Maandelijks archief: november 2020

Aftrap aanpak Haagse pleinen

PH 02.12.2020

Aanpak Haagse pleinen

De gemeente trekt vanaf 2020 ieder jaar 400.000 euro uit om pleinen in de stad op te knappen. De gemeente wil zo de ontmoetingsplaatsen wat meer aanzien geven.

De gemeente wil de burgers nauw betrekken bij de pleinenaanpak. ‘Zij weten het beste wat hun buurt nodig heeft’, staat in een verklaring. ‘Levendige en aantrekkelijke pleinen geven kracht aan de buurt. Zo kunnen bewoners, jong en oud, elkaar makkelijk en spontaan ontmoeten’, zegt wethouder Hilbert Bredemeijer in de verklaring.

Er wordt begonnen met zes pleinen;

  • Kaapseplein,
  • Slachthuisplein,
  • Sweelinckplein,
  • Jan van Riebeekstraat,
  • Frederik Hendrikplein,
  • Delftselaan.

Deze pleinen zijn gekozen op basis van een aantal criteria. De gemeente wil onder meer meer ruimte voor voetgangers, extra bomen en beplanting en meer zitbanken.

Ebru Akkus en wethouder Hilbert Bredemijer leggen de laatste graszode voor een hondenveldje aan de Delftselaan | Foto: Omroep West

Gemeente Den Haag trekt jaarlijks 400.000 euro uit voor opknappen stadspleinen

OmroepWest 26.11.2020 De gemeente Den Haag stelt de komende tijd jaarlijks 400.000 euro beschikbaar om zes pleinen in de stad op te knappen. De pleinen worden samen met bewoners opnieuw ingericht ‘om te zorgen dat iedereen zich welkom voelt’, zo schrijft de gemeente. De pleinen krijgen onder andere betere bestrating, nieuwe bankjes en meer groen.

Het gaat voor nu om zes pleinen: het Kaapseplein, het Slachthuisplein, het Sweelinckplein, de Jan van Riebeekstraat, het Frederik Hendrikplein en de Delftselaan. Die pleinen zijn gekozen op basis van een aantal criteria. De gemeente wil onder meer meer ruimte voor voetgangers, extra bomen en beplanting en meer zitbanken.

Wethouder Hilbert Bredemijer is enthousiast over het plan, en geeft aan graag de buurtbewoners bij de verbetering van de pleinen te betrekken. ‘Levendige en aantrekkelijke pleinen geven kracht aan de buurt. Zo kunnen bewoners, jong en oud, elkaar makkelijk en spontaan ontmoeten’, aldus de wethouder. Donderdag legde de wethouder zelf de laatste hand aan een hondenveldje aan de Delftselaan.

Buurtbewoners

Afgelopen zomer meldde Ebru Akkus, een van de bewoners van de Delftselaan, zich bij de gemeente met haar plannen om het plein in haar buurt op te knappen. In een brief aan de gemeente schreef ze dat de buurt ‘samen met de gemeente wil kijken naar een betere indeling en andere verbetermogelijkheden.’

Akkus was donderdag zelf aanwezig om samen met wethouder Bredemijer de laatste hand aan een hondenveldje te leggen.

Meer over dit onderwerp: DELFTSELAAN GEMEENTE DEN HAAG

Gemeente trekt jaarlijks 400.000 euro uit voor opknappen pleinen

Den HaagFM 26.11.2020 De gemeente trekt vanaf 2020 ieder jaar 400.000 euro uit om pleinen in de stad op te knappen. De gemeente wil de ontmoetingsplaatsen zo wat meer aanzien geven.

De gemeente wil de burgers nauw betrekken bij de pleinenaanpak. ‘Zij weten het beste wat hun buurt nodig heeft’, staat in een verklaring. ‘Levendige en aantrekkelijke pleinen geven kracht aan de buurt. Zo kunnen bewoners, jong en oud, elkaar makkelijk en spontaan ontmoeten’, zegt wethouder Hilbert Bredemeijer in de verklaring.

Volgens Bredemeijer is het de bedoeling dat iedereen zich welkom moet voelen op een plein in de buurt. ‘Dan moet zo’n pleintje er natuurlijk wel verzorgd en uitnodigend bijliggen. Samen met bewoners gaan we aan de slag om dit voor elkaar te krijgen. Bijvoorbeeld met bomen, bankjes en betere bestrating.’

De keuze is dit jaar gevallen op het Kaapseplein, het Slachthuisplein, het Sweelinckplein, de Jan van Riebeekstraat, het Frederik Hendrikplein en de Delftselaan.

Den Haag FM » Zoekresultaten » pleinen

Wethouder Hilbert Bredemeijer en bewoner Ebru Akkus leggen graszode in het hondenveldje aan de Delftselaan

Wethouder Hilbert Bredemeijer en bewoner Ebru Akkus leggen graszode in het hondenveldje aan de Delftselaan © Gemeente Den Haag / Henriette Guest

Den Haag trekt jaarlijks 400.000 euro uit om pleinen op te knappen

AD 26.11.2020 Het Kaapseplein, het Slachthuisplein, het Sweelinckplein, de Jan van Riebeekstraat, het Frederik Hendrikplein en de Delftselaan zijn verouderd en krijgen een broodnodige opknapbeurt.

Den Haag trekt vanaf 2020 ieder jaar 400.000 euro uit om pleinen in de stad op te knappen. Dit omdat de pleinen volgens de gemeente belangrijke ontmoetingsplekken zijn. Ze gaan samen met bewoners zorgen voor herinrichting. ,,Levendige en aantrekkelijke pleinen geven kracht aan de buurt”, aldus verantwoordelijk wethouder Hilbert Bredemeijer.

,,Zo kunnen bewoners, jong en oud, elkaar makkelijk en spontaan ontmoeten. Om ervoor te zorgen dat iedereen zich welkom voelt, moet zo’n pleintje er natuurlijk wel verzorgd en uitnodigend bijliggen. Samen met bewoners gaan we aan de slag om dit voor elkaar te krijgen. Bijvoorbeeld met bomen, bankjes en betere bestrating.”

Lees ook;

Nog meer gedonder met het SpuiForum “Amare” !! – debat 06.05.2020 – de nasleep – deel 2

Geen strafrechtelijk onderzoek naar valsheid in geschrift bouw Amare

Het Openbaar Ministerie (OM) doet geen verder strafrechtelijk onderzoek naar het plegen van valsheid in geschrifte door de vertrokken Haagse oud-topambtenaar die verantwoordelijk was voor de bouw van cultuurcomplex Amare. Raadslid Ralf Sluijs had eind mei 2929  namens Hart voor Den Haag aangifte tegen hem gedaan vanwege valsheid in geschrifte, maar het OM ziet ‘geen redelijk vermoeden van schuld’. Dat meldt mediapartner Omroep West.

AD 18.11.2020

Volgens Hart voor Den Haag-raadslid Ralf Sluijs is er rond het vertrek van de topambtenaar sprake geweest van valsheid in geschrifte en het lekken van vertrouwelijke informatie. De topambtenaar vertrok vorig jaar ‘in goed overleg’ omdat hij volgens het college de gedragscode had overtreden en niet transparant zou zijn geweest. Verder wilde het college niets over de zaak kwijt, omdat het een privékwestie is en een zaak tussen werkgever en werknemer.

Notabene NRC Handelsblad wist te melden dat de topambtenaar dubieuze financiële toezeggingen zou hebben gedaan aan de ontwikkelaar van Amare, waar niet de gemeente, maar de bouwer beter van zou worden. Hart voor Den Haag beweert daarom dat de topambtenaar ‘voor de bus is gegooid’ door toenmalig verantwoordelijk wethouder Boudewijn Revis..

Telegraaf 18.11.2020

De oud-topambtenaar was tot eind 2019 verantwoordelijk voor de bouw van cultuurcomplex Amare. In dit dossier zou hij ‘niet- integer’ hebben gehandeld en zou hij zijn gedragscode hebben geschonden, concludeerde het stadsbestuur begin dit jaar na een integriteitsonderzoek. De directeur vertrok vervolgens in goed overleg bij de gemeente.

Lees ook;

Het stadsbestuur deed verder geen mededelingen over de kwestie, maar volgens NRC Handelsblad zou de oud-directeur dubieuze financiële toezeggingen hebben gedaan aan de ontwikkelaar van cultuurpaleis Amare, die nadelig waren voor de gemeente.

De gemeente heeft in dat geval een aangifte­plicht, maar voert deze niet uit, aldus Ralf Sluijs.

De fractie van Hart voor Den Haag /Groep de Mos nam geen genoegen met het vertrek van de topambtenaar. Volgens raadslid Ralf Sluijs zou de man valsheid in geschrifte hebben gepleegd en bovendien vertrouwelijke informatie hebben gelekt. ,,De gemeente heeft in dat geval een aangifteplicht, maar voert deze niet uit’’, zei Sluijs destijds. ,,Dan doen wij het maar.”

Telegraaf 08.12.2020

Doofpot

In een brief aan het raadslid schrijft het Openbaar Ministerie nu dat er in de kwestie van de voormalige ambtenaar ‘geen redelijk vermoeden van schuld is’. Verder strafrechtelijk onderzoek zou bovendien ‘niet opportuun’ zijn, omdat de gemeente Den Haag niet financieel benadeeld is en zelf geen aangifte ‘van enig strafbaar feit’ heeft gedaan, aldus Justitie.

Hart voor Den Haag is het er bepaald niet mee eens en spreekt van een doofpot. ,,Er liggen geen splinters, maar hele balken aan bewijs voor de laakbare en schimmige handelswijze die het IJspaleis erop nahoudt”, zegt Ralf Sluijs.

AD 25.11.2020

Zie: Amare web

lees: Amare Den Haag WIKIpedia

Meer  over amare den haag

meer; CULTUURCOMPLEX OCC  AMARE

Gerelateerd; Timelapse: Cultuurcomplex vordert gestaag, toch nog 2,5 jaar wachten

lees: Initiatiefvoorstel Verstop kritische rapporten niet langer in de kluis 18.05.2020

lees: RIS305215 Integriteitsonderzoek extern onderzoeksbureau 04.05.2020

lees: RIS304964 Actualisering dekkingsbesluit Amare en verwacht resultaat bedrijfsexploitatie Amare 17.03.2020

Lees ook: Dossier: Spuiforum 2.0

Zie: En weer gedonder met het cultuurpaleis Amare !!

Zie ook: Cultuurcomplex Amare vordert gestaag !!! – stand van zaken 22.10.2020

Zie dan ook: Het nieuwe cultuurpaleis Amare aan het Spui in Den Haag is bijna klaar

Zie verder ook: Het nieuwe cultuurpaleis Amare aan het Spui in Den Haag bijna open

Zie ook nog: Nog meer gedonder met het SpuiForum !! – debat 06.05.2020 – de nasleep – deel 1

Zie dan ook: Nog meer gedonder met het SpuiForum !! – debat 06.05.2020

zie ook nog verder: Nog meer gedonder met het SpuiForum !!

Zie verder ook nog dan: Het SpuiForum anno 03.04.2020: “We zijn er bijna maar nog niet helemaal !!” – vervolg

En ook nog: Het gedonder met de “Sonate” in het Haagse Wijnhavenkwartier

zie ook: Het SpuiForum anno 19.03.2020: “We zijn er bijna maar nog niet helemaal !!”

zie ook: Ook het gedonder met het SpuiForum gaat vrolijk weer verder en nog verder !!

Zie ook: Ook het gedonder met het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !!

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 17.11.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat als “Amare” vrolijk weer verder !! – voortgang 10.10.2019

Zie ook: Het Haagse Spuiforum na het coaltieakkoord 2018 – 2022

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 08.09.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 10.07.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !!

Zie ook: En weer gaat het gedonder met het SpuiForum vrolijk verder !! – deel 2

Zie ook: En weer gaat het gedonder met het SpuiForum vrolijk verder !! – deel 1

zie ook: Het nieuwe onderwijs en cultuur complex op het Spuiplein – SvZ 15.09.2018

zie ook: De eerste paal voor het nieuwe Onderwijs en Cultuur Complex op het Spuiplein

en zie ook: Het gedonder met het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !!

zie dan ook: Het Spuiforum na het coaltieakkoord 2018 – 2022

zie ook:  Het Haagse coalitieakkoord 2018 – 2022

en zie ook: Crisis en nog meer vertraging nieuwe plannen Haags Spuiforum

zie dan ook: Nog meer vertraging nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 8

verder zie ook: Bouw Haags cultuurpaleis gaat eindelijk beginnen

zie verder ook: Vertraging nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 7

zie ook nog: Vertraging nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 6

en zie ook dan: Nieuwe plannen Haags Spuiforum bijna definitief – deel 5

dan zie ook: Nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 4 definitief

en zie dan ook: Nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 3

zie verder ook: Nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 2

zie dan ook nog: Nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 1

zie verder ook:  Haags college dient motie van wantrouwen in tegen Haagse anti-Spuiforum-bewoners

zie ook; Haagse SpuiForum terug naar de Tekentafel !!!

zie ook: De toekomst van het Haagse SpuiForum !!

zie ook: Aftrap bouw SpuiForum

zie ook: De spanningen rondom het SpuiForum namen toe !!! – deel 2

zie ook: De spanningen rondom het SpuiForum namen toe !!!  – deel 1

Justitie ziet af van strafrechtelijk onderzoek naar Haagse oud-topambtenaar

NU 17.11.2020 Het Openbaar Ministerie gaat geen strafrechtelijk onderzoek doen naar een oud-topambtenaar van Den Haag. Raadslid Ralf Sluijs had eind mei namens Hart voor Den Haag aangifte tegen hem gedaan vanwege valsheid in geschrifte.

In september dit jaar werd er bij het politiebureau Loosduinen aangifte gedaan van een diefstal van een grafmonument van een begraafplaats in Den Haag.

De politie begon daarop direct een onderzoek, dat leidde naar de verdachte. Bij zijn aanhouding troffen de agenten veel beelden aan in zijn huis. De grafmonumenten, die in beslag zijn genomen, zijn waarschijnlijk afkomstig van begraafplaatsen in Den Haag.

Het stadsbestuur deed verder geen mededelingen over de kwestie, maar volgens NRC Handelsblad zou de oud-directeur dubieuze financiële toezeggingen hebben gedaan aan de ontwikkelaar van cultuurpaleis Amare, die nadelig waren voor de gemeente.

De fractie van Hart voor Den Haag /Groep de Mos nam geen genoegen met het vertrek van de topambtenaar. Volgens raadslid Ralf Sluijs zou de man valsheid in geschrifte hebben gepleegd en bovendien vertrouwelijke informatie hebben gelekt. “De gemeente heeft in dat geval een aangifteplicht, maar voert deze niet uit”, zei Sluijs destijds. “Dan doen wij het maar.”

In een brief aan het raadslid schrijft het OM dat er in de kwestie van de voormalige ambtenaar “geen redelijk vermoeden van schuld is”. Verder strafrechtelijk onderzoek zou bovendien ‘niet opportuun’ zijn, omdat de gemeente Den Haag niet financieel benadeeld is en zelf geen aangifte “van enig strafbaar feit” heeft gedaan, aldus Justitie.

Lees meer over: Den Haag 

Justitie ziet af van strafrechtelijk onderzoek naar oud-topambtenaar

AD 17.11.2020 Het Openbaar Ministerie gaat geen strafrechtelijk onderzoek doen naar een oud-topambtenaar van Den Haag. Raadslid Ralf Sluijs had eind mei namens Hart voor Den Haag aangifte tegen hem gedaan vanwege valsheid in geschrifte.

De topambtenaar was tot eind 2019 verantwoordelijk voor de bouw van cultuurcomplex Amare. In dit dossier zou hij ‘niet- integer’ hebben gehandeld en zou hij zijn gedragscode hebben geschonden, concludeerde het stadsbestuur begin dit jaar na een integriteitsonderzoek. De directeur vertrok vervolgens in goed overleg bij de gemeente.

Lees ook;

Het stadsbestuur deed verder geen mededelingen over de kwestie, maar volgens NRC Handelsblad zou de oud-directeur dubieuze financiële toezeggingen hebben gedaan aan de ontwikkelaar van cultuurpaleis Amare, die nadelig waren voor de gemeente.

De gemeente heeft in dat geval een aangifte­plicht, maar voert deze niet uit, aldus Ralf Sluijs.

De fractie van Hart voor Den Haag /Groep de Mos nam geen genoegen met het vertrek van de topambtenaar. Volgens raadslid Ralf Sluijs zou de man valsheid in geschrifte hebben gepleegd en bovendien vertrouwelijke informatie hebben gelekt. ,,De gemeente heeft in dat geval een aangifteplicht, maar voert deze niet uit’’, zei Sluijs destijds. ,,Dan doen wij het maar.”

Doofpot

In een brief aan het raadslid schrijft het Openbaar Ministerie nu dat er in de kwestie van de voormalige ambtenaar ‘geen redelijk vermoeden van schuld is’. Verder strafrechtelijk onderzoek zou bovendien ‘niet opportuun’ zijn, omdat de gemeente Den Haag niet financieel benadeeld is en zelf geen aangifte ‘van enig strafbaar feit’ heeft gedaan, aldus Justitie.

