Hollands Spoor – Een Koninklijk treinstation – Kathedraal van de techniek en meer

AD 30.05.2017

AD 30.05.2017

Publicatie Hollands Spoor – Een Koninklijk treinstation – Kathedraal van de techniek

Productie bijzonder boek gestart

SHIE en Eindeloos uitgevers zijn een nieuw samenwerkingsproject aangegaan voor het samenstellen en uitgeven van een luxueus en prachtig vormgegeven publicatie.

In september 2017 zal dit boek worden gepresenteerd.

Aan het eind van de 19de eeuw neemt het spoorwegverkeer sterk toe en ook de steden groeien uit en de stations worden ingesloten in woonwijken. Hierdoor vormen ze een obstakel voor goede verbindingen over water en de weg. In Den Haag wordt dit opgelost door een nieuw station te bouwen met verhoogde perrons waarbij de treinrails op een hoge spoordijk komen te liggen waar het drukke stadsverkeer onderdoor kan.

In de publicatie zal de vernieuwing van het station HS rond 1890 centraal staan. Er is aandacht voor het gebouwtype, de ornamentiek en symboliek, maar ook het reizen in die tijd komt aan de orde en de ligging van het complex in de Stationsbuurt.

Dit geheel zal rijk worden geïllustreerd met historische foto’s en ander beeldmateriaal.

De huidige staat van het station zal in beeld worden gebracht door architectuurfotograaf Paul Lunenburg.   Lees verder!

Boek in het kort

  • Werktitel: Hollands Spoor, een Koninklijk treinstation – Kathedraal van de techniek
  • Onderzoek en tekst: Koos en Jannie Havelaar (Havelaar Erfgoed Projecten)
  • 176 pagina’s | full colour | formaat 22 x 30 cm (iets groter dan A4)
  • veel historisch beeldmateriaal en nieuwe foto’s van het station
  • speciaal grafisch ontwerp | mooie papiersoorten  |  bijzondere bindwijze
  • verschijningsdatum september 2017

Early Bird discount

Voor de Early Bird discount (€ 29,50 i.p.v. € 35,- incl. verzendkosten binnen Nederland) kon u zich aanmelden tot 28 januari 2017 via www.eindeloosuitgevers.nl/earlybird of telefonisch via 070 – 388 20 87.

Uitgebreide synopsis van Hollands Spoor – Een Koninklijk treinstation – Kathedraal van de techniek.  Lees verder!

zie ook: Metamorfose gebied rond Hollands Spoor

zie ook: Aanpak Haags Hollands Spoor

zie ook: Hollands Spoor aangepakt

zie ook: Oude treinen Hollands Spoor en Den Haag Centraal

‘Kathedraal der techniek’

AD 30.05.2017 De geschiedenis van station Hollands Spoor was ruim 126 jaar een onbeschreven blad. Koos Havelaar, voorzitter van de Stichting Haags Industrieel Erfgoed (SHIE), maakt het allereerste boek over ‘een koninklijk treinstation’.

Het was het eerste station in Nederland met verhoogde perrons, waarbij de treinrails op een hoge spoordijk liggen, aldus Koos Havelaar.

Het verbaast kunsthistoricus Koos Havelaar dat er nooit eerder een boek verscheen over het beeldbepalende gebouw. Tijdens zijn onderzoek in onder meer de archieven van de NS komt hij dan ook bouwtekeningen tegen waarvan het bestaan tot dusver onbekend was.

Het station was rond 1890 uniek voor zijn tijd. Havelaar noemt het een ‘kathedraal van de techniek’. ,,Het was het eerste station in Nederland met verhoogde perrons, waarbij de treinrails op een hoge spoordijk liggen. Hollands Spoor maakte ook vroeg gebruik van telegraaf, de kappen zijn een technisch hoogstandje en de liften waren een nieuw begrip in die tijd.” Met die spoordijk werd een groeiend verkeersprobleem innovatief opgelost. In de oude situatie liep de rails nog gelijkvloers met de autowegen en moest de scheepvaart vaak wachten voor een spoorbrug.

De Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij (HIJSM) liet het oude station, dat er pas sinds 1843 stond, afbreken en vervangen door het nieuwe. Het ontwerp is tot op heden grotendeels intact gebleven. Vanaf de perrons zie je bijvoorbeeld nog steeds ornamenten met het jaartal 1888 en het wiel van de vooruitgang draait boven de klok boven in de voorgevel van het station.

