelies Westerbeek. ,,Deze wijk is echt straatarm’’, zegt ze zuchtend.

Lees ook;

,,Het is een wijk die nog steeds achteruit gaat. Je hebt hier het goedkoopste aanbod huurhuizen. Mensen in een noodsituatie komen allemaal hier naartoe. De huizen zijn van slechte kwaliteit en de corporaties hebben geen geld om daar wat aan te doen. Gelukkig ziet iedereen dat nu ook, dat is een beetje winst.’’

Schuldhulpverlening

De buurtpastor, die zelf ook in de wijk woont, is dan ook blij dat de gemeente en het rijk tientallen miljoenen vrij maken voor het opknappen van Zuidwest. ,,Daar zitten goede plannen bij. Maar er is hier sprake van acute nood. Veel mensen zitten nú in de problemen. Die zitten in de schuldhulpverlening of hebben andere maatschappelijke problemen. De plannen zijn vooral voor de langere termijn, dus daar hebben mensen nu niet zoveel aan.’’

We moeten niet doen alsof het geld van het rijk dé oplossing is voor alle problemen, aldus Bewoner Neo.

Ook bij de bewonersorganisatie gaat nog niet meteen de vlag uit. ,,Er komt een klap geld hier naar toe, maar we moeten niet doen alsof we de zilvervloot hebben gewonnen. Deze wijk is de afgelopen tien jaar zó verwaarloosd. De huizen zijn van slechte kwaliteit met veel schimmel. Er is hier veel achterstallig onderhoud. Dat zijn we nu aan het inhalen’’, vertelt coördinator Neo.

Stinkende best

Hij is bang voor een verkeerde besteding van al die miljoenen vanuit het rijk. ,,Ik houd mijn hart vast. De wethouder heeft allerlei ambities en we zien dat hij echt zijn stinkende best doet. Maar we zien ook dat de afstand tussen de wijk en het stadhuis groot is, en dat wat de wethouder met ons bespreekt niet altijd goed landt in de gemeenteraad of bij zijn collega-bestuurders. We hebben dus niet alleen geld nodig maar ook nieuw beleid.’’

Daarom is het van groot belang, vindt hij, dat bewoners snel betrokken worden bij het maken van de plannen. Die weten immers het beste wat er speelt in de wijk. Het moet niet zo zijn, aldus Neo, dat de gemeente pas bij hen langsgaat als de plannen al klaar zijn. ,,We willen echt participeren. De actieve bewoners hier zijn best betrokken, er zit best veel energie in deze wijken.’’

Zuidwest heeft een groot aanbod aan goedkope huurwoningen.

Zuidwest heeft een groot aanbod aan goedkope huurwoningen. © AD

Op korte termijn zal er ook snel wat moeten gebeuren. Westerbeek: ,,Het belangrijkste voor nu is dat de basis in orde is.’’ Zij doelt dan onder meer op het maatschappelijk werk, goede schuldhulpverlening en voorzieningen voor bewoners op loopafstand. ,,Maar juist op die basisvoorzieningen wordt continu bezuinigd.’’

Bewoners in de wijk moeten volgens Neo weer vertrouwen krijgen in de overheid. Zij zijn in het verleden vaak blij gemaakt met een dode mus, vertelt hij. ,,Het vertrouwen is helemaal weg. Het belangrijkste is dat dit wordt hersteld. Dat de mensen weer het gevoel krijgen: de gemeente is ook van ons.’’

Armoede en ziekte

Het is niet allemaal kommer en kwel. De afgelopen jaren zijn er nieuwbouwwoningen bijgekomen en hebben veel portiekwoningen een mooie gevel gekregen. Maar achter veel deuren is het nog steeds mis. Zuidwest scoort op vrijwel alle vlakken slechter dan de rest van Den Haag. Een kwart van de bewoners leeft in armoede en het gemiddelde jaarinkomen is 16.500 euro per inwoner, dat is 10.000 euro lager dan elders. Zes op de tien inwoners heeft een chronische ziekte en bewoners leven gemiddeld 7 jaar korter en 14 jaar in slechtere gezondheid dan andere Hagenaars.

Bij het rijk zijn ze inmiddels ook doordrongen van de problemen in Zuidwest. Het is een van de zestien stedelijke vernieuwingsgebieden in Nederland, waar de komende jaren flink in wordt geïnvesteerd. Het Haagse gemeentebestuur mikt op een integrale aanpak. Er komen niet alleen nieuwe woningen bij, maar er komt ook aandacht voor onderwijs, economie, veiligheid en participatie. ,,Maar ook: goede schuldhulpverlening, aandacht voor de gezondheid van mensen en voldoende werkgelegenheid. Daarom bereiden we een aanpak voor waar het mes aan twee kanten snijdt.’’