Hart voor Den Haag is het er bepaald niet mee eens en spreekt van een doofpot. ,,Er liggen geen splinters, maar hele balken aan bewijs voor de laakbare en schimmige handelswijze die het IJspaleis erop nahoudt”, zegt Ralf Sluijs.

OM: geen strafrechtelijk onderzoek naar valsheid in geschrifte op Haags stadhuis

OmroepWest 17.11.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) doet geen verder strafrechtelijk onderzoek naar het plegen van valsheid in geschrifte door de vertrokken Haagse topambtenaar die verantwoordelijk was voor de bouw van cultuurcomplex Amare. Hart voor Den Haag/Groep de Mos deed eind mei aangifte hiervan, maar het OM ziet ‘geen redelijk vermoeden van schuld’.

Volgens Hart voor Den Haag-raadslid Ralf Sluijs is er rond het vertrek van de topambtenaar sprake geweest van valsheid in geschrifte en het lekken van vertrouwelijke informatie. De topambtenaar vertrok vorig jaar ‘in goed overleg’ omdat hij volgens het college de gedragscode had overtreden en niet transparant zou zijn geweest. Verder wilde het college niets over de zaak kwijt, omdat het een privékwestie is en een zaak tussen werkgever en werknemer.

Maar NRC Handelsblad wist te melden dat de topambtenaar dubieuze financiële toezeggingen zou hebben gedaan aan de ontwikkelaar van Amare, waar niet de gemeente, maar de bouwer beter van zou worden. Hart voor Den Haag beweert daarom dat de topambtenaar ‘voor de bus is gegooid’ door toenmalig verantwoordelijk wethouder Boudewijn Revis. Dat ontkent Revis.

Geen schuld

Maar er komt geen strafrechtelijk onderzoek naar de zaak, maakte Sluijs dinsdag bekend. In een brief aan het raadslid schrijft het OM op 11 augustus 2020: ‘Op basis van uw aangifte en de daarbij gevoegde publicatie en andere stukken zie ik geen redelijk vermoeden van schuld aan valsheid in geschrift.’

Even verderop in de brief staat: ‘Daarnaast ben ik overigens – geheel ten overvloede – sowieso van oordeel dat nader strafrechtelijk onderzoek niet opportuun is, nu de toenmalige waarnemend burgemeester van de gemeente Den Haag in zijn brief van 1 mei jl. schrijft dat er geen sprake is geweest van financiële benadeling van de gemeente en de waarnemend burgemeester en de gemeente in deze kwestie zelf geen aangifte van enig strafbaar feit hebben gedaan.’

Schimmige handelswijze

Hart voor Den Haag is niet blij met het sepot door het OM. ‘Er liggen geen splinters maar hele balken aan bewijs voor de laakbare en schimmige handelswijze die het IJspaleis erop nahoudt’, zegt raadslid Ralf Sluijs. ‘Met het plegen van valsheid in geschrifte, het schuiven met miljoenen euro’s gemeenschapsgeld en het voor de bus gooien van de topambtenaar is de raad én de stad stelselmatig om de tuin geleid door voormalig wethouder Revis.’

Ook baalt hij van de passage in de brief over de gemeente die geen aangifte heeft gedaan. Sluijs: ‘Wij hebben altijd gezegd dat het college aangifte moest doen van de vermeende strafbare feiten maar dat hebben ze stelselmatig geweigerd. Het is dan ook onverteerbaar dat die weigering door het OM nu als verzachtende omstandigheid gebruikt wordt om geen verder strafrechtelijk onderzoek te willen doen. Het stadsbestuur komt op deze manier wel erg makkelijk weg met deze doofpotcultuur.’ Komende woensdag debatteert de gemeenteraad over de aanpak van integriteit op het Haagse stadhuis.

Meer over dit onderwerp: OPENBAAR MINISTERIE TOPAMBTENAAR HART VOOR DEN HAAG | GROEP DE MOS AANGIFTE

OM: Geen strafrechtelijk onderzoek naar valsheid in geschrifte op Haags stadhuis

Den HaagFM 17.11.2020 Het Openbaar Ministerie (OM) doet geen verder strafrechtelijk onderzoek naar het plegen van valsheid in geschrifte door de vertrokken Haagse topambtenaar die verantwoordelijk was voor de bouw van cultuurcomplex Amare. Hart voor Den Haag/Groep de Mos deed eind mei aangifte hiervan, maar het OM ziet ‘geen redelijk vermoeden van schuld’. Dat meldt mediapartner Omroep West.

Volgens Hart voor Den Haag-raadslid Ralf Sluijs is er rond het vertrek van de topambtenaar sprake geweest van valsheid in geschrifte en het lekken van vertrouwelijke informatie. De topambtenaar vertrok vorig jaar ‘in goed overleg’ omdat hij volgens het college de gedragscode had overtreden en niet transparant zou zijn geweest. Verder wilde het college niets over de zaak kwijt, omdat het een privékwestie is en een zaak tussen werkgever en werknemer.

Maar NRC Handelsblad wist te melden dat de topambtenaar dubieuze financiële toezeggingen zou hebben gedaan aan de ontwikkelaar van Amare, waar niet de gemeente, maar de bouwer beter van zou worden. Hart voor Den Haag beweert daarom dat de topambtenaar ‘voor de bus is gegooid’ door toenmalig verantwoordelijk wethouder Boudewijn Revis. Dat ontkent Revis.

Geen schuld
Maar er komt geen strafrechtelijk onderzoek naar de zaak, maakte Sluijs dinsdag bekend. In een brief aan het raadslid schrijft het OM op 11 augustus 2020: ‘Op basis van uw aangifte en de daarbij gevoegde publicatie en andere stukken zie ik geen redelijk vermoeden van schuld aan valsheid in geschrift.’

Even verderop in de brief staat: ‘Daarnaast ben ik overigens – geheel ten overvloede – sowieso van oordeel dat nader strafrechtelijk onderzoek niet opportuun is, nu de toenmalige waarnemend burgemeester van de gemeente Den Haag in zijn brief van 1 mei jl. schrijft dat er geen sprake is geweest van financiële benadeling van de gemeente en de waarnemend burgemeester en de gemeente in deze kwestie zelf geen aangifte van enig strafbaar feit hebben gedaan.’

Schimmige handelswijze
Hart voor Den Haag is niet blij met het sepot door het OM. ‘Er liggen geen splinters maar hele balken aan bewijs voor de laakbare en schimmige handelswijze die het IJspaleis erop nahoudt’, zegt raadslid Ralf Sluijs. ‘Met het plegen van valsheid in geschrifte, het schuiven met miljoenen euro’s gemeenschapsgeld en het voor de bus gooien van de topambtenaar is de raad én de stad stelselmatig om de tuin geleid door voormalig wethouder Revis.’

Ook baalt hij van de passage in de brief over de gemeente die geen aangifte heeft gedaan. Sluijs: ‘Wij hebben altijd gezegd dat het college aangifte moest doen van de vermeende strafbare feiten maar dat hebben ze stelselmatig geweigerd. Het is dan ook onverteerbaar dat die weigering door het OM nu als verzachtende omstandigheid gebruikt wordt om geen verder strafrechtelijk onderzoek te willen doen. Het stadsbestuur komt op deze manier wel erg makkelijk weg met deze doofpotcultuur.’ Komende woensdag debatteert de gemeenteraad over de aanpak van integriteit op het Haagse stadhuis.

En weer gedonder met het cultuurpaleis Amare !!

AD 07.11.2020

Een onderzoek van de Haagse Rekenkamer geeft te denken, schrijft Axel Veldhuijzen, chef AD Haagsche Courant, in zijn wekelijkse rubriek Commentaar.

Waarom verkocht de gemeente Den Haag de grond voor drie woontorens op het Spui voor 9 miljoen euro minder dan die waard was?

Posthoorn 11.11.2020

Amare, je prikt erin en het stinkt. Alles wat met de bouw van dat cultuurcomplex op het Spui te maken heeft, is omgeven met steeds maar hogere kosten en onduidelijkheid daarover. Zelfs de afkoopsom van 210 miljoen euro voor alle extra kosten, blijkt volgens het laatste onderzoek maar een deel van het verhaal te zijn. Eigenlijk staat de teller al op 223 miljoen euro, maar de aanvullende bedragen zijn op creatieve wijze elders ondergebracht.

Lees ook;

De gemeente haalt voor een zacht prijsje wel de onrendabe­le sociale huurflat­jes uit je plan zodat je nog wat marktcon­for­me penthouses kan verpatsen, aldus Axel Veldhuijzen.

Het van meet af aan omstreden cultuurgebouw was overigens aanvankelijk begroot op 177,4 miljoen euro. We zitten dus 45 miljoen euro in de plus. Het zijn onbegrijpelijke overschrijdingen in een tijd dat de gemeentekas zo goed als leeg is.

En steeds zijn het de bouwers en projectontwikkelaars die ondanks alles goed wegkomen in Den Haag. Zorgen over de winstgevendheid van je woontoren? De gemeente haalt voor een zacht prijsje wel de onrendabele sociale huurflatjes uit je plan zodat je nog wat marktconforme penthouses kan verpatsen. Als het niet zo slecht was, zou dit aanhoudende Haagse drama tenminste nog een goed verhaal opleveren.

Axel Veldhuijzen, chef AD Haagsche Courant. © Frank Jansen

Cadeautje

Zelfs de bouwer van de drie woontorens had niet op het voordeeltje van 9 miljoen gerekend, zo meldt de Rekenkamer. De gemeente is drie keer gevraagd hoe het zit met dit cadeautje. Drie keer gaf het stadhuis geen antwoord.

De kans is groot dat een aantal politieke partijen nu weer deemoedig besluit dat het echt anders moet; dat er geleerd moet worden van de fouten. Voor die mensen: ga eens op het Spui staan en kijk om je heen. De tramtunnel, het stadhuis en verderop het Binnenhof, allemaal zijn het projecten die financiële bloedbaden opleverden. En ook zijn het allemaal projecten waarbij iedereen plechtig zei dat het nooit meer zo fout mocht gaan. Dat hebben we geweten.

Gemiste kans

De Haagse Rekenkamer noemt het een ‘gemiste’ kans dat het college niet voluit erkende dat het de raad niet altijd goed heeft geïnformeerd en ‘onvoldoende transparant’ is geweest. Dit ‘omdat met de erkenning van het probleem ook een oplossing in zicht is’.

Wel is de Rekenkamer ‘verheugd’ dat het stadsbestuur in de toekomst wil streven naar ‘optimaal transparant verantwoording afleggen’.

AD 06.11.2020

Woontorens Spuiplein

De bouwer van de nieuwe woontorens aan het Spuiplein in Den Haag lijkt voor miljoenen te zijn gematst door het stadhuis. Projectontwikkelaar VolkerWessels betaalde een schijntje van de prijs die voor de kostbare grond verwacht mocht worden. Zo zou het concern zo’n negen miljoen euro hebben bespaard.

In een pittig rapport over het onderwijs- en cultuurcomplex Amare constateert de Haagse Rekenkamer dat het stadsbestuur de grond voor de honderden appartementen in de twee woontorens Adagio en Bolero ‘onder de marktwaarde’ verkocht.

En niet zo’n beetje ook: volgens een eigen rekenmethode van de gemeente had de bouwer 16,2 miljoen euro moeten neertellen voor de grond, maar VolkerWessels betaalde in de praktijk ‘slechts’ 6,5 miljoen. Opvallend: ook de ontwikkelaar zelf raamde de kosten ruim twee keer zo hoog, schrijft de lokale Rekenkamer in haar rapport.

,,Let wel: we hebben niet geconstateerd dat er iets onrechtmatig is aan deze korting’’, benadrukt voorzitter Manus Twisk van de Haagse Rekenkamer.

,,We weten niet of dit gebruikelijk is. Misschien heeft het college een goede reden.  Alleen kennen wij die niet.’’

De Rekenkamer zag geen aanleiding om nader onderzoek te doen. ,,Dit is een pikant detail dat op de grens zit van ons onderzoek naar het onderwijs- en cultuurcomplex. Wij hebben er ook geen conclusie aan verbonden in ons rapport’’, zegt Twisk.

Taxatie

In een reactie op de korting van zo’n negen miljoen euro stelt het college dat de grondprijs in Den Haag uiteindelijk op basis van een taxatie door een onafhankelijke deskundige wordt bepaald en dat dat in dit geval ook is gebeurd. Maar ondanks herhaalde verzoeken kreeg de Rekenkamer de taxatie van de verkoopprijs voor de grond van de woontorens niet. Wel overhandigde het stadsbestuur haar eigen beoordelingen van de grondwaarde aan het Spuiplein.

De lage grondprijs is niet de enige meevaller voor de ontwikkelaar van de twee woontorens (en een hoteltoren) in het centrum van Den Haag. Zo schrapte toenmalig wethouder Boudewijn Revis in 2019 de voor een bouwer dure sociale woningen uit het plan Sonate. Door de enorm gestegen bouwkosten waren ze niet meer rendabel te exploiteren.

Onthutsend rapport: cultuurpaleis Amare werd steeds miljoenen duurder, maar politiek wist van niks

Het Haagse cultuurpaleis Amare is in de loop der jaren steeds duurder geworden, maar de locale politiek wist van niks

Dat is, kort door de bocht, de pijnlijke conclusie van de Haagse Rekenkamer die bijna drie jaar onderzoek deed naar de ontwikkeling van het onderwijs- en cultuurcomplex (OCC) op het Spuiplein !!!!

In totaal is het toekomstige huis van het Residentie Orkest, het Koninklijk Conservatorium en het Nederlands Dans Theater sinds de eerste plannen bijna 46 miljoen euro duurder geworden. Het totale budget is opgelopen tot 223 miljoen.

De rode draad van het rapport van de Rekenkamer Den Haag is heel duidelijk, zegt voorzitter Manus Twisk zelf. ‘Het college van burgemeester en wethouders heeft niet zijn uiterste best gedaan om zaken transparant voor te stellen.’

De rekenmeesters van de Haagse gemeenteraad presenteerden vrijdag 06.11.2020 een vuistdik maar helder rapport over de totstandkoming van cultuurpaleis Amare op het Spuiplein in Den Haag. De conclusie is dat het stadsbestuur ‘onvoldoende transparant’ was over de kosten van het gebouw.

De raad trok in 2014 iets meer dan 177 miljoen euro uit voor de bouw. Dat wat later Amare ging heten, moest binnen dat bedrag worden gerealiseerd. Maar nu, in 2020, blijkt dat het 223,3 miljoen euro kost. Dat komt omdat het college een aantal delen uit andere potjes heeft betaald.

Daarbij gaat het onder meer om de parkeergarage onder het plein en een fietsenstalling en de commerciële ruimtes in het gebouw. ‘Volgens het raadsbesluit maakt dat onderdeel uit van het totale project’, zegt Twisk. ‘Het college heeft echter die kosten uit andere potjes betaald.’

Risico’s

Dat betekent dus eigenlijk dat het hele project duurder werd, zonder dat de raad dat wist. Twisk: ‘Wij vinden van wel. Want in het raadsvoorstel was het uitgangspunt dat deze aspecten uit het investeringskrediet moest worden betaald. En dat geldt ook voor het bedrag dat werd gereserveerd voor risico’s.

Het is heel normaal dat bij dit soort projecten een bedrag voor onvoorzien wordt gemaakt. En het college heeft dat gedaan vanuit een ander potje, terwijl dat ook onderdeel had moeten zijn van die 177 miljoen. Op die manier is dit project dus goedkoper voorgeschoteld dan het daadwerkelijk was. Dat is niet een kwestie van onrechtmatigheid, maar het is wel een kwestie dat de raad op z’n minst onvolledig was geïnformeerd.’

Twisk wil niet zo ver gaan dat hij dit ‘misleiding’ noemt. Want het is een ingewikkelde materie, erkent hij. ‘Uiteindelijk moet de raad daar maar zelf een conclusie aan verbinden. Maar wij hebben op basis van de feiten geconstateerd dat het college de raad op dit punt onvoldoende heeft geïnformeerd.’

Andere potjes

De voorzitter benadrukt wel dat er geen geld ten onrechte is besteed aan zaken waaraan het niet had mogen worden uitgegeven. ‘We hebben er wel een fietsenstalling en parkeergarage voor gekregen. Maar het is uit andere potjes betaald en dat is natuurlijk niet de bedoeling.’

De voorzitter van de Rekenkamer Den Haag, Manus Twisk. | Foto gemeente Den Haag

Een tweede punt van kritiek van de Rekenkamer is hoe de relatie tussen de bouwer en de gemeente is vormgegeven. Dat heeft te maken met de manier waarop de contracten zijn gesloten. Het ontwerp, de bouw en het onderhoud werden in één keer aanbesteed. De bouwer zet daarbij dan voor een vast bedrag iets neer dat aan de eisen van de opdrachtgever – de gemeente in dit geval – moet voldoen.

Helder

Maar dan moeten die eisen wel helder zijn. In dit geval werden ze tijdens de bouw nog aangepast. Dat werd bijvoorbeeld in 2018 duidelijk. Toen sloot voormalig wethouder Boudewijn Revis een ‘package deal’ met de bouwer. Deze afspraak hield in dat geschillen uit het verleden werden afgesloten en het gebouw op een aantal punten werd verbeterd. Maar het betekende ook dat de gemeente moest bijbetalen. Ook in dit geval kreeg de raad niet precies het bedrag te horen dat het gebouw uiteindelijk zou gaan kosten. Twisk noemt ook de gebruikte contractvorm ‘niet zo gelukkig gekozen’.