Daar prijkt ook de naam van de spoorwegmaatschappij die in de 19de eeuw de lijn van Amsterdam naar Den Haag en later ook naar Rotterdam exploiteerde: Hollandsche Spoor, of HS zoals het nu heet. Het bedrijf liet het gebouw ontwerpen door zijn Haagse huisarchitect Dirk Margadant. Hij maakte een station met een grandeur die kon wedijveren met de creatie van Pierre Cuypers in Amsterdam, die in diezelfde periode werd gebouwd. Kennelijk was er toen al wat competitie tussen 020 en 070.

Hollands Spoor in 1900. © Haags gemeentearchief

Het originele plan was om er een chique wijk van te maken. Dat zie je terug in de woningen aan het Oranjeplein, maar daarbij is het gebleven, aldus Koos Havelaar.

Samenhang
Het enorme pand stond niet op zichzelf: in zijn onderzoek ontdekte Koos Havelaar dat er vanaf het begin samenhang was met de ontwikkeling van de Stationsbuurt. ,,Het was toen nog een raar buitengebied met het enorme industrieterrein van ijzergieterij Prins van Oranje en het bedrijf van Enthoven. Het originele plan was om er een chique wijk van te maken. Dat zie je terug in de woningen aan het Oranjeplein, maar daarbij is het gebleven. Rijken wilden niet op het veen wonen, maar liever op het zand.”

De spoormaatschappij wilde vooral de rijken verleiden om te reizen met de trein. Bij het station is dus bepaald niet bezuinigd op de aankleding in de stijl van de neo-renaissance. De hal, die verloren is gegaan, had een rijk tegeltableau. Verder zijn er gietijzeren pilaren in fraaie vormen en is de Koninklijke wachtkamer nog steeds een lust voor het oog. Op Monumentendag mogen de ‘gewone’ Hagenaars kijken naar de rijke decoraties.

Toch had het in de vorige eeuw weinig gescheeld of station HS was tegen de vlakte gegaan. Er was immers ook station Den Haag Staatsspoor, ongeveer op de plek waar nu het Centraal Station staat. Architect Berlage bemoeide zich er ook mee. Maar de NS vond het kapitaalvernietiging om HS te slopen. In de jaren 30 begon de discussie over twee stations in Den Haag weer”, zo achterhaalde Havelaar in archieven.

In de jaren 60 herleeft het debat bij de wederopbouw van het Bezuidenhout. ,,De sporen van CS waren een barrière, ze snijden de wijk doormidden. Er was toen zelfs een plan voor een monorail naar het centrum van de stad. Er is nooit wat mee gebeurd.”

Er zit zo veel geschiedenis aan vast, dat maakt het gebouw zo interessant. De aankomsten hier waren spectaculair, aldus Koos Havelaar.

De grootste bedreiging voor het voortbestaan van het station was de brand in de nacht van 14 op 15 oktober 1989. Een inbreker stichtte brand in de restauratie en verwoestte daarmee een perrongebouw en een deel van de overkapping. ,,Toen waren veel mensen bang dat het afgebroken zou worden. De status van rijksmonument was nog niet verleend, de aanvraag wel ingediend. Gelukkig is het toch behouden”, herinnert hij zich.

In zijn boek, dat in september verschijnt, komt ook aan de orde hoe het reizen door de jaren heen is veranderd en wat er gebeurde rond het station. ,,Er zit zo veel geschiedenis aan vast, dat maakt het gebouw zo interessant. De aankomsten hier waren spectaculair. In de jaren 30 zag het zwart van de mensen voor de aankomst van Josephine Baker (Amerikaanse zangeres, bekend van haar sensuele dans in een bananenrokje).

Voor het huwelijk van prinses Juliana en Bernhard was er een mensenmassa tot aan de Stationsstraat. En in de jaren 60 werd de Haagse indorockband Jumping Jewels binnengehaald. De groep reed in een open auto door de stad naar de Houtrusthallen.”