Het gaat niet alleen om stenen, maar ook om alle problemen achter de voordeur, aldus Martijn Balster.

Wethouder Martijn Balster (Wonen) beseft dat de problemen niet binnen enkele jaren zijn opgelost. Er zijn plannen voor duizenden woningen. ,,Maar we hebben ook gezegd: die sociale kant moeten we ook opbouwen. Het gaat niet alleen om stenen, maar ook om alle problemen achter de voordeur.’’ Want woningen alleen zijn niet bepalend voor de leefkwaliteit van bewoners. Bij een prettige woonomgeving horen ook voldoende voorzieningen.

Wethouder Martijn Balster hoopt met zijn aanpak het vertrouwen van de bewoners terug te winnen.

Wethouder Martijn Balster hoopt met zijn aanpak het vertrouwen van de bewoners terug te winnen. © Frank Jansen

Gedoemd te mislukken

De opgave is groot. ,,We kunnen dit allemaal niet alleen’’, zegt Balster. Samenwerking met bewoners en andere maatschappelijke partners is volgens hem noodzakelijk. Anders is zo’n jarenlange aanpak gedoemd om te mislukken. De wethouder weet dat het vertrouwen van de bewoners in de gemeente laag is. Maar daar wil hij met deze aanpak verandering in brengen.

Naast het geld van het rijk – de stad stuurt binnenkort een plan naar de minister – gaat Den Haag zelf flink investeren. Zo gaat 36 miljoen van de ruim 120 miljoen euro voor gebiedsontwikkeling naar Zuidwest. Ook zal een deel van 50 miljoen voor sociale woningbouw hier naar toe gaan. Aan de sociale kant is een eerste stap gezet met een investering van 17 miljoen.

Wethouder Balster: “Zuidwest moet weer de wijk van hoop en perspectief worden”

Den HaagFM 07.12.2020 De plannen om Den Haag Zuidwest beter op de kaart te zetten vergen een langdurige inzet, dat heeft wethouder Martijn Balster geschreven aan de Haagse gemeenteraad. “Ooit was het de droom van iedere Hagenaar uit de middenklasse om in Zuidwest te wonen. Dat is anno 2020 totaal anders. Zuidwest moet weer de wijk van hoop en perspectief worden”, legt Balster uit.

Het stadsbestuur stelt dat de vier wijken (Morgenstond, Bouwlust, Vrederust en Moerwijk) in Zuidwest in de afgelopen 20 jaar fors zijn afgegleden van het Haags gemiddelde. Onder meer de inkomenspositie van inwoners van Zuidwest moet worden aangepakt, want relatief veel mensen hebben een uitkering en schulden schrijft Balster. Ook is de levensverwachting in het gebied korter dan van Hagenaars in Andere wijken. “Dit is niet acceptabel. We gunnen elke Hagenaar een kans op een fijne toekomst.”

Onderwijs, werk & economie, veiligheid, gezondheid, wonen en participatie zijn wat het stadsbestuur betreft urgente thema’s die aandacht vragen. Begin 2021 moeten de plannen vorm krijgen, daarvoor wordt samengewerkt met bewoners en (maatschappelijke) partners in Zuidwest. Ook het Rijk wordt wat het stadsbestuur betreft een van de partners in de ontwikkeling van Zuidwest, zij zou het bestuurlijk, financieel en inhoudelijk kunnen ondersteunen. “Een aanpak die we 10 á 20 jaar willen volhouden, kan niet slagen zonder betrokkenheid, commitment van partners die samen met de gemeente de schouders eronder zetten.”

Voor het programma ter verbetering van Zuidwest komt nog een financiële opzet. “Wij richten ons daarbij in eerste instantie op de kabinetsformatie, waar naar verwachting een besluit valt over meerjarige financiële steun voor wijken zoals in Zuidwest.” Daarnaast wordt door het stadsbestuur gekeken of bestaande budgetten kunnen worden ingezet voor de gemeentelijke ambities. Sowieso is het de bedoeling dat een deel van het Enecogeld (36 miljoen euro) zal worden ingezet voor de gebiedsontwikkeling van Zuidwest. Ook is er geld beschikbaar voor sociale woningbouw en starterswoningen en is er vanuit de Regiodeal geld beschikbaar voor de wijken.

‘Veerkracht in de wijk’

Balster: “Wanneer ik in gesprek ben met bewoners komt altijd direct naar voren dat er zoveel energie en veerkracht in de wijk is. Mensen zijn er voor elkaar en er is een grote behoefte aan ontmoeting, verbinding. Bewoners, initiatiefnemers en professionals hebben echter nog geen podium voor deze initiatieven.” De campagne ‘Zuidwest op z’n best’ is wat Balster betreft een middel om die plannen een podium te bieden, daarnaast is deze campagne bedoeld om ervaringen te delen en geboekte successen te laten zien.