Centraal in het onderzoek, zegt de voorzitter, staat de vraag of de gemeenteraad alle informatie kreeg die nodig is om goede besluiten te kunnen nemen. ‘Elk project kan meer gaan kosten. Maar dan is het aan het college om transparant te zijn waaraan dat ligt en waarom dat gebeurt.’

Moeilijk

Dat gebeurde hier niet, is de conclusie van de Rekenkamer. ‘Bijna stelselmatig zien we dat het college de raad bij dit ingewikkelde project niet heeft meegenomen in de complexiteit. En als het college zegt: het is allemaal zo moeilijk, dan is dat juist een reden te meer om duidelijk te zijn. Zodat de raad op goede gronden een besluit kan nemen. Wij vinden dat dat nu onvoldoende is gebeurd.’

Een advies van de Rekenkamer is dan ook dat de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders om de tafel moeten om afspraken te maken over de informatievoorziening. ‘Wat heeft de raad nodig? En wat kan dat het college bieden? Er moet een cultuurverandering komen. Het moet meer natuurlijk worden dat het college transparant is. Dan kan de raad met al die gegevens een goed besluit nemen.’

Het college stelde de kosten voor het cultuurcomplex Amare steeds lager voor dan dat ze in werkelijkheid waren !!!

Ook in 2018 hield het college kosten buiten het zicht van de gemeenteraad. Dat schrijft de Rekenkamer Den Haag in een rapport over de ontwikkeling en realisatie van Amare. Het college ontkent dat de raad is misleid, schrijft mediapartner Omroep West.

Het stadsbestuur van Den Haag wist al in 2014 dat het cultuurcomplex Amare op het Spuiplein miljoenen euro’s duurder zou worden dan 177 miljoen euro. Toch informeerde het college de gemeenteraad hier niet over.

Overschrijding

Wijsmuller garandeerde bij de presentatie van de voorstellen en bij latere debatten altijd dat het niet duurder zou worden dan 177,4 miljoen euro. De gemeenteraad ging akkoord met deze investering.

In het rapport ‘Het Onderwijs- en Cultuurcomplex. Leren van een bouwproject’ schrijft de rekenkamer echter dat de verwachte kosten voor het cultuurcomplex toen al hoger werden ingeschat dan 177,4 miljoen. ‘De geraamde kosten voor ontwikkeling en realisatie van het OCC overstegen al tijdens de besluitvorming in 2014 het ter beschikking gestelde investeringskrediet’, staat in het rapport.

‘De totale kosten voor de ontwikkeling en realisatie van het Onderwijs- en Cultuurcomplex werden in 2014 geraamd op 193,6 miljoen euro, wat een overschrijding is van 16,2 miljoen ten opzichte van het investeringskrediet van 177,4 miljoen.’

Niet inzichtelijk

Iets soortgelijks voltrok zich een paar jaar later, in 2018. Na de gemeenteraadsverkiezingen keerde de Haagse Stadspartij niet terug in het college en nam VVD’er Boudewijn Revis het stokje over van Wijsmuller.

Hij vroeg de gemeenteraad het budget voor Amare te verhogen naar 210 miljoen euro, onder meer om geschillen met de aannemer af te kopen. Maar ook toen bleven kosten buiten het zicht van de gemeenteraad. Amare blijkt inmiddels 223,3 miljoen euro te kosten.

‘Ook na het instemmen in juli 2018 met uitbreiding van het investeringskrediet tot 210,9 miljoen, naar aanleiding van de packagedeal met de aannemer over meerkosten, overstijgen de geraamde kosten voor ontwikkeling en realisatie van het OCC het (uitgebreide) ter beschikking gestelde investeringskrediet’, schrijft de rekenkamer.

Erg kritisch

De Rekenkamer is ook erg kritisch op de vaste kosten die Amare de komende jaren met zich meebrengt voor de gemeente, de vastgoed- en bedrijfsexploitatie. Daardoor is het voor de gemeenteraad onduidelijk wat de gemeente jaarlijks moet bijdragen aan de huisvesting van de verschillende gebruikers, vooral het Koninklijk Conservatorium. Maar ook dat ziet het stadsbestuur anders. Er zou mede op verzoek van de raad ‘volop aandacht’ voor zijn geweest.

Honderden woningen

Rondom het culturele centrum komen drie nieuwe hoge gebouwentorens met honderden woningen en plekken voor bedrijven.

AD 06.10.2020

Op dit moment worden de torens Adagio aan de Turfhaven en Bolero aan de Schedeldoekshaven gebouwd. Deze worden 90 meter hoog en erin komen onder andere 450 huur- en koopwoningen en op de begane grond is plek voor bedrijven.

De bouw van woontoren Adagio, aan het Spuiplein in Den Haag, is maandag 14.12.2020 op spectaculaire wijze gestart gegaan.

In 24 uur tijd worden er 240 betonmixers geleegd voor de fundatiepoer, een enorm blok beton dat fungeert als de fundering van de toren die erop gebouwd gaat worden.

Lees ook;

De betonnen plaat is 49 meter bij 29 meter en heeft een dikte van 1.80 meter. 

 Maarten Reiling

@MaartenReiling

Vandaag is de bouw van woontoren #Adagio op een spectaculaire wijze gestart. In 24 uur tijd worden hier 240 betonmixers geleegd voor de fundatiepoer. Een betonnen plaat van 49m bij 29m met een dikte van 1,8m. #Spuikwartier #DenHaag

4:51 PM · Dec 14, 2020 11  See Maarten Reiling’s other Tweets

Woontoren Adagio is, samen met woontoren Bolero, onderdeel van project Sonate. De torens bestaan uit 456 huurappartementen en zo’n 1500 vierkante meter commerciële ruimte.

De derde toren, Cantate genaamd, komt op de plek waar nu nog het Nederlands Dans Theater staat. De drie gebouwen worden uiteindelijk met een balkon aan elkaar verbonden.

Planning

Volgens de laatste planning opent Amare in 2021 al, de eerste woontoren is begin 2022 af, die aan de Turfmarkt in 2023 en daarna de toren Cantate.

Terugblik;

In 2008 waren PvdA, VVD en Groen Links nog gewoon voorstander. In 2010 was Groen Links tegen en waren het CDA en D66 voorstanders. Na die coup in 2019 op Groep de Mos zitten CDA en PvdA weer gewoon in het college.

De gemeente Den Haag zit in een spagaat tussen haar bestuurlijke ambities en de eigen bevolking. Het Spuiforum werd op 8 november 2012 door de raad aanvaard, maar of het besluit de gemeenteverkiezingen van 2014 ging overleven werd spannend.

Immers, een belangrijk aspect werd over het hoofd gezien, de internationale bevolking heeft geen boodschap aan lokale bestuurders met flagships, zeker niet als het geld kost. Daarbij is ook veel weerstand tegen de sloop van het amper 25 jaar oude RO/ NDT-gebouw en dreigt eenzelfde lot het huidige gebouw van het Koninklijk Conservatorium bij leegstand.

Culturele Hoofdstad 2018

Het Spuiforum is een economisch en cultureel concept, het had Den Haag een gezicht moeten geven als zij tot Culturele Hoofdstad 2018 was verkozen. Echter het gebouw is veel meer dan dat, het is ook het sluitstuk van de ‘Kampagne Stadsvernieuwing als Kulturele Aktiviteit’ en de idealen van de compacte stad waarmee sociaaldemocraten zoals Adri Duivesteijn in 1985 als een cultureel proces brachten dat de hele stadsbevolking aanging.

Het gaat er vooral om de inwoners van Den Haag, afkomstig uit alle hoeken van de wereld, tot een waarlijk kosmopolitische bevolking te laten groeien. ‘Cultuur is een middel bij uitstek om die verschillen tussen groepen te overbruggen’ betoogde wethouder Marjolein de Jong in 2012. Cultuur verenigt en geeft alle burgers van de stad iets gemeenschappelijks, is de theorie. Het exploitatiemodel met een brede programmering is gebaseerd op het idee dat de grote publiekstrekkers en evenementen de kleinere kunstvormen mogelijk maakt.

Het idee van het Spuiforum en Culturele Hoofdstad werd waarschijnlijk geboren tijdens het Congres Citymarketing in 2006 van de marketinggoeroe Philip Kotler, die Haagse bestuurshoofden deed suizen. De internationale ambitie zoals deze in de structuurvisie Wereldstad aan Zee uit 2005 werd bezongen, kreeg hiermee mede gestalte.

In 2008 zouden het Spuiforum en de kandidaatstelling als Culturele Hoofdstad worden geentameerd door Haagse bestuurders om het culturele imago te versterken. Een jaar later waren alle ambities ambtelijk verwoord.

In het toenmalige college waren de coalitiepartijen PvdA, VVD en Groen Links een warm voorstander van het Spuiforum, toen nog Cultcore genoemd, na de verkiezingen van 2010 was Groen Links tegen en waren opeens het CDA en D66 warme voorstanders. Coalitie voor, oppositie tegen, zo eenvoudig is de Haagse politiek.

De concentratie van cultuur heeft ook een spinoff op het verblijfklimaat in de stad zelf. Den Haag transformeerde de laatste 25 jaar tot een aangename ‘hub van verpozen’ met een bierplein (de Grote Markt), een bubbeltjesplein (het Plein) en daartussen met een enorme concentratie van winkels. Goed voor het vestigingsklimaat van internationale instellingen en alle toeristen. De stadseconomie vaart wel bij cultuur. Maar profiteert iedereen daarvan in de stad?

Stedenbouwkundig plan OMA

Er was veel ambitie maar een stedenbouwkundige visie was er niet. In februari 2009 deed OMA een stedenbouwkundige studie naar het Spuiplein en de inpassing van het Spuiforum in de omgeving. In totaal moest er 45.000 m2 van het Residentie Orkest (RO), het Nederlands Dans Theater (NDT) en het Koninklijk Conservatorium (KC) worden ondergebracht in een megagebouw.

Er werd een brede en lage variant gepresenteerd en een hoge en smalle variant. De gemeente koos voor de brede en lage variant als uitgangspunt. Het was voor iedereen direct duidelijk dat er teveel bouwmassa met teveel programma op een te kleine plek werd geperst.

Een noviteit was dat OMA het Rabbijn Maarsenplein wilde verbinden met het Spuiplein. Van twee pleinen en een zeventiende-eeuwse kerk met een groene kamer eromheen wil men nu een Cultuurforum Spui maken. De studie van OMA ging verder niet in op de aansluitingen met omliggende wijken zoals de Rivierenbuurt.

In de stedenbouwkundige visie werd ook duidelijk waarom de overkant van het Spui bij het Spuiplein moest worden betrokken, men wil het doodse imago van het Spuiplein vitaliseren door aansluiting te zoeken met de gezellige horecapleinen in de binnenstad.

Men betoogde: ‘Het toekomstige Spuiplein is niet enkel een verzameling culturele instellingen en fraaie gebouwen. De ontwikkeling van het dans- en muziekcentrum aan het Spuiplein wordt aangevuld met meer culturele voorzieningen en activiteiten, horeca, terrassen en uitgaansgelegenheden. De vervlechting met de rest van de binnenstad is essentieel.’ En toch ontbeerde de visie van OMA juist die aansluitingen met de omgeving.

De meest essentiele vraag werd niet gesteld: waarom werd Spuiplein niet het bruisende hart van Den Haag maar een leeg hart? Waarom werd het belangrijkste plein van de stad slechts bevolkt door skaters en mensen die de weg kwijt zijn?

Van de tientallen pleinen in Den Haag werd het Spuiplein, ontworpen door de Spaanse architect Joan Busquets, gezien als het dieptepunt. Dat is niet te wijten aan de architect maar aan het ontbreken van een stedelijke plint rond het plein en de routing in de stad.

Men zou kunnen denken dat het probleem is op te lossen door er veel horeca te programmeren, echter het Spuiplein gaat net zoals het Rabbijn Maarsenplein vrijwel zeker de concurrentie met het charmante Plein en de gezellige Grote Markt verliezen. Het Spuiplein had dus een uitgesproken eigen karakter moeten krijgen die past bij de status van de gebouwen. Helaas werd dat over het hoofd gezien door OMA.

Prijsvraag 2010

Het prijsvraagprogramma voor het Spuiforum was overspannen en paste nauwelijks op de locatie en over de betekenis van het Spuiplein was niet nagedacht. Door het ontbreken van een gemeentelijke visie op dat deel van de stad, moest een architect met een gebouw het probleem met het Spuiplein oplossen. De opgave voor de architecten was dan ook vooral: geef Den Haag de glans die bij een wereldstad hoort en doe in godsnaam iets met het plein!

Er kwamen 54 aanmeldingen binnen voor de prijsvraag, waaronder die van Koolhaas. Een selectiecommissie koos daaruit 20 bureaus die hun ontwerpvisie mochten geven op het Cultuurforum Spuiplein. Uit de selectie werd duidelijk dat het vooral om architecten ging, die opvallende architectuuriconen kon ontwerpen voor de stad. Van de twintig geselecteerde architecten zouden er zestien een ontwerp inleveren.

Vanaf 7 mei 2010 waren deze ontwerpen te bezichtigen in het stadhuis. Wethouders waren openlijk opgetogen over Koolhaas en de flessen champagne werden al koud gezet in Rotterdam, immers na de schande van de Tweede Kamerprijsvraag en het debacle van de Stadhuisprijsvraag zag iedereen in Rem een terechte kanshebber. Alleen al zijn naam gaf de stad de internationale fonkeling. Toch zou alles anders lopen.

Tegenstand

Nog voordat de zestien architecten de plannen presenteerden verscheen er op 16 april 2010 in de lokale krant Den Haag Centraal een ingezonden brief ondertekend door een lange rij oud-wethouders, architecten, historici, artiesten, oud-ambtenaren, stedenbouwers etc. In de brief werd het belang van een kloppend hart voor Den Haag benadrukt, toch maakte men zich ernstig zorgen over de planvorming.

‘Er is geen stedenbouwkundige visie op de gebieden die hierop aansluiten. Het kan nooit een levendig intiem plein worden door de enorme omvang van een gebouw en de beperkte footprint. Het plan is niet faseerbaar te bouwen en dus niet uitvoerbaar. […] Om zoveel cultuurfuncties en diensten bij één exploitant onder een dak te brengen is in strijd met het eigen binnenstadsplan.

De financiering is onzeker gezien de economische en financiële situatie. Men gaat uit van een verdubbeling van het aantal bezoekers om zo de exploitatieberekening rond te krijgen. […] Door de smalle bandbreedte aan handschriften en architectuuropvattingen die de stad gepresenteerd zal krijgen, is er echter geen sprake van pluriformiteit en daarmee niet van een wérkelijke keuze.’

Gezien het bovenstaande was het huidige nieuwbouwinitiatief tot mislukken gedoemd, aldus de Haagse briefschrijvers. Dit was niet alleen een enorme gemiste kans, maar de stad kon het zich juist op deze plaats simpelweg niet veroorloven. Men pleitte ervoor om een pas op de plaats te maken.

Echter, niet de selectiecommissie of de Haagse notabelen oordeelden uiteindelijk over de ambitieuze bestuurders, maar de bevolking van Den Haag. De sociaaldemocraten en de liberalen verloren de gemeentelijke verkiezingen van 3 maart 2010 op dramatische wijze. De grote bezuinigen door het rijk opgelegd dwongen het nieuwe college met de VVD, PvdA, CDA en D66 voorlopig geen geld te reserveren voor het nieuwe theater.

Alsnog werden er in juni drie architecten uitverkoren om de aan de tweede ronde mee te doen: Neutelings Riedijk, Thomas Rau en Zaha Hadid. Het plan van OMA viel af, vanwege te weinig vierkante meters, nogal genant immers OMA had in zijn programmatische massastudie naar de gemeente geadviseerd dat het programma op deze locatie paste.

De beslissing over het Spuiforum werd vooruitgeschoven door het nieuwe college. Omdat er een architect was gekozen, zo benadrukte de selectiecommissie, en geen bouwplan kon men eventueel nog uitwijken naar een andere bouwkavel.

Het poetische en golvende plan van Zaha Hadid was te groot voor de kavel, Rau die zijn plan als het meest duurzame presenteerde bleek een zeer ongunstige verhouding tussen geveloppervlakte en bouwmassa te hebben, hetgeen slecht was voor de energiehuishouding. Het meest compacte gebouw was van Neutelings Riedijk. Daardoor was dit plan duurzaam en paste het op de locatie.

De selectiecommissie koos voor dit plan dat overigens in de voorronde ook al de meeste punten had gehaald. De commissie vond het structuurontwerp van Neutelings Riedijk een veelbelovend, logisch opgebouwd concept, dat een nieuw en eigentijds evenwicht zoekt tussen de schaal van de historische binnenstad en de hoogbouw van het naastgelegen Wijnhavenkwartier.

De ‘taille’ in de gevel, de ‘schouder’ die in hoogte bewust aansluiting zoekt bij het bestaande hotel en het ronde dak dat gebouw en omgeving bekroont, maakten de voorgestelde vorm van het gebouw zowel uniek als passend in de veeleisende omgeving van het Spuiplein.