Havelaar wil die Haage historie in het rijk geïllustreerde boek tot zijn recht laten komen met een speciaal grafisch ontwerp, mooie papiersoorten en een bijzondere bindwijze. Om die ‘kers op de taart’ mogelijk te maken loopt er tot begin juni een crowdfundingactie. Donaties zijn mogelijk op http://www.voordekunst.nl

Verder

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

AD 27.06.2017

Dit is wat jij moet weten over de verbouwing van het Stationsplein bij Hollands Spoor

OmroepWest 30.06.2017 Vanaf zaterdag wordt er een half jaar lang gewerkt aan onder meer het Stationsplein van Den Haag HS. Onder meer riolering, tramrails en perrons worden vernieuwd, waardoor verschillende tram- en buslijnen worden omgeleid. Lees hier wat er gaat veranderen.

Welke bus- en tramlijnen gaan iets merken van de werkzaamheden?
In totaal worden 7 tram- en 2 buslijnen omgeleid.  De meeste lijnen (tramlijnlijn 1, 9 , 11, 12, 16, 17) rijden in plaats van over het Stationsplein, via de Laakweg naar hun eindbestemming. Op- en afstappen voor Hollands Spoor gebeurt bij de haltes Leeghwaterplein of Waldorpstraat. Dat betekent voor de meeste reizigers enkele minuten extra wandelen, of overstappen. De bushaltes achter Hollands Spoor voor lijn 18 en 26 vervallen. Op- of uitstappen doe je 300 meter eerder ter hoogte van het ROC Mondriaan.
En tramlijn 15?
Reizigers uit de richting Nootdorp, stappen bij halte Oudemansstraat uit of over. Vanaf Leeghwaterplein gaat die lijn verder als lijn 11 naar Scheveningen. Lijn 15 gaat dus niet naar het centrum zoals gebruikelijk.
Hoe lang duren de werkzaamheden?
Als alles volgens planning verloopt, duren de werkzaamheden tot en met 17 december 2017. Dan moet alles aan de voorkant en ook aan de kant van de Haagse Hogeschool afgerond zijn.

LEES OOK:

Half jaar lang geen trams rond Hollands Spoor: ‘Absoluut vervelend’

Meer over dit onderwerp: DEN HAAG HOLLANDS SPOOR WERKZAAMHEDEN

Let op, de tram wordt omgeleid!

AD 27.06.2017 Zeven van de twaalf tramlijnen die Den Haag telt worden vanaf komende zaterdag bijna een half jaar lang omgeleid bij Hollands Spoor. Het plein voor HS gaat op de schop en ook aan het station zelf hebben bouwvakkers de handen vol.

© AD

Ov-gebruikers doen er goed aan de komende dagen de tijd te nemen om zich op de hoogte te stellen van de nieuwe vertrek- en aankomsttijden van de tramlijnen 1, 9, 11, 12, 15, 16 en 17. ,,En niet alleen als je bij Hollands Spoor moet zijn’’, zegt Eef Taal. Hij is een van de dienstregelingspecialisten van de HTM. ,,Want het werk aan het Stationsplein daar heeft gevolgen voor de hele route van die lijnen.’’

HS is voor de HTM na Den Haag Centraal het belangrijkste knooppunt in Den Haag. ,,Bij Hollands Spoor stappen op een werkdag zo’n 20.000 mensen in de tram. Daarvan is de helft afkomstig uit de trein. Tegelijkertijd stappen circa 18.000 mensen uit de tram bij HS: de helft daarvan pakt daarna de trein.’’

De huidige tramhaltes op het Stationsplein worden afgebroken en afgevoerd. Daarvoor in de plaats komen zogeheten tophaltes van elk 75 meter lang. De nieuwe haltes zijn helemaal overdekt, hebben veel zitplekken en er worden meer panelen met reisinformatie opgehangen.

Projectleider Menno Post van de HTM: ,,Alle wissels en rails gaan eruit. De bovenleidingen worden ook vernieuwd. De gemeente vervangt de riolering en richt het Stationsplein daarna in de stijl van het brede deel van de Stationsweg in.’’ De overlast duurt tot en met 17 december.

Dat voor de datum van 1 juli is gekozen om de boel te gaan omleiden, is voor projectleider Menno Post van de HTM een een-tweetje. Zaterdag gaat namelijk ook de zeven weken durende zomerdienstregeling van de HTM in. ,,We willen niet dat mensen twee keer in korte tijd een verandering in de dienstregeling moeten gaan onthouden. Nu doen we het in één keer, waarbij de meeste HTM-reizigers wel weten dat ze rond de zomervakantie even een blik moeten werpen op de versoberde dienstregeling.’’