De commissie acht de voorgestelde koepel bovenin het gebouw in meer dan een opzicht een vondst. Toen werd het stil in Den Haag en iedereen dacht dat het Spuiforum een stille dood was gestorven die decembermaand van 2010.

2012: kwartslag gedraaid

De terugkeer van het Spuiforum werd in een brief aan de gemeenteraad op 13 september 2012 plotsklaps aangekondigd door de wethouder. Bij een toelichting op 21 september 2012 bleek het Spuiforum aanzienlijk verkleind, bezuinigd naar 181 miljoen en een kwartslag gedraaid op het Spuiplein, dat vrijwel helemaal verdween. Verschillende functies waren ondergebracht in aangrenzende gebouwen. Door het terugbrengen van de bouwmassa kon het gebouw een kwartslag worden gekeerd zodat de bouwmassa op een nieuwe manier was in te passen in de stedelijke morfologie.

De intimiteit en geslotenheid van de stedelijke ruimten, zoals deze aanwezig was in de tijd voordat Berlage tekeer ging met de doorbraken in het centrum, kwamen weer terug. Ook wisten de stedenbouwers met deze ‘move’ de aansluitingen met de omgeving te verbeteren.

Misschien had OMA dat een paar jaar terug de wethouder allemaal kunnen adviseren! Tijdens de inspraak in oktober 2012 in de Commissievergadering Ruimte bleken alle argumenten voor en tegen het plan die al in 2010 werden genoemd hetzelfde. In de Haagse krant Den Haag Centraal verschenen wekelijks lange artikelen van voor- en tegenstanders.

Minimaal draagvlak

Ontluisterend was de opiniepeiling over het Spuiforum die werd gehouden door Maurice de Hond. Het bleek dat bij de beslissing in de raad op 8 november 2012 van de bevolking 48% helemaal geen idee had wat het Spuiforum was, en dat slechts 19% van de bevolking voor was, 69% was er tegen omdat men het te duur vond en 12% had geen mening.

Overigens bleek 40% van de bevolking ervoor te zijn om de bestaande gebouwen te renoveren en 40% om de leegstand in de stad te benutten. Slechts 11% wilde een nieuw gebouw. Een onderzoek van Omroep West gaf aan de zelfs 79% van de bevolking geen Spuiforum wilde. Het draagvlak onder de bevolking bleek minimaal.

De raad koos voor een ‘uitvoeringsbesluit’ voor het Spuiforum. Voorwaarden zijn het budget van 181 miljoen euro, de exploitatie moet na 4 jaar budgetneutraal zijn, de bebouwing moet redelijkerwijs op de bouwkavel passen en er moet draagvlak zijn bij de bevolking. Hierover moet omstreeks april 2013 worden gerapporteerd door de wethouder.

Waarom was de bevolking nauwelijks geinteresseerd in het Spuiforum en vond men het te duur? Eric Corijn, hoogleraar sociale en culturele geografie aan de VU Brussel en directeur van de onderzoeksgroep Cosmopolis, betoogde tijdens een lezing voor Deltametropool in januari 2012, dat bestuurders in Den Haag meer oog moeten krijgen voor kosmopolitische cultuur die al leeft in de straten van de stad en zich veel minder moet bezig houden met vervreemdende beeldvorming en citymarketing.

Om succesvol de transformatie naar een global city te maken moet niet alleen het bestuur in stelling worden gebracht. Die transformatie voltrekt zich juist bij alle stadsbewoners, die vaak uit alle hoeken van de wereld komen en die een patchwork vormen van identiteiten. De kosmopolitische cultuur ontstaat vanzelf en die moet worden getoond. Zo kan de stad zich een plaats geven in het netwerk van kosmopolitische wereldsteden.

In december 2012 kwam Den Haag niet op de shortlist voor Culturele Hoofdstad 2018. Jan Brouwer van het Delfts onderzoek- en adviesbureau ‘ABF Cultuur’ verwijt in dit verband de gemeente zijn eigen bevolking te negeren, bijvoorbeeld alle lokale gemeenschappen die vanaf de jaren tachtig de stad hadden herbevolkt.

De belangrijkste conclusie van Brouwer was dat het geruzie in de gemeentepolitiek over het Cultuurforum de jury voor de Culturele Hoofdstad kopschuw had gemaakt. Na bestudering van het bidbook van Den Haag voor Culturele hoofdstad 2018 concludeerde Brouwer: ‘Er is voorbijgegaan aan het feit dat de helft van de bewoners van Den Haag van allochtone afkomst is. Daarvan is niets concreets terug te vinden in het programma.’

Of de kritiek van Brouwer terecht is zal op termijn moeten blijken. Men kan zich ook afvragen of het stuifzand van de vele identiteiten ooit een kant op moet waaien. Den Haag is de afgelopen 25 jaar explosief gegroeid en grondig verbouwd, wellicht is de wording van een kosmopolitische cultuur een kwestie van geduld.

Koninklijk Conservatorium

In de plannen voor het Spuiforum is ook het Koninklijk Conservatorium opgenomen. Architecten en kunsthistorici zien het huidige conservatoriumgebouw, gebouwd in 1974- 1980, als een van de mooiste jaren zeventig gebouwen, ondanks dat het op de totaal verkeerde plek ligt, op een van de meest lawaaiige plekken van de stad. Die locatie heeft een vreemde geschiedenis. Conform de ideeen over cityvorming van destijds, sloten het rijk en de gemeente in 1965 een overeenkomst om plaats te maken voor rijkskantoren en ministeries.

De gemeente kreeg 140 miljoen gulden van het rijk voor het onteigenen en het slopen van de bestaande bebouwing in de oude stad. Toen die in een zandvlakte was veranderd kwam het rijk in 1972 met een geheel ander beleid: het spreidingsbeleid. De ministeries verdwenen grotendeels uit Den Haag, op de rijkskavels kwamen instituten als de Koninklijke Bibliotheek, het Rijksarchief en het conservatorium.

Leon Waterman werd gekozen als architect voor het nieuwe conservatorium, vanwege zijn grote muziekkennis. De architectuur paste Waterman helemaal op het weerhouden van het lawaai aan. Het gebouw bestaat uit vier bouwmassa’s rond een binnenplaats met een relatief gesloten gevel aan de buitenzijde. Het gebouw is in zichzelf gekeerd.

Bijzonder is de fraaie tektoniek, de plastiek en massaopbouw. Vooral de ritmes in de gevel die noten op een notenbalk verbeelden zijn opvallend. Het materiaalgebruik is sober: beton, betonsteen en hout. Als het conservatorium dit bijzondere gebouw verlaat, dreigt sloop.

Muziek- en Danstheater

Het huidige Muziek- en Danstheater aan het Spuiplein is opgeleverd in 1988. Amper 25 jaar later voldoet het niet meer en moet worden afgebroken, hoe kan dat? Een reconstructie. In juni 1980 had de gemeenteraad zich uitgesproken om in navolging van het stedenbouwkundig plan van Carel Weeber een muziekzaal voor het Residentieorkest (RO) aan het Spuiplein te bouwen. Het Nederlands Danstheater (NDT) kreeg aanvankelijk een locatie in Scheveningen toegewezen, waarvoor Rem Koolhaas en zijn medewerkers van OMA, waaronder Willem Jan Neutelings, van 1981-84 een ontwerp schetsten.

Het NDT wilde nooit naar Scheveningen en het RO en NDT staken stiekem de koppen bij elkaar. Ze onderzochten met de architecten Frits van Dongen en Peter Vermeulen drie varianten voor een gezamenlijk complex aan het Spuiplein. Het NDT presenteerde deze varianten aan minister Elco Brinkman van WVC, die f 7.750.000 beschikbaar stelde voor een gebouw aan het Spui. De gemeente Den Haag stelde f 14.400.000 beschikbaar. Het NDT hield vast aan haar architect Koolhaas. RO en NDT zagen de gebouwen als twee losse complexen, die gezamenlijk een foyer deelden.

Bij de start van de bouw in 1984 klaagde criticus Cees Zwinkels over het schandalig krappe budget van f 26,65 miljoen voor een 80.000m3 groot bouwvolume: ‘Men moet zich afvragen of het op zichzelf lovenswaardige streven naar sober bouwen hier niet te ver doorschiet. Een absoluut minimum aan bouwkosten gaat nooit gepaard met minimale exploitatiekosten.’

Het Muziekcentrum Vredenburg van architect Herman Hertzberger met een grote zaal had circa f 40 miljoen gekost en de gemeente Den Haag had in 1979 zelf een budget van f 45,5 miljoen becijferd voor een concertzaal. De consequentie was dat de gemiddelde sporthal een hoger afwerkingsniveau had, of zoals Rem Koolhaas constateerde: ‘No money, no details.’

In ieder geval beleefde het Danstheater met Jiři Kylian en Rem Koolhaas gouden tijden en werd het gezicht van de Nederlandse danscultuur. Het Danstheater werd misschien de bekendste loods van de wereld. Al was het alleen maar om bestuurders te herinneren aan de verkeerde spaarzaamheid, het had tot nationaal erfgoed moeten worden verheven. Maar wat zal de werkstudent Willem Jan Neutelings hebben gedacht over de Haagse bestuurders en cultuurinstellingen toen hij in 1984 de maquettes van het Danstheater in Scheveningen in de afvalcontainer duwde?

Zie: Amare web

lees: Amare Den Haag WIKIpedia

Meer voor amare den haag topambtenaar

meer; CULTUURCOMPLEX OCC  AMARE

Gerelateerd; Timelapse: Cultuurcomplex vordert gestaag, toch nog 2,5 jaar wachten

lees: Initiatiefvoorstel Verstop kritische rapporten niet langer in de kluis 18.05.2020

lees: RIS305215 Integriteitsonderzoek extern onderzoeksbureau 04.05.2020

lees: RIS304964 Actualisering dekkingsbesluit Amare en verwacht resultaat bedrijfsexploitatie Amare 17.03.2020

Zie ook: Dossier: Spuiforum 2.0

Zie dan ook: Het nieuwe cultuurpaleis Amare aan het Spui in Den Haag is bijna klaar

Zie verder ook: Het nieuwe cultuurpaleis Amare aan het Spui in Den Haag bijna open

Zie ook nog: Nog meer gedonder met het SpuiForum !! – debat 06.05.2020 – de nasleep

Zie dan ook: Nog meer gedonder met het SpuiForum !! – debat 06.05.2020

zie ook nog verder: Nog meer gedonder met het SpuiForum !!

Zie verder ook nog dan: Het SpuiForum anno 03.04.2020: “We zijn er bijna maar nog niet helemaal !!” – vervolg

En ook nog: Het gedonder met de “Sonate” in het Haagse Wijnhavenkwartier

zie ook: Het SpuiForum anno 19.03.2020: “We zijn er bijna maar nog niet helemaal !!”

zie ook: Ook het gedonder met het SpuiForum gaat vrolijk weer verder en nog verder !!

Zie ook: Ook het gedonder met het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !!

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 17.11.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat als “Amare” vrolijk weer verder !! – voortgang 10.10.2019

Zie ook: Het Haagse Spuiforum na het coaltieakkoord 2018 – 2022

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 08.09.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !! – voortgang 10.07.2019

Zie ook: Het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !!

Zie ook: En weer gaat het gedonder met het SpuiForum vrolijk verder !! – deel 2

Zie ook: En weer gaat het gedonder met het SpuiForum vrolijk verder !! – deel 1

zie ook: Het nieuwe onderwijs en cultuur complex op het Spuiplein – SvZ 15.09.2018

zie ook: De eerste paal voor het nieuwe Onderwijs en Cultuur Complex op het Spuiplein

en zie ook: Het gedonder met het SpuiForum gaat vrolijk weer verder !!

zie dan ook: Het Spuiforum na het coaltieakkoord 2018 – 2022

zie ook:  Het Haagse coalitieakkoord 2018 – 2022

en zie ook: Crisis en nog meer vertraging nieuwe plannen Haags Spuiforum

zie dan ook: Nog meer vertraging nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 8

verder zie ook: Bouw Haags cultuurpaleis gaat eindelijk beginnen

zie verder ook: Vertraging nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 7

zie ook nog: Vertraging nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 6

en zie ook dan: Nieuwe plannen Haags Spuiforum bijna definitief – deel 5

dan zie ook: Nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 4 definitief

en zie dan ook: Nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 3

zie verder ook: Nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 2

zie dan ook nog: Nieuwe plannen Haags Spuiforum – deel 1

zie verder ook:  Haags college dient motie van wantrouwen in tegen Haagse anti-Spuiforum-bewoners

zie ook; Haagse SpuiForum terug naar de Tekentafel !!!

zie ook: De toekomst van het Haagse SpuiForum !!

zie ook: Aftrap bouw SpuiForum

zie ook: De spanningen rondom het SpuiForum namen toe !!! – deel 2

zie ook: De spanningen rondom het SpuiForum namen toe !!!  – deel 1

De (toekomstige) woontorens aan het Spuiplein. © Jo Coenen Architects & Urbanists

Bouwer van Haagse woontorens aan Spuiplein voor miljoenen gematst: ‘Wéér zo’n schimmige deal’

AD 06.11.2020 De bouwer van de nieuwe woontorens aan het Spuiplein in Den Haag lijkt flink te zijn gematst door het stadhuis. Projectontwikkelaar VolkerWessels betaalde een schijntje van de prijs die voor de kostbare grond verwacht mocht worden. Zo zou het concern zo’n negen miljoen euro hebben bespaard.

In een pittig rapport over het onderwijs- en cultuurcomplex Amare constateert de Haagse Rekenkamer dat het stadsbestuur de grond voor de honderden appartementen in de twee woontorens Adagio en Bolero ‘onder de marktwaarde’ verkocht.

Lees ook;

En niet zo’n beetje ook: volgens een eigen rekenmethode van de gemeente had de bouwer 16,2 miljoen euro moeten neertellen voor de grond, maar VolkerWessels betaalde in de praktijk ‘slechts’ 6,5 miljoen. Opvallend: ook de ontwikkelaar zelf raamde de kosten ruim twee keer zo hoog, schrijft de lokale Rekenkamer in haar rapport.

Misschien heeft het college een goede reden, aldus Twisk.

,,Let wel: we hebben niet geconstateerd dat er iets onrechtmatig is aan deze korting’’, benadrukt voorzitter Manus Twisk van de Haagse Rekenkamer.,,We weten niet of dit gebruikelijk is. Misschien heeft het college een goede reden.  Alleen kennen wij die niet.’’

De Rekenkamer zag geen aanleiding om nader onderzoek te doen. ,,Dit is een pikant detail dat op de grens zit van ons onderzoek naar het onderwijs- en cultuurcomplex. Wij hebben er ook geen conclusie aan verbonden in ons rapport’’, zegt Twisk.

Taxatie

In een reactie op de korting van zo’n negen miljoen euro stelt het college dat de grondprijs in Den Haag uiteindelijk op basis van een taxatie door een onafhankelijke deskundige wordt bepaald en dat dat in dit geval ook is gebeurd. Maar ondanks herhaalde verzoeken kreeg de Rekenkamer de taxatie van de verkoopprijs voor de grond van de woontorens niet. Wel overhandigde het stadsbestuur haar eigen beoordelingen van de grondwaarde aan het Spuiplein.

De lage grondprijs is niet de enige meevaller voor de ontwikkelaar van de twee woontorens (en een hoteltoren) in het centrum van Den Haag. Zo schrapte toenmalig wethouder Boudewijn Revis in 2019 de voor een bouwer dure sociale woningen uit het plan Sonate. Door de enorm gestegen bouwkosten waren ze niet meer rendabel te exploiteren.

Sloop op het Spuiplein, ter illustratie. © Anjali Ramnandanlall

Ook hoefde de ontwikkelaar de gemeente in 2017 niet extra te betalen, toen de bouwer groen licht kreeg voor 119 extra appartementen. ‘Hoewel de door ons berekende grondwaarde hierdoor steeg’, schrijft de Rekenkamer in het rapport.

Fractieleider Robert Barker van de Partij voor de Dieren noemt de ‘grote korting’ voor VolkerWessels ‘schokkend’. ,,Dit is weer een voorbeeld van een schimmige deal bij bouwprojecten waar de belastingbetaler uiteindelijk de dupe van is. Er vallen zoveel lijken uit de kast dat we er een heel kerkhof mee kunnen vullen.”

Hele plaatje

Ook past  het voorbeeld volgens hem in het hele plaatje van het Rekenkamer-rapport. Want de hoofdconclusie uit het onderzoek is niet mals. Op de cruciale momenten heeft het stadsbestuur de kosten voor Amare steeds lager voorgesteld dan ze waren. Zo stemde de politiek in 2014 in met een krediet van 177 miljoen, terwijl de totale kosten al werden geraamd op 193 miljoen.

En in 2018 ging de  gemeenteraad akkoord met een verhoging van het Amare-budget naar 210 miljoen euro. In werkelijkheid stegen de kosten naar 223 miljoen euro. De extra miljoenen werden uit andere gemeentepotjes betaald dan uit het budget voor Amare.

Juist als een project heel ingewik­keld is, moet je duidelijk zijn, aldus Twisk.

Omdat de Haagse politiek op meerdere fronten in het ongewisse werd gelaten, concludeert de Rekenkamer dat het college de raad stelselmatig ‘onvoldoende, niet-transparant en soms onjuist’ heeft geïnformeerd. Voorzitter Twisk: ,,Juist als een project heel ingewikkeld is, moet je duidelijk zijn. Dat is niet genoeg gebeurd.’’

Onthutsend rapport: cultuurpaleis Amare werd steeds miljoenen duurder, maar politiek wist van niks

AD 06.11.2020 Het Haagse cultuurpaleis Amare is in de loop der jaren steeds duurder geworden, maar de lokale politiek wist van niks. Dat is, kort door de bocht, de pijnlijke conclusie van de Haagse Rekenkamer die bijna drie jaar onderzoek deed naar de ontwikkeling van het onderwijs- en cultuurcomplex (OCC) op het Spuiplein.

In totaal is het toekomstige huis van het Residentie Orkest, het Koninklijk Conservatorium en het Nederlands Dans Theater sinds de eerste plannen bijna 46 miljoen euro duurder geworden. Het totale budget is opgelopen tot 223 miljoen.

Lees ook;

,,De gemeenteraad is stelselmatig niet volledig, niet transparant en soms zelfs onjuist geïnformeerd door het Haagse college’’, zegt voorzitter Manus Twisk van de Rekenkamer. ,,Het lijkt een cultuurkwestie. Maar of het met opzet gebeurt of niet, het is natuurlijk niet goed. Juist bij een ingewikkeld project als het OCC moet je duidelijk zijn.’’

De Haagse gemeenteraad ging in 2014 akkoord met een heel nieuw plan voor de huisvesting van het Residentie Orkest, het Nederlands Dans Theater en het Koninklijk Conservatorium dat maximaal 177,4 miljoen zou mogen gaan kosten. Maar in werkelijkheid was het onderwijs- en cultuurcomplex al een stuk duurder geworden, ontdekte de Rekenkamer.

Parkeergarage

Zo hevelde het Haagse stadsbestuur 16,2 miljoen euro aan kosten voor het toekomstige Amare over naar een heel ander gemeentelijk potje. De verbouwing van de parkeergarage onder het dans- en muziekcentrum, de aanleg van een fietsenstalling voor 600 fietsen en de winkels in het gebouw zouden niet betaald worden uit het budget voor Amare, maar uit de grondexploitatie. Dat gold ook voor een een miljoenenreserve voor onvoorziene kosten.

Voorzitter Manus Twisk van de Haagse Rekenkamer. © Gemeente Den Haag

In 2018 stemde de lokale politiek mopperend in met extra geld voor Amare. Daaruit werden de nodige verbeteringen aan het ontwerp van Amare betaald en slepende geschillen met de projectontwikkelaar opgelost. Het investeringskrediet liep volgens het stadsbestuur nu op tot 210,9 miljoen euro. Maar ook na deze ‘packagedeal’ bleken de totale kosten 12,4 miljoen hoger dan het bedrag waarmee de gemeenteraad had ingestemd.

Het Haagse stadsbestuur ontkent dat het de gemeenteraad misleid zou hebben of dat het niet aan zijn informatieplicht zou hebben voldaan. Wel stelt het college dat het de politiek niet altijd optimaal heeft geïnformeerd.

Haagse partijen klagen al jaren dat ze niet het hele verhaal over het bouwproject OCC te horen kregen.
Manus Twisk: ,,Ons onderzoek bevestigt dat. Het is zeker een pittig rapport geworden, maar dat kan ook niet anders als je naar de feiten kijkt. Hoe kan de Haagse gemeenteraad een goed besluit nemen als ze zo onvolledig en niet-transparant wordt geïnformeerd?’’

En nu?
,,Het is jammer dat het college onze belangrijkste conclusie naast zich neerlegt. Het stadsbestuur vindt niet dat het tekort is geschoten in haar informatieplicht aan de raad. Dat vinden wij een gemiste kans want, met de erkenning van het probleem komt ook de oplossing in zicht.’’

,,Gelukkig neemt men wel onze aanbeveling over om met de Haagse gemeenteraad te gaan praten over hoe het beter kan. Het is positief dat het college wil investeren in transparantere informatievoorziening. Dat is hard nodig.’’

U kraakt meer harde noten. Zo kregen de toekomstige huurders van Amare te veel ruimte om zich met het ontwerp van het gebouw te bemoeien.
,,Ja. Daardoor zijn de kosten ook deels zo opgelopen. Zo moest de kwaliteit van de foyers beter, wilden ze dat de toiletgroepen werden aangepast. Soms wilden de huurders ook een mooiere afwerking van het gebouw. Het college hield onvoldoende regie.”

,,Het punt is dat de contractvorm die het stadsbestuur voor dit grote bouwproject heeft gekozen, zich niet leent voor al die extra wensen. In feite is het zo dat de bouwer een budget krijgt en een pakket van eisen en dan is het aan hem om daaraan te voldoen. De kosten van al die extra wensen komen dus op het bordje van de gemeente terecht.”

Het onderzoek heeft bijna drie jaar geduurd. Waarom zo lang?
,,Het was een onvoorstelbare klus. Heel complex. We onderzochten een enorm bouwproject dat nog gaande was. Dat is als schieten op een bewegend doel. De eerste jaren was het ook heel lastig om de stukken die we van de gemeente wilden hebben, binnen te krijgen. Sinds medio 2018 ging dat veel soepeler. Dat geeft moed, ook voor de raad.”

U bent nu vast wel even klaar met het cultuurpaleis?
,,Laten we duidelijk zijn: ook wij zijn blij dat het onderwijs- en cultuurcomplex Amare er is. Het wordt een uniek en prachtig gebouw. Daar doet ons kritische rapport niets aan af.”

Voorzitter Rekenkamer: ‘Het college heeft niet zijn uiterste best gedaan om de raad te informeren’

OmroepWest 06.11.2020 De rode draad van het rapport van de Rekenkamer Den Haag is heel duidelijk, zegt voorzitter Manus Twisk zelf. ‘Het college van burgemeester en wethouders heeft niet zijn uiterste beste gedaan om zaken transparant voor te stellen.’

De rekenmeesters van de Haagse gemeenteraad presenteerden vrijdag een vuistdik maar helder rapport over de totstandkoming van cultuurpaleis Amare op het Spuiplein in Den Haag. De conclusie is dat het stadsbestuur ‘onvoldoende transparant’ was over de kosten van het gebouw.

De raad trok in 2014 iets meer dan 177 miljoen euro uit voor de bouw. Dat wat later Amare ging heten, moest binnen dat bedrag worden gerealiseerd. Maar nu, in 2020, blijkt dat het 223,3 miljoen euro kost. Dat komt omdat het college een aantal delen uit andere potjes heeft betaald.

Daarbij gaat het onder meer om de parkeergarage onder het plein en een fietsenstalling en de commerciële ruimtes in het gebouw. ‘Volgens het raadsbesluit maakt dat onderdeel uit van het totale project’, zegt Twisk. ‘Het college heeft echter die kosten uit andere potjes betaald.’

Risico’s

Dat betekent dus eigenlijk dat het hele project duurder werd, zonder dat de raad dat wist. Twisk: ‘Wij vinden van wel. Want in het raadsvoorstel was het uitgangspunt dat deze aspecten uit het investeringskrediet moest worden betaald. En dat geldt ook voor het bedrag dat werd gereserveerd voor risico’s.

Het is heel normaal dat bij dit soort projecten een bedrag voor onvoorzien wordt gemaakt. En het college heeft dat gedaan vanuit een ander potje, terwijl dat ook onderdeel had moeten zijn van die 177 miljoen. Op die manier is dit project dus goedkoper voorgeschoteld dan het daadwerkelijk was. Dat is niet een kwestie van onrechtmatigheid, maar het is wel een kwestie dat de raad op z’n minst onvolledig was geïnformeerd.’

Twisk wil niet zo ver gaan dat hij dit ‘misleiding’ noemt. Want het is een ingewikkelde materie, erkent hij. ‘Uiteindelijk moet de raad daar maar zelf een conclusie aan verbinden. Maar wij hebben op basis van de feiten geconstateerd dat het college de raad op dit punt onvoldoende heeft geïnformeerd.’

Andere potjes

De voorzitter benadrukt wel dat er geen geld ten onrechte is besteed aan zaken waaraan het niet had mogen worden uitgegeven. ‘We hebben er wel een fietsenstalling en parkeergarage voor gekregen. Maar het is uit andere potjes betaald en dat is natuurlijk niet de bedoeling.’

De voorzitter van de Rekenkamer Den Haag, Manus Twisk. | Foto gemeente Den Haag

Een tweede punt van kritiek van de Rekenkamer is hoe de relatie tussen de bouwer en de gemeente is vormgegeven. Dat heeft te maken met de manier waarop de contracten zijn gesloten. Het ontwerp, de bouw en het onderhoud werden in één keer aanbesteed. De bouwer zet daarbij dan voor een vast bedrag iets neer dat aan de eisen van de opdrachtgever – de gemeente in dit geval – moet voldoen.

Helder

Maar dan moeten die eisen wel helder zijn. In dit geval werden ze tijdens de bouw nog aangepast. Dat werd bijvoorbeeld in 2018 duidelijk. Toen sloot voormalig wethouder Boudewijn Revis een ‘package deal’ met de bouwer. Deze afspraak hield in dat geschillen uit het verleden werden afgesloten en het gebouw op een aantal punten werd verbeterd. Maar het betekende ook dat de gemeente moest bijbetalen. Ook in dit geval kreeg de raad niet precies het bedrag te horen dat het gebouw uiteindelijk zou gaan kosten. Twisk noemt ook de gebruikte contractvorm ‘niet zo gelukkig gekozen’.

Centraal in het onderzoek, zegt de voorzitter, staat de vraag of de gemeenteraad alle informatie kreeg die nodig is om goede besluiten te kunnen nemen. ‘Elk project kan meer gaan kosten. Maar dan is het aan het college om transparant te zijn waaraan dat ligt en waarom dat gebeurt.’

Moeilijk

Dat gebeurde hier niet, is de conclusie van de Rekenkamer. ‘Bijna stelselmatig zien we dat het college de raad bij dit ingewikkelde project niet heeft meegenomen in de complexiteit. En als het college zegt: het is allemaal zo moeilijk, dan is dat juist een reden te meer om duidelijk te zijn. Zodat de raad op goede gronden een besluit kan nemen. Wij vinden dat dat nu onvoldoende is gebeurd.’

Een advies van de Rekenkamer is dan ook dat de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders om de tafel moeten om afspraken te maken over de informatievoorziening. ‘Wat heeft de raad nodig? En wat kan dat het college bieden? Er moet een cultuurverandering komen. Het moet meer natuurlijk worden dat het college transparant is. Dan kan de raad met al die gegevens een goed besluit nemen.’

Wethouder Anne Mulder (VVD) is sinds een maand verantwoordelijk voor Amare. Hij ziet in het rapport twee belangrijke punten. Zo wil de wethouder de raad op een betere manier gaan informeren. De ‘overzichtelijkheid’ van de stukken die worden aangeboden moet anders. Het tweede is dat er meer aandacht komt voor de contractvorm. Mulder is het niet eens met de kritiek die de Rekenkamer levert op de wijze waarop de kosten zijn gepresenteerd. ‘Die is niet juist’.

Meer over dit onderwerp: AMARE REKENKAMER ONDERWIJS- EN CULTUURCOMPLEX CULTUURCOMPLEX

‘Stadsbestuur informeerde raad niet over hogere kosten bij bouw cultuurcomplex Amare’

Den HaagFM 06.11.2020 Het stadsbestuur van Den Haag wist al in 2014 dat het cultuurcomplex Amare op het Spuiplein miljoenen euro’s duurder zou worden dan 177 miljoen euro. Toch informeerde het college de gemeenteraad hier niet over. Sterker nog: het college stelde de kosten steeds lager voor dan dat ze in werkelijkheid waren.

Ook in 2018 hield het college kosten buiten het zicht van de gemeenteraad. Dat schrijft de Rekenkamer Den Haag in een rapport over de ontwikkeling en realisatie van Amare. Het college ontkent dat de raad is misleid, schrijft mediapartner Omroep West.

Op het Spuiplein wordt al jaren gebouwd aan het Onderwijs- en Cultuurcomplex (OCC), dat inmiddels de naam Amare draagt. Het wordt het nieuwe onderkomen van onder meer het Residentie Orkest, het Nederlands Danstheater, het Koninklijk Conservatorium en het Dans- en Muziekcentrum.

Toenmalig wethouder Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij presenteerde in oktober 2014 de plannen voor het cultuurcomplex. Als leider van de Haagse Stadspartij had hij zich de jaren ervoor fel verzet tegen de bouw van het Spuiforum op het Spuiplein.

Dat zou met 181,6 miljoen euro te duur worden. Het college dat in 2014 aantrad, waarvan zijn partij deel uitmaakte, besloot het plan te schrappen en met een nieuw, goedkoper alternatief komen. Dat werd het latere Amare.

Overschrijding
Wijsmuller garandeerde bij de presentatie van de voorstellen en bij latere debatten altijd dat het niet duurder zou worden dan 177,4 miljoen euro. De gemeenteraad ging akkoord met deze investering.

In het rapport ‘Het Onderwijs- en Cultuurcomplex. Leren van een bouwproject’ schrijft de rekenkamer echter dat de verwachte kosten voor het cultuurcomplex toen al hoger werden ingeschat dan 177,4 miljoen. ‘De geraamde kosten voor ontwikkeling en realisatie van het OCC overstegen al tijdens de besluitvorming in 2014 het ter beschikking gestelde investeringskrediet’, staat in het rapport.

‘De totale kosten voor de ontwikkeling en realisatie van het Onderwijs- en Cultuurcomplex werden in 2014 geraamd op 193,6 miljoen euro, wat een overschrijding is van 16,2 miljoen ten opzichte van het investeringskrediet van 177,4 miljoen.’

Niet inzichtelijk
Iets soortgelijks voltrok zich een paar jaar later, in 2018. Na de gemeenteraadsverkiezingen keerde de Haagse Stadspartij niet terug in het college en nam VVD’er Boudewijn Revis het stokje over van Wijsmuller.

Hij vroeg de gemeenteraad het budget voor Amare te verhogen naar 210 miljoen euro, onder meer om geschillen met de aannemer af te kopen. Maar ook toen bleven kosten buiten het zicht van de gemeenteraad. Amare blijkt inmiddels 223,3 miljoen euro te kosten.

‘Ook na het instemmen in juli 2018 met uitbreiding van het investeringskrediet tot 210,9 miljoen, naar aanleiding van de packagedeal met de aannemer over meerkosten, overstijgen de geraamde kosten voor ontwikkeling en realisatie van het OCC het (uitgebreide) ter beschikking gestelde investeringskrediet’, schrijft de rekenkamer.

‘Na vaststelling van de packagedeal in juli 2018 waren de totale kosten 223,3 miljoen (gerealiseerde en geraamde nog te realiseren kosten). Daarmee is uiteindelijk een totaal van 12,4 miljoen aan kosten voor het OCC voor de gemeenteraad niet inzichtelijk gemaakt.’

Zeer kwalijk
De gemeenteraad werd niet altijd goed op de hoogte gehouden. Het college heeft daarom ‘onvoldoende invulling gegeven aan de informatieplicht richting de gemeenteraad’, stelt de rekenkamer. ‘De gemeenteraad is onvoldoende in staat gesteld om zich een helder beeld te kunnen vormen van de financiële gevolgen van het raadsbesluit voor de ontwikkeling en realisatie van het Onderwijs- en Cultuurcomplex.’

Oppositiepartijen in de Haagse gemeenteraad reageren geschokt op de uitkomsten van het rapport. ‘Ik vind dit zeer kwalijk’, zegt Robert Barker van de Partij voor de Dieren. ‘Het stadsbestuur liegt de raad voor over hoe gemeenschapsgeld besteed wordt. Het college dwarsboomt zo de democratie.’ Ook Lesley Arp van de SP is verbijsterd.

‘Twee opeenvolgende colleges moffelden miljoenen weg om een positiever beeld van de totale kosten te geven. Wat ons betreft moet elke partij die zijn handen aan dit cultuurpaleis heeft gebrand zich flink achter de oren krabben.’

Onder ede
De grootste partij in de Haagse gemeenteraad – Hart voor Den Haag/Groep de Mos – wil dat alle betrokkenen, en met name de oud-wethouders Revis en Wijsmuller, publiekelijk en onder ede verantwoording gaan afleggen. Daartoe moet het zwaarste raadsinstrument ingezet worden: een raadsenquête met openbare verhoren.

Verder wil fractieleider Arjen Dubbelaar dat alle dossiers opengaan om te kijken of er strafbare feiten zijn gepleegd. ‘Het gaat hier om vele honderden miljoenen euro’s aan Haags belastinggeld wat uitgegeven is, zonder dat daar voldoende transparantie over geboden is.

Het is op slinkse wijze verkregen en uitgegeven. De geloofwaardigheid van het openbaar bestuur staat op het spel. Deze betrokkenen moeten zich verantwoorden, niet alleen richting de politiek, maar vooral richting de stad’, stelt hij.

‘Doodzonde begaan’
De partij is ook hard over de betrokken voormalig wethouders. Wijsmuller heeft ‘een doodzonde begaan’ door de cijfers te rooskleurig voor te stellen. Revis heeft in de ogen van Hart voor Den Haag ‘de boel bedonderd’. ‘Bij Staatsbosbeheer kan hij als terreinknecht alle lijken begraven die nu uit de kasten komen rollen’, zegt Dubbelaar.