Zolang het Stationsplein ‘eruit ligt’ en ook de halte Rijswijkseplein tijdelijk wordt geschrapt, heeft de HTM de haltes HS/Leegh-waterplein en HS/Waldorpstraat in het leven geroepen. In de trams worden deze twee haltes ook zo omgeroepen.

Strand
Bij de eerstgenoemde halte stoppen de trams 9, 11, 12 en 15. ,,Lijn 11 eindigt normaal gesproken bij HS, maar rijdt de komende maanden vanaf de halte HS/Leeghwaterplein verder als lijn 15 naar Rijswijk, Ypenburg en Nootdorp’’, zegt Taal. ,,Nootdorp heeft dus voor een paar maanden een directe verbinding met het strand, want de 11 rijdt naar Scheveningen-Haven.’’

De CDA-fractie in Den Haag heeft via raadsvragen laten weten niet tevreden te zijn met de ingreep in de route van tram 15. De 15 rijdt normaliter tussen Nootdorp en Den Haag Centraal. Raadslid Michel Rogier: ,,Deze wijziging leidt voor Ypenburgers tot grote overlast. Tramlijn 15 is voor hen de enige directe verbinding met het centrum van Den Haag.’’

De HTM reageert door te stellen dat de ingreep voortkomt uit de wens om een verkeerschaos op de Rijswijkseweg richting centrum te voorkomen. ,,Anders zou er een file van trams ontstaan. Bovendien zijn er drie overstapmogelijkheden om van Ypenburg in het centrum te komen.’’

Bij de op de Rijswijkseweg gelegen halte HS/Waldorpstraat stoppen de lijnen 1, 9, 12, 16 en 17. ,,Zowel vanaf deze halte als vanaf HS/Leeghwaterplein is het vierhonderd meter lopen naar de perrons van Hollands Spoor’’, zegt Taal. ,,Voor sommige mensen die met de trein moeten, kan het handiger zijn om een paar maanden vanaf Den Haag Centraal te reizen in plaats van vanaf HS’’, voegt Post toe.

Bushalte aan de waldorpstraat. © Desiree Schippers

Waldorpstraat
Ook passagiers van de buslijnen 18 (van De Schilp in Rijswijk naar Clingendael) en 26 (Station Voorburg-Kijkduin) krijgen te maken met maandenlange omleidingen rond Hollands Spoor. De HTM wil het hoge deel van de Waldorp­straat, ter hoogte van gebouw The Globe, namelijk mijden.

,,Automobilisten die normaliter via het Stationsplein gaan, zullen vermoedelijk veel omrijden via de Waldorpstraat aan de ander kant van het station. Dat extra verkeer gaat vertraging opleveren, zeker ook omdat je vanaf de Waldorp­traat niet vlot de Rijswijkseweg op kunt. In de spits komen bij dit punt namelijk tachtig trams voorbij en die krijgen prioriteit bij de verkeerslichten’’, verduidelijkt Mischa Broekarts. Hij is bij het Haagse openbaar vervoerbedrijf een zogeheten wijzigingsmanager bus.

,,Daar komt bij dat er in en om het station veel wordt gebouwd. Het is nu al zo dat op gezette tijden het hoge deel van de Waldorpstraat wordt afgesloten om de bouwvakkers veilig hun werk te kunnen laten doen en om er materiaal aangeleverd te krijgen. Dat gaat de komende tijd alleen maar toenemen, wat weer tot tijdverlies in onze dienstverlening leidt.’’

Broekarts schat in dat de reistijd voor de bussen 18 en 26 door dit alles tussen de vijf en tien minuten zou kunnen toenemen. ,,Dat is te veel voor reizigers. Vandaar dat we een omleiding nemen via het Leeghwaterplein naar de Neherkade. Dan houden we min of meer dezelfde reistijd als nu.’’ Autoverkeer kan tijdens de werkzaamheden wél over het Stationsplein richting Rijswijkseplein blijven rijden, behalve in de periode van 21 juli tot 18 augustus. Zo laat de gemeente weten.

Artist impressions station Hollands Spoor, entree en nieuw stationsplein aan Laakzijde. © RV

Artist impressions station Hollands Spoor, entree en nieuw stationsplein aan Laakzijde. © RV

Artist impressions station Hollands Spoor, entree en nieuw stationsplein aan Laakzijde. © RV

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s