Het college van burgemeester en wethouders reageert kritisch op het rapport van de Rekenkamer. Zo is het stadsbestuur het niet eens met de conclusie dat de raad niet altijd goed is geïnformeerd. Ook zijn volgens het college de kosten niet in strijd met de afspraken.

Dat komt omdat de Rekenkamer ook bedragen aan Amare toerekent die buiten dat project vallen, zoals aanpassingen aan de garage onder het Spui. ‘Er is steeds sprake geweest van correcte geraamde en gerealiseerde kosten.’ Wel had de raad daarover helderder kunnen worden, erkent het stadsbestuur.

Ingewikkeld
Burgemeester en wethouders geven wel toe dat de manier waarop het gebouw tot stand kwam ingewikkeld was. De gemeente en de bouwer kozen voor wat in vaktaal Design Build & Maintain (DBM) heet.

Dat betekent dat de gemeente van tevoren een pakket eisen stelde en het ontwerp, de bouw en het onderhoud in handen gaf van de projectontwikkelaar, in dit geval Cadanz. Toch wilden de instellingen die erin komen, later nog aanpassingen. Dat leidde ook tot hogere kosten.

Het college constateert nu dat alle betrokken partijen zich dat van tevoren beter hadden moeten realiseren en dat er ‘spanningen’ waren. Maar ook hier ziet het stadsbestuur een positief element. ‘Daarbij moet gelijktijdig geconstateerd worden dat die input van de instellingen in veel gevallen voor Cadanz ook nuttig is geweest en uiteindelijk heeft geleid tot een beter gebouw.’

Erg kritisch
De Rekenkamer is ook erg kritisch op de vaste kosten die Amare de komende jaren met zich meebrengt voor de gemeente, de vastgoed- en bedrijfsexploitatie.

Daardoor is het voor de gemeenteraad onduidelijk wat de gemeente jaarlijks moet bijdragen aan de huisvesting van de verschillende gebruikers, vooral het Koninklijk Conservatorium. Maar ook dat ziet het stadsbestuur anders. Er zou mede op verzoek van de raad ‘volop aandacht’ voor zijn geweest.

De Rekenkamer noemt het een ‘gemiste’ kans dat het college niet voluit erkent dat het de raad niet altijd goed heeft geïnformeerd en ‘onvoldoende transparant’ is geweest. Dit ‘omdat met de erkenning van het probleem ook een oplossing in zicht is’. Wel is de Rekenkamer ‘verheugd’ dat het stadsbestuur in de toekomst wil streven naar ‘optimaal transparant verantwoording afleggen’.

‘Haags stadsbestuur informeerde raad niet over hogere kosten bij bouw cultuurcomplex Amare’

OmroepWest 06.11.2020 Het stadsbestuur van Den Haag wist al in 2014 dat het cultuurcomplex Amare op het Spuiplein miljoenen euro’s duurder zou worden dan 177 miljoen euro. Toch informeerde het college de gemeenteraad hier niet over.

Sterker nog: het college stelde de kosten steeds lager voor dan dat ze in werkelijkheid waren. Ook in 2018 hield het college kosten buiten het zicht van de gemeenteraad. Dat schrijft de Rekenkamer Den Haag in een rapport over de ontwikkeling en realisatie van Amare. Het college ontkent dat de raad is misleid.

Op het Spuiplein wordt al jaren gebouwd aan het Onderwijs- en Cultuurcomplex (OCC), dat inmiddels de naam Amare draagt. Het wordt het nieuwe onderkomen van onder meer het Residentie Orkest, het Nederlands Danstheater, het Koninklijk Conservatorium en het Dans- en Muziekcentrum.

Toenmalig wethouder Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij presenteerde in oktober 2014 de plannen voor het cultuurcomplex. Als leider van de Haagse Stadspartij had hij zich de jaren ervoor fel verzet tegen de bouw van het Spuiforum op het Spuiplein.

Dat zou met 181,6 miljoen euro te duur worden. Het college dat in 2014 aantrad, waarvan zijn partij deel uitmaakte, besloot het plan te schrappen en met een nieuw, goedkoper alternatief komen. Dat werd het latere Amare.

Overschrijding

Wijsmuller garandeerde bij de presentatie van de voorstellen en bij latere debatten altijd dat het niet duurder zou worden dan 177,4 miljoen euro. De gemeenteraad ging akkoord met deze investering.

In het rapport ‘Het Onderwijs- en Cultuurcomplex. Leren van een bouwproject’ schrijft de rekenkamer echter dat de verwachte kosten voor het cultuurcomplex toen al hoger werden ingeschat dan 177,4 miljoen. ‘De geraamde kosten voor ontwikkeling en realisatie van het OCC overstegen al tijdens de besluitvorming in 2014 het ter beschikking gestelde investeringskrediet’, staat in het rapport.

‘De totale kosten voor de ontwikkeling en realisatie van het Onderwijs- en Cultuurcomplex werden in 2014 geraamd op 193,6 miljoen euro, wat een overschrijding is van 16,2 miljoen ten opzichte van het investeringskrediet van 177,4 miljoen.’

Niet inzichtelijk

Iets soortgelijks voltrok zich een paar jaar later, in 2018. Na de gemeenteraadsverkiezingen keerde de Haagse Stadspartij niet terug in het college en nam VVD’er Boudewijn Revis het stokje over van Wijsmuller.

Hij vroeg de gemeenteraad het budget voor Amare te verhogen naar 210 miljoen euro, onder meer om geschillen met de aannemer af te kopen. Maar ook toen bleven kosten buiten het zicht van de gemeenteraad. Amare blijkt inmiddels 223,3 miljoen euro te kosten.

‘Ook na het instemmen in juli 2018 met uitbreiding van het investeringskrediet tot 210,9 miljoen, naar aanleiding van de packagedeal met de aannemer over meerkosten, overstijgen de geraamde kosten voor ontwikkeling en realisatie van het OCC het (uitgebreide) ter beschikking gestelde investeringskrediet’, schrijft de rekenkamer.

‘Na vaststelling van de packagedeal in juli 2018 waren de totale kosten 223,3 miljoen (gerealiseerde en geraamde nog te realiseren kosten). Daarmee is uiteindelijk een totaal van 12,4 miljoen aan kosten voor het OCC voor de gemeenteraad niet inzichtelijk gemaakt.’

Zeer kwalijk

De gemeenteraad werd niet altijd goed op de hoogte gehouden. Het college heeft daarom ‘onvoldoende invulling gegeven aan de informatieplicht richting de gemeenteraad’, stelt de rekenkamer. ‘De gemeenteraad is onvoldoende in staat gesteld om zich een helder beeld te kunnen vormen van de financiële gevolgen van het raadsbesluit voor de ontwikkeling en realisatie van het Onderwijs- en Cultuurcomplex.’

Oppositiepartijen in de Haagse gemeenteraad reageren geschokt op de uitkomsten van het rapport. ‘Ik vind dit zeer kwalijk’, zegt Robert Barker van de Partij voor de Dieren. ‘Het stadsbestuur liegt de raad voor over hoe gemeenschapsgeld besteed wordt.

Het college dwarsboomt zo de democratie.’ Ook Lesley Arp van de SP is verbijsterd. ‘Twee opeenvolgende colleges moffelden miljoenen weg om een positiever beeld van de totale kosten te geven. Wat ons betreft moet elke partij die zijn handen aan dit cultuurpaleis heeft gebrand zich flink achter de oren krabben.’

Onder ede

De grootste partij in de Haagse gemeenteraad – Hart voor Den Haag/Groep de Mos – wil dat alle betrokkenen, en met name de oud-wethouders Revis en Wijsmuller, publiekelijk en onder ede verantwoording gaan afleggen. Daartoe moet het zwaarste raadsinstrument ingezet worden: een raadsenquête met openbare verhoren.

Verder wil fractieleider Arjen Dubbelaar dat alle dossiers opengaan om te kijken of er strafbare feiten zijn gepleegd. ‘Het gaat hier om vele honderden miljoenen euro’s aan Haags belastinggeld wat uitgegeven is, zonder dat daar voldoende transparantie over geboden is.

Het is op slinkse wijze verkregen en uitgegeven. De geloofwaardigheid van het openbaar bestuur staat op het spel. Deze betrokkenen moeten zich verantwoorden, niet alleen richting de politiek, maar vooral richting de stad’, stelt hij.

‘Doodzonde begaan’

De partij is ook hard over de betrokken voormalig wethouders. Wijsmuller heeft ‘een doodzonde begaan’ door de cijfers te rooskleurig voor te stellen. Revis heeft in de ogen van Hart voor Den Haag ‘de boel bedonderd’. ‘Bij Staatsbosbeheer kan hij als terreinknecht alle lijken begraven die nu uit de kasten komen rollen’, zegt Dubbelaar.

Het college van burgemeester en wethouders reageert kritisch op het rapport van de Rekenkamer. Zo is het stadsbestuur het niet eens met de conclusie dat de raad niet altijd goed is geïnformeerd. Ook zijn volgens het college de kosten niet in strijd met de afspraken.

Dat komt omdat de Rekenkamer ook bedragen aan Amare toerekent die buiten dat project vallen, zoals aanpassingen aan de garage onder het Spui. ‘Er is steeds sprake geweest van correcte geraamde en gerealiseerde kosten.’ Wel had de raad daarover helderder kunnen worden, erkent het stadsbestuur.

Ingewikkeld

Burgemeester en wethouders geven wel toe dat de manier waarop het gebouw tot stand kwam ingewikkeld was. De gemeente en de bouwer kozen voor wat in vaktaal Design Build & Maintain (DBM) heet.

Dat betekent dat de gemeente van tevoren een pakket eisen stelde en het ontwerp, de bouw en het onderhoud in handen gaf van de projectontwikkelaar, in dit geval Cadanz. Toch wilden de instellingen die erin komen, later nog aanpassingen. Dat leidde ook tot hogere kosten.

Het college constateert nu dat alle betrokken partijen zich dat van tevoren beter hadden moeten realiseren en dat er ‘spanningen’ waren. Maar ook hier ziet het stadsbestuur een positief element. ‘Daarbij moet gelijktijdig geconstateerd worden dat die input van de instellingen in veel gevallen voor Cadanz ook nuttig is geweest en uiteindelijk heeft geleid tot een beter gebouw.’

Erg kritisch

De Rekenkamer is ook erg kritisch op de vaste kosten die Amare de komende jaren met zich meebrengt voor de gemeente, de vastgoed- en bedrijfsexploitatie. Daardoor is het voor de gemeenteraad onduidelijk wat de gemeente jaarlijks moet bijdragen aan de huisvesting van de verschillende gebruikers, vooral het Koninklijk Conservatorium. Maar ook dat ziet het stadsbestuur anders. Er zou mede op verzoek van de raad ‘volop aandacht’ voor zijn geweest.

De Rekenkamer noemt het een ‘gemiste’ kans dat het college niet voluit erkent dat het de raad niet altijd goed heeft geïnformeerd en ‘onvoldoende transparant’ is geweest. Dit ‘omdat met de erkenning van het probleem ook een oplossing in zicht is’. Wel is de Rekenkamer ‘verheugd’ dat het stadsbestuur in de toekomst wil streven naar ‘optimaal transparant verantwoording afleggen’.

Meer over dit onderwerp: AMARE ONDERWIJS- EN CULTUURCOMPLEX JORIS WIJSMULLER BOUDEWIJN REVIS

Een einde aan “Vage” bouwprojecten in Den Haag ??!!

Telegraaf 05.11.2020

Meer openheid

Het stadsbestuur van Den Haag wil in de toekomst meer openheid gaan bieden over grote bouwprojecten. ‘Je merkt als je daarover praat in de gemeenteraad dat er iets hangt, er heerst ongemak’, aldus de nieuwe wethouder Anne Mulder (VVD, stadsontwikkeling). ‘We moeten daarom lessen leren uit beeldbepalende projecten. Daar ben ik nu mee bezig.’ Zijn streven is meer ‘transparantie’ te gaan bieden.

Mulder werd 16 september 2020 geïnstalleerd als wethouder. Hij volgde zijn partijgenoot Boudewijn Revis op die naar Staatsbosbeheer vertrok. Sindsdien heeft hij al een aantal moeilijke debatten over langslepende dossiers gevoerd. Zo was er drie weken geleden een discussie over de relatie van de gemeente met de tassenmaker Omar Munie. Ook toen constateerde Mulder al dat er ‘ongemak’ in de raad leefde. Diezelfde conclusie trok hij dinsdagvond tijdens een raadsvergadering over de bouw van twee torens op het Koningin Julianaplein bij het Centraal Station.

Kritiekpunt

Een ander kritiekpunt van de raad was dat Revis over het veranderen van de eigenaar van de sociale woningen vanaf december 2019 in gesprek was met de ontwikkelaar van de torens, maar dat de raad hierover pas recent op de hoogte werd gesteld.

Bovendien blijkt dat de bouw van die torens grote gevolgen kan hebben voor de fietsenstalling onder het plein bij het station. In het kersverse dak moet een gat worden gehakt om ervoor te zorgen dat de fietsers er tijdens de bouw gebruik van kunnen blijven maken. Of de stalling – die in april werd geopend – moet mogelijk tijdelijk dicht.

Weer in gesprek met woningbouwcorporatie Arcade 

De gemeente Den Haag en de Westlandse woningbouwcorporatie Arcade zijn weer ‘on speaking terms’ na een gesprek tussen wethouder Martijn Balster en de top van de verhuurder. Dat meldt mediapartner Omroep West. ‘De kou is uit de lucht en we willen ook graag in Den Haag blijven bouwen’, aldus een woordvoerder van de corporatie. Maar de Haagse politiek wil meer opheldering over de bouw van een groot nieuw complex op het Koningin Julianaplein, waarbij Arcade buitenspel werd gezet.

Over het project pal naast Den Haag Centraal wordt al jaren gesproken. Diverse ontwerpen werden in de loop van de jaren door achtereenvolgende wethouders gepresenteerd. Uiteindelijk leek er in 2006 een doorbraak te zijn. Toen ging de gemeenteraad akkoord met de bouw van wat door de ontwikkelaar werd omschreven als ‘twee ranke torens met daartussen een groene vallei aan daklandschappen’.

Maar toenmalig wethouder Boudewijn Revis (VVD, stadsontwikkeling) meldde begin september aan de gemeenteraad dat ook dit project moeilijk tot stand komt. Dit onder meer omdat de bouwkosten inmiddels flink waren gestegen. Daarom waren ‘aanvullende afspraken’ nodig om de bouw ‘vlot te trekken’. Revis zei toen: ‘Daarmee kan dit gebied over enkele jaren weer gaan functioneren als een mooie entree van de stad.’

Afgedaan

Volgens de woordvoerder van Arcade is met die brief én een gesprek tussen de wethouder en de directie van de corporatie de zaak afgedaan. Maar voor de gemeenteraad is dat nog niet het geval. De grootste partij in de raad, Hart voor Den Haag, zegt geschrokken te zijn van de brief van Arcade.

Raadslid William de Blok vindt dat de politiek nooit goed op de hoogte is gesteld over de gang van zaken. Volgens hem is de corporatie ‘op ongepaste wijze uit het project gezet’. De Blok wil dat het stadsbestuur ‘alles op alles zet’ om de vertrouwensbreuk te herstellen. ‘Het college stapelt fout op fout, eerder was de realisatie van de fietsenstalling ook al een debacle. Er moet eindelijk orde op zaken worden gesteld.’

Telegraaf 03.11.2020

“Stadsbestuur maakt gewoonte van schimmige dealtjes met projectontwikkelaars”

In de Haagse gemeenteraad werd dinsdagavond 03.11.2020 op aanvraag van de fracties van de Partij voor de Dieren, de Haagse Stadspartij, SP Den Haag en Hart voor Den Haag/ Groep de Mos gesproken over de voortgang rondom de bouw van een woontoren en de fietsenstalling aan het Koningin Julianaplein. “Den Haag had nu een mooi groen plein kunnen hebben, maar door het stadsbestuur kijken we nog vijf jaar aan tegen een bouwput middenin het centrum van Den Haag”, zegt PvdD-fractievoorzitter Robert Barker over de vertraging rondom het bouwproject. De verwachting is dat de bouw van de woontorens in 2024 afgerond zal zijn.

De (toekomstige) woontorens aan het Spuiplein. © Jo Coenen Architects & Urbanists

Bouwer van Haagse woontorens aan Spuiplein voor miljoenen gematst: ‘Wéér zo’n schimmige deal’

De bouwer van de woontorens aan het Spuiplein in Den Haag lijkt flink te zijn gematst door het stadhuis. Projectontwikkelaar VolkerWessels betaalde een schijntje van de prijs die voor de kostbare grond verwacht mocht worden. Zo zou het concern zo’n negen miljoen euro hebben bespaard.

AD 06.11.2020

In een pittig rapport over het onderwijs- en cultuurcomplex Amare constateert de Haagse Rekenkamer dat het stadsbestuur de grond voor de honderden appartementen in de twee woontorens Adagio en Bolero ‘onder de marktwaarde’ verkocht.

Het stadsbestuur van Den Haag wist al in 2014 dat het cultuurcomplex Amare op het Spuiplein miljoenen euro’s duurder zou worden dan 177 miljoen euro. Toch informeerde het college de gemeenteraad hier niet over. Sterker nog: het college stelde de kosten steeds lager voor dan dat ze in werkelijkheid waren. Ook in 2018 hield het college kosten buiten het zicht van de gemeenteraad. Dat schrijft de Rekenkamer Den Haag in een rapport over de ontwikkeling en realisatie van Amare. Het college ontkent dat de raad is misleid.

Ook struikelt Barker over het feit dat de sociale huurwoningen in de toren mogen worden verkocht aan een belegger. “Den Haag maakt er een gewoonte van schimmige dealtjes met projectontwikkelaars te sluiten. Zo lopen bouwprojecten steeds vaker uit de planning en uit hun budget. Dit moet een keer klaar zijn.

HSP

De Haagse Stadspartij liet bij monde van raadslid Peter Bos eerder al een soortgelijk geluid horen: “Mijn gevoel is dat de marktpartijen – de aannemers, de bouwers, de ontwikkelaars, de beleggers – het voor het zeggen hebben en dat die uiteindelijk toch hun zin krijgen.

Groep de Mos

Hart voor Den Haag/ Groep de Mos laat in aanloop naar de raadsvergadering weten niet blij te zijn met het verlies aan sociale huurwoningen. “In de commissie werd niet duidelijk dat de corporatie, in dit geval Arcade, op een ongepaste wijze uit het project is gezet.

AD 17.09.2020

Ruzie over sociale huurwoningen naast Den Haag CS

Het stadsbestuur van Den Haag zat woningcorporaties dwars bij het realiseren van nieuwe goedkope sociale huurwoningen. Dat zegt corporatie Arcade Wonen, nadat directeur Lemson uit het AD moest vernemen dat ze kan fluiten naar 51 nieuwbouwwoningen in een woontoren naast het Centraal Station.

Haagse politiek is helemaal klaar met grote bouwer: ‘Geen knaak extra naar VolkerWessels’

AD 04.03.2021 Den Haag gaat ontwikkelaar VolkerWessels geen cent extra betalen om de ondergrondse parkeergarage bij het Inntel Hotel op Scheveningen op korte termijn gebouwd te krijgen. De politiek weigert nog eens op te draaien voor tegenvallers bij projecten van de grote bouwer in Den Haag.

,,Na het Amare-debacle hebben we al gezegd: geen knaak extra naar deze ontwikkelaar’’, zei CDA’er Cees Pluimgraaff, verwijzend naar de tientallen miljoenen aan meerkosten die de stad aan aan de bouwer van het grote cultuurpaleis op het Spuiplein kwijt was. Eerder kostte het busplatform boven station Den Haag Centraal ook miljoenen meer dan met VolkerWessel was afgesproken.

Lees ook;

Amare aan het Spui kostte miljoenen extra dan was berekend © Gemeente Den Haag

Pieter Grinwis van ChristenUnie/SGP nam vanavond het voortouw om maar eens de hakken in het zand te zetten en kreeg een meerderheid van de zwaar gefrustreerde gemeenteraad mee. Nu Den Haag de geëiste extra miljoenen voor een snelle bouw niet wil betalen, gaat het waarschijnlijk nog vijf jaar duren voordat de toch al zwaar vertraagde parkeergarage er komt.

VolkerWessels is de ontwikkelaar van de grootse plannen die visondernemers en andere ondernemers voor het Noordelijke Havenhoofd hebben. Er komt grootschalige nieuwbouw voor de Scheveningse visindustrie. Ook  recreatiewoningen, horecazaken en het al gebouwde hotel moeten het gebied een flinke (toeristische) boost geven. De grote, ondergrondse parkeergarage zal dan wel voor de broodnodige parkeerplekken moeten gaan zorgen.

Maar voorlopig is alleen het luxueuze hotel op het havenhoofd gebouwd. En dat dreigde onlangs zelfs gesloten te worden, omdat er niet voldaan is aan de harde eis van voldoende parkeerplekken voor gasten en personeel. Inmiddels heeft wethouder Mulder ingestemd met 114 tijdelijke parkeerplekken die de projectontwikkelaar bovengronds heeft geregeld. In ruil daarvoor belooft VolkerWessels binnen vijf jaar de gewraakte garage alsnog te bouwen.

,,Het probleem is dat de projectontwikkelaar geen bouwplicht heeft’’, verklaarde wethouder Mulder. ,,Met deze afspraak weten we tenminste zeker dat de parkeergarage er komt en de bovengrondse parkeerplekken tijdelijk zijn. Maar als de deal niet binnen twee maanden rond is, dan zal het Intell Hotel op het Noordelijke Havenhoofd – hoe vervelend ook – alsnog dicht moeten.’’

Vervuilde grond

CU-raadslid Pieter Grinwis heeft, net als andere raadsfracties, al eerder zijn grote ergernis uitgesproken over de miljoenentegenvallers van VolkerWessels die steeds op het bordje van Den Haag terechtkomen. In het geval van de parkeergarage vraagt de projectontwikkelaar niet alleen extra geld om op korte termijn te gaan bouwen, maar ook nog een korting op de grondprijs, omdat ze vervuilde grond zou hebben aangetroffen in de duin waaronder de garage komt.

,,Ik vind het verschrikkelijk dat er op het havenhoofd nu een luxueus hotel staat zonder parkeerplekken. Terwijl al het goede in de Scheveningse plannen voor de haven: – het viscluster, de ondergrondse parkeergarage er voorlopig niet komen’’, verzuchtte raadslid Grinwis.

Want ook die bouwontwikkelingen lopen flinke vertraging op nu de Haagse gemeenteraad zijn voorstel ‘geen cent extra naar de bouw van de garage’ vanavond ruimschoots aan een meerderheid hielp en nu wethouder Anne Mulder de verstrekkende motie zonder omhaal van woorden omarmde: ,,Ik ben blij dat het mij voorziet van munitie in de onderhandelingen met de bouwer’’, zei hij.

Tramtunnel, stadhuis en het Binnenhof: Allemaal projecten die financiële bloedbaden opleverden

AD 08.11.2020 Waarom verkocht de gemeente Den Haag de grond voor drie woontorens op het Spui voor 9 miljoen euro minder dan die waard was? Een onderzoek van de Haagse Rekenkamer geeft te denken, schrijft Axel Veldhuijzen, chef AD Haagsche Courant, in zijn wekelijkse rubriek Commentaar.

Amare, je prikt erin en het stinkt. Alles wat met de bouw van dat cultuurcomplex op het Spui te maken heeft, is omgeven met steeds maar hogere kosten en onduidelijkheid daarover. Zelfs de afkoopsom van 210 miljoen euro voor alle extra kosten, blijkt volgens het laatste onderzoek maar een deel van het verhaal te zijn. Eigenlijk staat de teller al op 223 miljoen euro, maar de aanvullende bedragen zijn op creatieve wijze elders ondergebracht.

Lees ook;

De gemeente haalt voor een zacht prijsje wel de onrendabe­le sociale huurflat­jes uit je plan zodat je nog wat marktcon­for­me penthouses kan verpatsen, aldus Axel Veldhuijzen.

Het van meet af aan omstreden cultuurgebouw was overigens aanvankelijk begroot op 177,4 miljoen euro. We zitten dus 45 miljoen euro in de plus. Het zijn onbegrijpelijke overschrijdingen in een tijd dat de gemeentekas zo goed als leeg is.

En steeds zijn het de bouwers en projectontwikkelaars die ondanks alles goed wegkomen in Den Haag. Zorgen over de winstgevendheid van je woontoren? De gemeente haalt voor een zacht prijsje wel de onrendabele sociale huurflatjes uit je plan zodat je nog wat marktconforme penthouses kan verpatsen. Als het niet zo slecht was, zou dit aanhoudende Haagse drama tenminste nog een goed verhaal opleveren.

Axel Veldhuijzen, chef AD Haagsche Courant. © Frank Jansen

Cadeautje

Zelfs de bouwer van de drie woontorens had niet op het voordeeltje van 9 miljoen gerekend, zo meldt de Rekenkamer. De gemeente is drie keer gevraagd hoe het zit met dit cadeautje. Drie keer gaf het stadhuis geen antwoord.

De kans is groot dat een aantal politieke partijen nu weer deemoedig besluit dat het echt anders moet; dat er geleerd moet worden van de fouten. Voor die mensen: ga eens op het Spui staan en kijk om je heen. De tramtunnel, het stadhuis en verderop het Binnenhof, allemaal zijn het projecten die financiële bloedbaden opleverden. En ook zijn het allemaal projecten waarbij iedereen plechtig zei dat het nooit meer zo fout mocht gaan. Dat hebben we geweten.

Den Haag gaat meer openheid geven over grote bouwprojecten in de stad

OmroepWest 04.11.2020 Het stadsbestuur van Den Haag wil in de toekomst meer openheid gaan bieden over grote bouwprojecten. ‘Je merkt als je daarover praat in de gemeenteraad dat er iets hangt, er heerst ongemak’, aldus de nieuwe wethouder Anne Mulder (VVD, stadsontwikkeling). ‘We moeten daarom lessen leren uit beeldbepalende projecten. Daar ben ik nu mee bezig.’ Zijn streven is meer ‘transparantie’ te gaan bieden.

Mulder werd 16 september geïnstalleerd als wethouder. Hij volgde zijn partijgenoot Boudewijn Revis op die naar Staatsbosbeheer vertrok. Sindsdien heeft hij al een aantal moeilijke debatten over langslepende dossiers gevoerd. Zo was er drie weken geleden een discussie over de relatie van de gemeente met de tassenmaker Omar Munie. Ook toen constateerde Mulder al dat er ‘ongemak’ in de raad leefde. Diezelfde conclusie trok hij dinsdagvond tijdens een raadsvergadering over de bouw van twee torens op het Koningin Julianaplein bij het Centraal Station.

Vrijwel alle partijen verklaarden ontevreden te zijn hoe dat project verloopt. Recent bleek dat dat sociale woningbouw in het complex niet wordt gerealiseerd door woningbouwcorporatie Arcade, zoals steeds de bedoeling was. De 51 woningen komen nu in handen van een investeerder, die ze na twintig jaar weer mag verkopen. Dit tot grote onvrede van Arcade, die nooit officieel op de hoogte werd gesteld door dat besluit, maar het via de media moest vernemen.

Kritiekpunt

Een ander kritiekpunt van de raad was dat Revis over het veranderen van de eigenaar van de sociale woningen vanaf december 2019 in gesprek was met de ontwikkelaar van de torens, maar dat de raad hierover pas recent op de hoogte werd gesteld.

Bovendien blijkt dat de bouw van die torens grote gevolgen kan hebben voor de fietsenstalling onder het plein bij het station. In het kersverse dak moet een gat worden gehakt om ervoor te zorgen dat de fietsers er tijdens de bouw gebruik van kunnen blijven maken. Of de stalling – die in april werd geopend – moet mogelijk tijdelijk dicht.

Niet vrolijk

Het stemde de politiek allemaal niet vrolijk, dinsdagavond. ‘Het college moet stoppen met schimmige deals’, aldus Robert Barker van de Partij voor de Dieren. ‘Het is stuitend dat de afspraken met Arcade niet worden nagekomen.’ William de Blok van Hart voor Den Haag sloot zich daarbij aan. ‘Dit is een complex project. Dat kan uit de hand lopen. Maar bij dit college is dit soort dingen structureel.’

Alleen de VVD wilde liever niet te veel terugkijken. ‘Het belangrijkste is dat hier wordt gebouwd, want een braakliggend stuk grond maakt Den Haag niet mooier’, aldus raadslid Det Regts.

Muurschildering

Raadslid Peter Bos van de Haagse Stadspartij herinnerde eraan dat er al eerder in dit project belangrijke concessies waren gedaan. Er komt geen tunnel vanuit de fietsenstalling rechtstreeks naar de stationshal. Hij stelde voor om als blijvende herinnering aan die omissie een grote muurschildering in de kelder te maken op de plek waar de ingang van die tunnel zou moeten komen.

Zijn collega Pieter Grinwis (ChristenUnie/SGP) opperde daarop dat het goed zou zijn als Revis zelf als ‘vorm van contemplatie en reflectie’ als schilder aan de slag zou gaan op deze ‘klaagmuur’. ‘En het is natuurlijk treurig dat hier hierover niet meer met de vooral verantwoordelijke Revis kunnen praten, aldus Grinwis. ‘Ik had hem graag pastoraal toegesproken.’

Oogkleppen

Wethouder Mulder zei zelf ook ‘een beetje ongemak’ te voelen bij hoe dit project was verlopen. Toch vindt ook hij dat er nu wel moet worden doorgegaan op de ingeslagen koers. ‘Niet omdat we oogkleppen ophebben, maar het is wel een braakliggend terrein, een windgat én de entree naar de stad.’ Mulder: ‘Op een gegeven moment maak je dan een deal. Dan doe je het zoals het kan en niet zoals het moet.’

Volgens hem had zijn voorganger de raad niet eerder geïnformeerd over het buitensluiten van Arcade omdat die in de tussentijd nog bezig was om op de ontwikkelaar ‘te drukken’ zodat die toch de corporatie de woningen zou gunnen. In de zomer van dit jaar bleek dat niet te gaan gebeuren en meldde hij het wel.

De wethouder beloofde ook de banden met Arcade te gaan herstellen en een meer gedetailleerde reconstructie aan de raad te sturen. En dat kunstwerk in de kelder? Ook op dat punt toonde hij zich toegeeflijk. ‘Dat is misschien wel goed. Om ons te herinneren aan wat er niet is gekomen.’

Meer over dit onderwerp: ANNE MULDER BOUDEWIJN REVIS KONINGIN JULIANAPLEIN DEN HAAG

Deal over torens bij Den Haag Centraal leidt tot ruzie en zorgen

OmroepWest 03.11.2020 De gemeente Den Haag en de Westlandse woningbouwcorporatie Arcade zijn weer ‘on speaking terms’ na een gesprek tussen wethouder Martijn Balster en de top van de verhuurder. ‘De kou is uit de lucht en we willen ook graag in Den Haag blijven bouwen’, aldus een woordvoerder van de corporatie. Maar de Haagse politiek wil meer opheldering over de bouw van een groot nieuw complex op het Koningin Julianaplein, waarbij Arcade buitenspel werd gezet.

Over het project pal naast Den Haag Centraal wordt al jaren gesproken. Diverse ontwerpen werden in de loop van de jaren door achtereenvolgende wethouders gepresenteerd. Uiteindelijk leek er in 2006 een doorbraak te zijn. Toen ging de gemeenteraad akkoord met de bouw van wat door de ontwikkelaar werd omschreven als ‘twee ranke torens met daartussen een groene vallei aan daklandschappen’.

Maar toenmalig wethouder Boudewijn Revis (VVD, stadsontwikkeling) meldde begin september aan de gemeenteraad dat ook dit project moeilijk tot stand komt. Dit onder meer omdat de bouwkosten inmiddels flink waren gestegen. Daarom waren ‘aanvullende afspraken’ nodig om de bouw ‘vlot te trekken’. Revis zei toen: ‘Daarmee kan dit gebied over enkele jaren weer gaan functioneren als een mooie entree van de stad.’

Commerciële ontwikkelaar

Eén van die afspraken was dat niet langer Arcade 51 sociale huurwoningen in het complex gaat bouwen, maar een commerciële ontwikkelaar. Die krijgt ook het recht om ze na twintig jaar te verkopen. De ontwikkelaar van de torens betaalt daarvoor wel 510.000 euro aan de gemeente om het mogelijk te maken dat elders in Den Haag sociale woningen worden gebouwd.

Acade was onaangenaam getroffen door die mededeling, schreef directeur René Lemson in een brief aan het college van burgemeester en wethouder en de gemeenteraad. De gang van zaken wekte ‘op z’n mist irritatie’ op, stelt hij.

Lang

Reden daarvoor is, zegt Arcade, dat er al lang met de ontwikkelaar werd gesproken over het opnemen van de sociale woningen in het project. De corporatie zou die afnemen voor 180.000 euro per stuk. Maar in 2019 werd duidelijk dat de ontwikkelaar de woningen aan een belegger kon verkopen voor 250.000 euro per stuk.

Die kon daarvoor meer betalen omdat de woningen na twintig jaar zouden worden verkocht. Ook is het idee dat die commerciële partij ze ook voor meer geld verhuurt dan Arcade van plan was. De woordvoerder van Arcade: ‘De gemeente heeft er dan geen zicht op dat de woningen verhuurd worden aan de juiste doelgroep. Dit is geen wenselijke situatie.’

Het besluit dat de gemeente akkoord was met de verkoop aan de commerciële partij werd nooit officieel meegedeeld. De corporatie moest het via de media vernemen. ‘Een zeer vreemde wijze van handelen’, oordeelde Arcade.

Lemson liet zelfs in zijn brief doorschemeren als gevolg hiervan te twijfelen aan verdere samenwerking met Den Haag. ‘Wij vragen ons af of het maken van prestatieafspraken voor komend jaar in Den Haag überhaupt zin heeft, als de gemeente sociale huurwoningen van een toegelaten instelling wegtrekt en deze aan de hoogte bieder gunt.’

Gemeente betreurt gang van zaken

De wethouders Martijn Balster (PvdA) en Anne Mulder (VVD) – de opvolger van Revis – laten nu aan de gemeenteraad weten ook deze gang van zaken ‘te betreuren’. Wel zou de ontwikkelaar al in 2019 hebben laten weten dat niet Arcade maar een commerciële partij de woningen gaat bouwen. Volgens hen was het de taak van die ontwikkelaar om dat aan de corporatie te laten weten.

De wethouders constateren ook dat het heel moeilijk is om in dit soort gebieden sociaal te bouwen. Dat vraagt ‘extra inspanningen’, menen ze. ‘De gronden in het centrum zijn duur en de planvorming is complex.’ Toch willen ze dat in de toekomst wel blijven proberen.

Afgedaan

Volgens de woordvoerder van Arcade is met die brief én een gesprek tussen de wethouder en de directie van de corporatie de zaak afgedaan. Maar voor de gemeenteraad is dat nog niet het geval. De grootste partij in de raad, Hart voor Den Haag, zegt geschrokken te zijn van de brief van Arcade. Raadslid William de Blok vindt dat de politiek nooit goed op de hoogte is gesteld over de gang van zaken. Volgens hem is de corporatie ‘op ongepaste wijze uit het project gezet’. De Blok wil dat het stadsbestuur ‘alles op alles zet’ om de vertrouwensbreuk te herstellen. ‘Het college stapelt fout op fout, eerder was de realisatie van de fietsenstalling ook al een debacle. Er moet eindelijk orde op zaken worden gesteld.’

Ook Robert Barker van de Partij voor de Dieren is nog niet gerustgesteld. Volgens hem toont de gang van zaken aan dat Den Haag echt beter grip moet proberen te krijgen op grote bouwprojecten. Zeker omdat dit de gemeente zelf ook veel extra geld kost. Verder moet het dak van de nieuwe fietsenkelder bij CS voor een deel worden opengezaagd om een nieuwe entree te maken.

Het is zelfs niet zeker of die kelder wel open kan blijven. Bovendien, zegt hij, worden de torens pas in 2024 opgeleverd. Hij herinnert daarom aan een oud plan van zijn partij om van het plein een groene oase in de stad te maken. ‘Den Haag had nu een mooi groen plein kunnen hebben, maar door het stadsbestuur kijken we nog vijf jaar aan tegen een bouwput middenin het centrum van Den Haag.’

Geritseld

Beide partijen, de SP en de Haagse Stadspartij, hebben daarom voor dinsdagavond een debat aangevraagd. Tijdens een extra gemeenteraadsvergadering wordt over de kwestie gesproken. Peter Bos van de HSP wil daarbij ook opheldering over de vraag waarom de raad pas zo laat is geïnformeerd. Hij stelt dat Revis de kwestie ‘nog snel even voor zijn vertrek met de ontwikkelaar heeft geritseld’.

Bos gaat dan ook een motie van treurnis over de kwestie indienen, en een voorstel om alsnog Arcade de sociale woningen te gunnen. ‘Die zal het wel niet halen’, constateert hij zelf op voorhand. ‘Maar ik vind echt dat we duidelijk moeten maken dat de gemeente nooit toestemming had moeten geven voor deze afspraken.’

LEES OOK: Den Haag gaat de uitdaging aan, ‘Wij maken een mooier stationsplein dan Rotterdam’

Meer over dit onderwerp: KONINGIN JULIANAPLEIN KJ-PLEIN BOUDEWIJN REVIS ANNE MULDER MARTIJN BALSTER

Deal met woningen bij Den Haag CS leidt tot ruzie met woningbouwcorporatie en zorgen in politiek

Den HaagFM 03.11.2020 De gemeente Den Haag en de Westlandse woningbouwcorporatie Arcade zijn weer ‘on speaking terms’ na een gesprek tussen wethouder Martijn Balster en de top van de verhuurder. Dat meldt mediapartner Omroep West. ‘De kou is uit de lucht en we willen ook graag in Den Haag blijven bouwen’, aldus een woordvoerder van de corporatie. Maar de Haagse politiek wil meer opheldering over de bouw van een groot nieuw complex op het Koningin Julianaplein, waarbij Arcade buitenspel werd gezet.

Over het project pal naast Den Haag Centraal wordt al jaren gesproken. Diverse ontwerpen werden in de loop van de jaren door achtereenvolgende wethouders gepresenteerd. Uiteindelijk leek er in 2006 een doorbraak te zijn. Toen ging de gemeenteraad akkoord met de bouw van wat door de ontwikkelaar werd omschreven als ‘twee ranke torens met daartussen een groene vallei aan daklandschappen’.

Maar toenmalig wethouder Boudewijn Revis (VVD, stadsontwikkeling) meldde begin september aan de gemeenteraad dat ook dit project moeilijk tot stand komt. Dit onder meer omdat de bouwkosten inmiddels flink waren gestegen. Daarom waren ‘aanvullende afspraken’ nodig om de bouw ‘vlot te trekken’. Revis zei toen: ‘Daarmee kan dit gebied over enkele jaren weer gaan functioneren als een mooie entree van de stad.’

Commerciële ontwikkelaar
Eén van die afspraken was dat niet langer Arcade 51 sociale huurwoningen in het complex gaat bouwen, maar een commerciële ontwikkelaar. Die krijgt ook het recht om ze na twintig jaar te verkopen. De ontwikkelaar van de torens betaalt daarvoor wel 510.000 euro aan de gemeente om het mogelijk te maken dat elders in Den Haag sociale woningen worden gebouwd.

Acade was onaangenaam getroffen door die mededeling, schreef directeur René Lemson in een brief aan het college van burgemeester en wethouder en de gemeenteraad. De gang van zaken wekte ‘op z’n mist irritatie’ op, stelt hij.

Lang
Reden daarvoor is, zegt Arcade, dat er al lang met de ontwikkelaar werd gesproken over het opnemen van de sociale woningen in het project. De corporatie zou die afnemen voor 180.000 euro per stuk. Maar in 2019 werd duidelijk dat de ontwikkelaar de woningen aan een belegger kon verkopen voor 250.000 euro per stuk. Die kon daarvoor meer betalen omdat de woningen na twintig jaar zouden worden verkocht. Ook is het idee dat die commerciële partij ze ook voor meer geld verhuurt dan Arcade van plan was. De woordvoerder van Arcade: ‘De gemeente heeft er dan geen zicht op dat de woningen verhuurd worden aan de juiste doelgroep. Dit is geen wenselijke situatie.’

Het besluit dat de gemeente akkoord was met de verkoop aan de commerciële partij werd nooit officieel meegedeeld. De corporatie moest het via de media vernemen. ‘Een zeer vreemde wijze van handelen’, oordeelde Arcade. Lemson liet zelfs in zijn brief doorschemeren als gevolg hiervan te twijfelen aan verdere samenwerking met Den Haag. ‘Wij vragen ons af of het maken van prestatieafspraken voor komend jaar in Den Haag überhaupt zin heeft, als de gemeente sociale huurwoningen van een toegelaten instelling wegtrekt en deze aan de hoogte bieder gunt.’

Gemeente betreurt gang van zaken
De wethouders Martijn Balster (PvdA) en Anne Mulder (VVD) – de opvolger van Revis – laten nu aan de gemeenteraad weten ook deze gang van zaken ‘te betreuren’. Wel zou de ontwikkelaar al in 2019 hebben laten weten dat niet Arcade maar een commerciële partij de woningen gaat bouwen. Volgens hen was het de taak van die ontwikkelaar om dat aan de corporatie te laten weten.

De wethouders constateren ook dat het heel moeilijk is om in dit soort gebieden sociaal te bouwen. Dat vraagt ‘extra inspanningen’, menen ze. ‘De gronden in het centrum zijn duur en de planvorming is complex.’ Toch willen ze dat in de toekomst wel blijven proberen.

Afgedaan
Volgens de woordvoerder van Arcade is met die brief én een gesprek tussen de wethouder en de directie van de corporatie de zaak afgedaan. Maar voor de gemeenteraad is dat nog niet het geval. De grootste partij in de raad, Hart voor Den Haag, zegt geschrokken te zijn van de brief van Arcade. Raadslid William de Blok vindt dat de politiek nooit goed op de hoogte is gesteld over de gang van zaken. Volgens hem is de corporatie ‘op ongepaste wijze uit het project gezet’.

De Blok wil dat het stadsbestuur ‘alles op alles zet’ om de vertrouwensbreuk te herstellen. ‘Het college stapelt fout op fout, eerder was de realisatie van de fietsenstalling ook al een debacle. Er moet eindelijk orde op zaken worden gesteld.’

Ook Robert Barker van de Partij voor de Dieren is nog niet gerustgesteld. Volgens hem toont de gang van zaken aan dat Den Haag echt beter grip moet proberen te krijgen op grote bouwprojecten.

Zeker omdat dit de gemeente zelf ook veel extra geld kost. Verder moet het dak van de nieuwe fietsenkelder bij CS voor een deel worden opengezaagd om een nieuwe entree te maken. Het is zelfs niet zeker of die kelder wel open kan blijven. Bovendien, zegt hij, worden de torens pas in 2024 opgeleverd. Hij herinnert daarom aan een oud plan van zijn partij om van het plein een groene oase in de stad te maken. ‘Den Haag had nu een mooi groen plein kunnen hebben, maar door het stadsbestuur kijken we nog vijf jaar aan tegen een bouwput middenin het centrum van Den Haag.’

Geritseld
Beide partijen, de SP en de Haagse Stadspartij, hebben daarom voor dinsdagavond een debat aangevraagd. Tijdens een extra gemeenteraadsvergadering wordt over de kwestie gesproken. Peter Bos van de HSP wil daarbij ook opheldering over de vraag waarom de raad pas zo laat is geïnformeerd. Hij stelt dat Revis de kwestie ‘nog snel even voor zijn vertrek met de ontwikkelaar heeft geritseld’.

Bos gaat dan ook een motie van treurnis over de kwestie indienen, en een voorstel om alsnog Arcade de sociale woningen te gunnen. ‘Die zal het wel niet halen’, constateert hij zelf op voorhand. ‘Maar ik vind echt dat we duidelijk moeten maken dat de gemeente nooit toestemming had moeten geven voor deze afspraken.’

“Stadsbestuur maakt gewoonte van schimmige dealtjes met projectontwikkelaars”

Den HaagFM 02.11.2020 In de Haagse gemeenteraad wordt dinsdagavond op aanvraag van de fracties van de Partij voor de Dieren, de Haagse Stadspartij, SP Den Haag en Hart voor Den Haag/ Groep de Mos gesproken over de voortgang rondom de bouw van een woontoren en de fietsenstalling aan het Koningin Julianaplein. “Den Haag had nu een mooi groen plein kunnen hebben, maar door het stadsbestuur kijken we nog vijf jaar aan tegen een bouwput middenin het centrum van Den Haag”, zegt PvdD-fractievoorzitter Robert Barker over de vertraging rondom het bouwproject. De verwachting is dat de bouw van de woontorens in 2024 afgerond zal zijn.

Ook struikelt Barker over het feit dat de sociale huurwoningen in de toren mogen worden verkocht aan een belegger. “Den Haag maakt er een gewoonte van schimmige dealtjes met projectontwikkelaars te sluiten. Zo lopen bouwprojecten steeds vaker uit de planning en uit hun budget. Dit moet een keer klaar zijn. De gemeente moet projectontwikkelaars aan hun contracten houden”, zegt PvdD-fractievoorzitter Robert Barker.

  Partij voor de Dieren Den Haag

@PvdDDenHaag

De toren op het Koningin Julianaplein is pas over jaren klaar en kost miljoenen extra.

Door falend contractmanagement van de gemeente lopen talloze projecten uit de planning en uit de kosten. Dat moet stoppen, vindt fractievoorzitter @RNBarker#raad070 Lees z’n opinie

11:19 a.m. · 2 nov. 2020 5 Andere Tweets van Partij voor de Dieren Den Haag bekijken

De Haagse Stadspartij liet bij monde van raadslid Peter Bos eerder al een soortgelijk geluid horen: “Mijn gevoel is dat de marktpartijen – de aannemers, de bouwers, de ontwikkelaars, de beleggers – het voor het zeggen hebben en dat die uiteindelijk toch hun zin krijgen. Ze hebben een machtspositie en kunnen de gemeente onder druk zetten. De gemeente is daar niet tegen bestand en die zou veel harder moeten onderhandelen.”

Hart voor Den Haag/ Groep de Mos laat in aanloop naar de raadsvergadering weten niet blij te zijn met het verlies aan sociale huurwoningen. “In de commissie werd niet duidelijk dat de corporatie, in dit geval Arcade, op een ongepaste wijze uit het project is gezet. Daarnaast haalt de gemeente met terugwerkende kracht de hele tenderprocedure door elkaar”, stelt raadslid William de Blok. De partij spreekt van een vertrouwensbreuk tussen de gemeente en Arcade, ze wil dat het stadsbestuur die verhouding gaat herstellen.

Een impressie van het nieuwe Koningin Julianaplein. © Gemeente Den Haag

Ruzie over sociale huurwoningen naast Den Haag CS

AD 17.09.2020 Het stadsbestuur van Den Haag zit woningcorporaties dwars bij het realiseren van nieuwe goedkope huurwoningen. Dat zegt corporatie Arcade Wonen, nadat directeur Lemson vorige week uit het AD moest vernemen dat ze kan fluiten naar 51 nieuwbouwwoningen in een woontoren naast het Centraal Station.

Lemson haalt vandaag telefonisch verhaal bij wethouder Balster. ,,We hebben ook zijn collega Revis (die gisteren afscheid nam, red.) om opheldering gevraagd, maar die liet niets van zich horen nadat wij door dit bericht overvallen werden”, vertelt woordvoerder Femke van Veen in een toelichting op een boze brief van de corporatie aan het stadsbestuur.

Arcade had meegewerkt aan de aanbesteding waarmee de vastgoedontwikkelaar OKCJ de KJ-toren mocht bouwen, pal naast het ministerie van Onderwijs, op de hoek van het stationsplein en de Koekamp. De corporatie wilde in de appartementen sociale huurwoningen vestigen, een vurige wens van het stadsbestuur. ,,Daar maken we ook harde prestatieafspraken over”, zegt Femke van Veen van Arcade.

Wij moeten sociale woningen bouwen en dan wordt zo in één klap, zonder ons iets te zeggen, van 50 woningen gezegd: deze niet, aldus  Femke van Veen.

Extra kosten

Maar vorige week gaven wethouders Revis (stadsontwikkeling) en Balster (wonen) de bouwers totaal onverwacht toestemming om de sociale huurwoningen niet aan een corporatie, maar aan een private belegger te verkopen. De gemeente doet dit, omdat ze extra kosten moet maken tijdens de bouw, onder meer doordat de gloednieuwe ondergrondse fietsenstalling bij het station een nieuwe ingang moet krijgen omdat anders niet veilig gebouwd kan worden.

Daar laat Arcade Wonen het niet bij zitten. ,,Wij moeten sociale woningen bouwen, maken harde prestatieafspraken over het aantal, en dan wordt zo in één klap, zonder ons iets te zeggen, van 50 woningen gezegd: deze niet”, zegt Van Veen. Arcade wil de appartementen, ook al zijn ze nog niet gebouwd, terugkrijgen. ,,Wij hebben onze handtekening gezet, er is een aanbestedingsprocedure doorlopen, en dankzij onze inzet voor sociale huurwoningen is de projectontwikkelaar als winnaar uit de bus gekomen. Dan hebben wij op grond van dat contract toch ook recht op de woningen?”

Rendabel

Een woordvoerder van de gemeente zegt dat de bouw sneller van start kan, als een belegger in plaats van de corporatie de sociale huurwoningen betaalt. Arcade was geen partij die (rechtstreeks) heeft deelgenomen aan de tender bij de bovenbouw. ,,Wel zijn zij door de winnaar van de aanbesteding, OCKJ, gevraagd om te onderzoeken of zij de sociale huurwoningen kon afnemen. Mocht Arcade menen dat er rechten zijn ontstaan uit de gevoerde gesprekken of een gemaakte afspraak met OCKJ, dan dienen zij zich tot OCKJ te wenden.”

Zo lukt het nooit om sociale huur een beetje over de stad te versprei­den, aldus Daniël Scheper.

De besparing voor de stad zit als volgt: Bij sociale huurwoningen ontvangen gemeenten minder inkomsten voor de verkoop van bouwgrond, een belangrijke inkomstenbron. Anders zijn de woningen niet rendabel voor de corporaties. In de binnenstad en in hoogbouw zijn die prijsverschillen nog groter, omdat de grond daar duurder is.

Extra miljoen

Het valt raadsleden daarom extra op dat nu weer sociale woningbouw sneuvelt in het centrum. ,,Je zag dat vorig jaar ook al bij Sonate, het woningbouwproject achter het muziektheater Amare. Zo lukt het nooit om sociale huur een beetje over de stad te verspreiden”, signaleert raadslid Daniël Scheper van coalitiepartij D66.

Vorig jaar bleken corporatiewoningen in het nieuwbouwproject Sonate van VolkerWessels achter het nieuwe cultuurpaleis Amare plotseling te duur om te realiseren. Aan de Grotiusplaats stak de gemeente een extra miljoen euro in twee woontorens om ervoor te zorgen dat zeker een kwart van de appartementen goedkoop zouden worden. Ook dat bleek niet haalbaar. Ondanks het extra geld bleef het percentage woningbouw in de torens ruim onder de twintig procent.